بررسی رابطه حمایت خانواده، خودکارآمدی مسیر شغلی و عزت نفس با خودکارآمدی تصمیم‌گیری مسیر شغلی دانش‌آموزان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه مشاوره دانشگاه اصفهان

چکیده

هدف از انجام پژوهش
حاضر تعیین رابطه علی بین متغیرهای خودکارآمدی مسیر شغلی، عزت نفس و حمایت خانواده
با خودکارآمدی تصمیم‌گیری مسیر شغلی دانش‌آموزان اول متوسطه شهر اصفهان بود. از ‌اینرو
287 دانش‌آموز دختر و پسر اول متوسطه ناحیه دو و شش به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند
مرحله‌ای
انتخاب
شدند. ابزار پژوهش شاملپرسشنامه حمایت والدین، پرسشنامه خودکارآمدی تصمیم‌گیری،
پرسشنامه باور به مهارت‌ها و عزت نفس بودند. طرح پژوهشی همبستگی (از نوع تحلیل
ساختاری) بود. داده‌ها از روش الگویابی معادلات ساختاری (
SEM) و استفاده از نرمافزارهای SPSS ویراست 18 و AMOS ویراست 20 تحلیل شدند. نتایج تحلیل، برازندگی مدل فرضی را پس از برخی شاخصهای اصلاحی برای کوواریانس بین خطاهای مربوط به خود ارزیابی
و هدف
گذاری تأیید کردند و نشان داد مسیر‌های مستقیم حمایت خانواده و
خودکارآمدی بر خودکارآمدی تصمیم‌گیری مسیر شغلی دانش‌آموزان مثبت و معنی‌دار است.
اثر غیرمستقیم حمایت خانواده و خودکارآمدی
از
طریق عزت نفس مثبت و معنی
دار به دست آمد. با توجه به اهمیت خودکارآمدی تصمیم‌گیری مسیر شغلی دانش‌آموزان اول
دبیرستان در تعیین مسیر تحصیلی در پایه‌های بعدی، بایستی به عوامل تأثیرگذار بر آن
از جمله متغیرهای مورد بررسی در ‌این پژوهش توجه نمود.

کلیدواژه‌ها


فارسی

حق‌شناس، لیلا (1387). هنجاریابی، بررسی روایی و پایایی پرسشنامه باور به مهارت‌ها (خودکارآمدی حرفه‌ایی در میان دانشجویان دانشگاه اصفهان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مشاوره شغلی دانشگاه اصفهان.

کریمی، جواد (1387). اثر بخشی آموزش مهارت‌های تصمیم‌گیری شغلی بر خودکارآمدی تصمیم‌گیری شغلی دانشجویان دانشگاه اصفهان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مشاوره شغلی، دانشگاه اصفهان: دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی.

صادقی، احمد (1390). سیر و عوامل مؤثر بر رشد مسیر شغلی دانشآموزان راهنمایی تا پیشدانشگاهی. پایان‌نامه دکترای رشته مشاوره شغلی. دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه اصفهان.

لاتین

Bergen, R. J. S. (2006). Family influences on young adult career development and aspiration. Dissertation for the degree of doctor of philosophy. University of North Texas.

Betz, N. E., & Taylor, K. M. (2001). Manual for the career decision self-efficacy scale and CDMSE– short form. Columbus, OH: Department of Psychology, the Ohio State University.

Betz, N. E., Klein, K. L., & Taylor, K. M. (1996). Evaluation of a short form of the career decision-making self-efficacy scale. Journal of Career Assessment, 4, 47-57.

Betz, N. E., Borgen, F., Rottinghaus, P., & Harmon, L. (2003). The expanded skills confidence inventory: measuring basic dimensions of vocational activity. Journal of Vocational Behavior, 62, 76-100.

Betz, N. E., & Schifano, R. S. (2000). Evaluation of an intervention to increase Realistic self-efficacy and interests in college women. Journal of Vocational Behavior, 56, 35-52.

Betz, N. E., & Hackett, G. (2006). Career self-efficacy theory: Back to the future. Journal of Career Assessment, 14 (1), 3-11.

Betz, N. E., & Luzzo, D. A. (1996). Career assessment and the Career Decision-Making Self-Efficacy Scale. Journal of Career Assessment, 4, 413-428.

Blanco, A. (2010). Applying social cognitive career theory to predict interests and choice goals in statistics among Spanish psychology students. Journal of Vocational Behavior, 76, 201-218.

Brown, D., & Lent, R .W. (2013). Career development and counseling:putting theory and research to work. New Jersey: John Wiley & sons.

Bullock-Yowell, E., Andrews, L., & Buzzetta, M. E. (2011). Explaining career decision making self-efficacy: Personality, cognitions, and cultural mistrust. The Career Development Quarterly, 59, 400–411. doi:10.1002/j.2161-0045.2011.tb00967.x.

Constantine, M. G., Flores, L. Y. (2006). Psychological distress, perceived family conflict, and Career development issues in college students of color. Journal of Career Assessment, 14, 3, 354–369.

Creed, P. A., Prideaux. L. A., & Patton, W. (2005). Antecedent and consequence of career in decisional states in adolescence. Journal of Vocational Behavior, 67, 97-112.

Crites, J. O. (1962). Parental identification in relation to vocational interest development. Journal of Educational Psychology, 53, 262-272.

Diemer, M. A., & Ali, S. R. (2009). Integrating social class into vocational psychology: theory and practice implications. Journal of Career Assessment, 17, 247–265. doi: 10.1177/ 1069072708330462.

