بـررسی رابطه علّی بین خوش‌بینی، اضطراب امتحان و عملــکرد ریاضی با میانجی‌گری راهبردهای مقابله صفتی و حالتی امتحان در دانشجویان علوم پایه دانشگاه کردستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج

2 استادیار گروه روان‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

3 استاد گروه روان‌شناسی دانشکاه شهید چمران اهواز

4 استادیار گروه روان‌شناسی دانشکاه شهید چمران اهواز

چکیده

هدف پژوهش حاضر بـررسی رابطه علّی بین خوش‌بینی، اضطراب امتحان و عملــکرد ریاضی با میانجی‌گری راهبردهای مقابله صفتی و حالتی امتحان در دانشجویان علوم پایه دانشگاه کردستان در سال تحصیلی90-89 بود. نمونه شامل 279 نفر از دانشجویان دختر و پسر بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی نسبی انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش عبارت بودند از: پرسشنــامه اضطراب آزمون (TAI)، آزمون بازنگری شده جهت‌گیری زندگی (LOT-R) و پرسشنــامه سبک‌های ‌مقابله مسئله‌ـ محور (PF-SOC) که همگی از اعتبار و پایایی قابل قبولی برخوردار بودند. پژوهش حاضر جزء طرح‌های ‌همبستگی و از نوع تحلیل مسیر است. از روش تحلیل ساختارهای گشتاوری (AMOS) جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شد. نتایج نشان داد که خوش‌بینی علاوه بر اثر مستقیم بر عملکرد ریاضی، دارای اثر غیر‌مستقیم از راه سبک مقابله تأملی صفتی بر عملکرد ریاضی است. هم‌چنین اثر مستقیم اضطراب امتحان بر عملکرد ریاضی و اثر غیرمستقیم اضطراب امتحان بر عملکرد ریاضی از طریق سبک مقابله واکنشی حالتی و سبک مقابله باز دارنده حالتی وجود داشته است. در مجموع در مدل اصلاحی تمام ضرایب مسیر معنی‌دار و شاخص‌های ‌مدل قابل قبول و مدل از برازش مناسب برخوردار می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


فارسی

ابوالقاسمی، عباس (1382). ساخت و اعتباریابی پرسشنامه اضطراب امتحان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز.

حق‌شناس، حسن؛ بهره‌دار، محمد جعفر و رحمن ستایش، زهرا (1388). کارآزمایی کاهش اضطراب امتحان درگروهی از نوجوانان پیش دانشگاهی. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، سال پانزدهم، شماره1، صص 69-63.

حاتمی، زهرا و اردلان، مارلین. (1390). بررسی و مقایسه سطح اضطراب امتحان دانشجویان دانشکده‌های ‌وابسته به دانشگاه علوم پزشکی کردستان و ارتباط آن با برخی مشخصات دموگرافیک. مجله دانشگاه علوم پزشکی کردستان، شماره چهاردهم، صص 105-99.

شعیری، محمدرضا؛ ملامیزایی، محمد علی؛ پروری، مریم؛ شه‌مرادی، فاطمه و هاشمی، اختر (1383). مطالعه اضطراب امتحان و پیشرفت تحصیلی با توجه به جنسیت و رشته تحصیلی در دانش آموزان دبیرستانی. دو ماهه علمی-پژوهشی دانشگاه شاهد، سال یازدهم، دوره جدید، شماره 6.

عسگری، علی (1387). تدوین مدلی برای پیشرفت تحصیلی بر پایه تئوری مدل کار آدمی. پایان‌نامه دکتری تخصصی روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه تهران.

علی محمدی حسین (1375). بررسی رابطه اضطراب امتحان، درون‌‌گرایی، برونگرایی دانشآموزان، تحصیلات و شغل والدین با پیشرفت تحصیلی دانشآموزان سال سوم راهنمایی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، شیراز.

فرانکن، رابرت (1384). انگیزش و هیجان. ترجمه: حسن شمس اسفندیاری، غلامرضا محمودی و سوزان امامی‌پور. تهران: نشر نی.

کاظمیان مقدم،کبری؛ مهرابی‌‌زاده هنرمند، مهناز و سودانی، منصور (1387). بررسی اثربخشی روش حساسیت‌زدایی منظم بر اضـطراب امتحان و کارکرد تحـصیلی. مجله علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید چمــران اهواز، سال 6، شماره 1، صص 139-123.