Feldman, D. C. (2003). The antecedent and consequence of early career indecision among young adults. Human Resource Management Review, 13, 499-453.

Fouad, N. A., Kantamneni, N., Smothers, M. K., Chen, Y. L., Fitzpatrick, M., & Terry, S. (2008). Asian American career development: A qualitative analysis. Journal of Vocational Behavior, 43 (1), 43-59.

Gushue, G. V., Clarke, C. P., Pantzer, K. M., & Scanlan, K. R. L. (2006). Self-efficacy, perceptions of barriers, vocational identity, and the career exploration behavior of Latino/a high school students. The Career Development Quarterly, 54, 307–317. doi:10.1002/j.2161-0045.2006.tb00196.x.

Hackett, G., & Betz, N. E. (1995). Self-efficacy and career choice and development. In J. E. Maddux (Ed.), Self-Efficacy, adaptation, and adjustment: theory, research, and application(pp. 249-280). New York: Plenum Press.

Hargrove, B. K., Creagh, M. G., & Burgess, B. L. (2002). Family interaction patterns as predictors of vocational identity and career decision-making self-efficacy. Journal of Vocational Behavior, 61, 185-201.

Hsieh, H. H., & Huang, J. T. (2014). The effects of socioeconomic status and proactive personality on career decision self-efficacy. The Career Development Quarterly, 6, 29–46. DOI: 10. 1002/j.2161-0045.2014.00068.x

Jansen, P. J., & Stoop, B. A. (2001). The dynamic of assessment center validity: Result of a 7- year study. Journal of Applied Psychology, 86, 741-753.

Jin, L., Watkins, D., & Yuen, M. (2009). Personality, career decision self-efficacy and commitment to the career choices process among Chinese graduate students. Journal of Vocational Behavior, 74, 47–52. doi:10.1016/j.jvb.2008.10.002.

Keller. B. K., Whiston. S. C. (2008). The role of parental influences on young adolescents' career development. Journal of Career

Assessment, 16 (2) 198-217.

Kim, B., Jang, S. H., Jung, S. H., Lee, B. H., Puig, A., & Lee, S. M. (2014). A moderated mediation model of planned happenstance skills, career engagement, career decision self-efficacy, and career decision certainty. The Career Development Quarterly, 62, 56–69. DOI: 10.1002/j.2161-0045.2014.00070.x.

Koumoundourou, G. A., Kounenou, K., & Siavara, E. (2012). Core self-evaluations, career decision self-efficacy, and vocational identity among greek adolescents. Journal of Career Development, 39, 269–286. doi:10.1177/0894845310397361.

Lee, H., & Hughey, K. F. (2001). The relationship of psychological separation and parental attachment to the career maturity of college freshmen from intact families. Journal of Career Development, 27, 279-293.

Lent, R. W., Brown, S. D., & Hackett, G. (1994). Toward a unifying social cognitive theory of career and academic interest, choice, and performance [Monograph]. Journal of Vocational Behavior, 45, 79-122.

Lent, R. W., Paixao, M. P., Silva, J. T., & Leitao, L. M. (2010). Predicting occupational interests and choice aspirations in Portuguese high school students: A test of social cognitive career theory. Journal of Vocational Behavior, 76, 244–251.

Natua, M. M., & Kahn, J. H., Angell, J. W., & Cantarielli, E. A. (2002) Identifying the antecedent in the relation between career interests and self- efficacy: it is one, the other, or both? Journal of Counseling Psychology, 49, 290-301.

Reed, A. E., Mikels, J. A., Lockenhoff, C. E. (2012). Choosing with confidence: Self-efficacy and preferences for choice. Judgment and Decision Making, 7, (2) 173–180.

Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. Princeton, NJ: Princeton University Press.

Rogers, M. E., & Creed, P. A. (2011). A longitudinal examination of adolescent career planning and exploration using a social cognitive career theory framework. Journal of Adolescence, 34, 163–172.

Sheu, H. B,. Lent, R. W., Brown. S. D., Miller, M. J., Hennessy, K. D., Duffy, R. D. (2010). Testing the choice model of social cognitive career theory across Holland themes: A meta-analytic path analysis. Journal of Vocational Behavior, 76, 252–264.

Super, D. E. (1957). The Psychology of Careers. New York: Harper & Brothers.

Vasile, C., Marhan, A. M., Singer, F. M., & Stoicescu, D. (2011). Academic self-efficacy and cognitive load in students. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 12, 478-482.

Wright, S. L., & Perrone, K. M. (2010). An examination of the role of attachment and efficacy in life satisfaction. The Counseling Psychologist, 38, 796–823. doi:10.1177/0011000009359204.

Wright, S. L., Perrone -McGovern, K. M., Boo, J. N., & White, A. V. (2014). Influential factors in academic and career self-efficacy: attachment, supports, and career barriers. Journal of Counseling & Development, 92, 36- 46. DOI: 10.1002/j.1556-6676.2014.00128.x.

Wang, N., Jome, L. M., Haase, R. F., & Bruch, M. A. (2006). The role of personality and career decision-making self-efficacy in the career choice commitment of college students. Journal of Career Assessment, 14, 312–332. doi: 10.1177/1069072706286474.

Wu, M. (2009). The relationship between parent style, career decision self efficacy, and career maturity of Asian American college students. Dissertation in Doctor of Education. University of Southern California.