نوری، نجیب‌الله؛ سقای بی‌ریا، ناصر (1388). بررسی رابطه بین خوش‌بینی سرشتی و خوش‌بینی از دیدگاه اسلام با رضایتمندی از زندگی. مجله روانشناسی و دین، 2، 3، 29-68.

 

لاتین

Baker, J. (2003). Dispositional coping strategies, optimism, and test

anxiety as predictors of specific responses and performance in an exam situateion. Unpublished Doctoral Dissertation in Psychology. Texas Tech University.

Baldwin, D. (2010). Resiliency and Optimism. An American senior Citizen,s perspective University of Tennessee Knoxvill, TN, USA, The jornal of Black Psychology.

Carver, C. S., & Scheier, M. F. (1994). Situational coping and coping dispositions in a stressful transaction. Journal of Personality and Social Psychology, 66, 184-195.

Carver, C. S., & Smith, C, J. (2010). Personality and coping. Annual Review of Psychology, 60, 184-195.

Cassady, J. C., & Johnson, R. E. (2002). Cognitive test anxiety and academic performance. Contemporary Educational Psychology, 27, 270-295.

Creed, P. A., Patton, W., & Bartrun, D. (2002). Multidimensional properties of the LOT-R: Effects of optimism and pessimism on career and well-being related variables in adolescents. Journal of Career Assessment, 10, 42-61.

Debbie, J. (2010). Association between qualify of life, coping styles, optimism,and anxiety. Annals of Behavioral Medicine, 46, 25-30.

Fowler, S. L. (2010). Interactive Optimism: A Mediator and Moderator Model for Understanding Coping. Unpublished Doctoral Dissertation in psychology. University of Toledo.

Garbowski. (2011). Transformational leadership and the dispositional effects of hope, optimism, and resilience on governmental leaders. Regent university united states-Virginia, proquest, 123.

Heppner, P. P., Cook, S. W., Wright, D. M., & Johnson, W. C. (1995). Progress in resolving problems: A problem-focused style of coping. Journal of Counseling Psychology, 42, 279-293.

Hoffman, B. (2010). I think I can, but I am afraid to try: The role of self- efficacy beliefs and mathematics anxiety in mathematics problem- solving efficiency. Learning and Individual Difference, 20 (3), 276-283.

Hong, E., Karstensson, L. (2002). Antecedents of state test anxiety. Contemporary Educational Psychology, 27 (2), 348-367.

Jacofsky, M. (2011). The Maintenance of Anxiety Disorders: Maladaptive Coping Strategies, Retrieved from http://www. seabhs.org/poc/view doc. php? type=docid=38479. Retrieved 25 July 2011.

Khosravi, M. & Bigdely, I. (2010). The relationship between personality factor and test anxiety amang university students. Journal of Behavior Science, Vol (2), 1, 13-24.

Lee, C., Ashford, S. J., & Jamieson, L. F. (1993). The effects of Type A behavior dimensions and optimism on coping strategy, health, and performance. Journal of Organizational Behavior, 14, 143-157.

McDonald, A. S. (2001). The prevalence and effects of test anxiety in school children. Educational Psychology, 21, 89-101.

Mahmoud, J. S. R (2011). The relationship of anxiety, coping, thinking style, life satisfaction, social support, and selected demographics among young adult college students. Doctoral Dissertation, University of Kentucky.

McDonald, A. S. (2001). The prevalence and effects of test anxiety in school children. Educational Psychology, 21, 89-101.

Millova, K. & Dosedlora, J. (2010). Optimism and coping strategies In high schoolstudent. Journal Psychology of Education: Vol. 13, ISS, 3; pg 100-110.

Mulvenon, S. W. (2005). Test anxiety: a multifaceted study on the perception of teachers, principals, counselors, students, and parents. International Journal of Testing, 5, 107-113.

Preacher, K. J., & Hayes, A. F. (2008). Asymptotic and resampling strategies for assessing and comparing indirect effects in multiple mediator models. Behavior Research Methods, 40, 879-891.

Reeve, J. (2001). understanding Motivation and Emotion, Eral Mcpeek bublisher, third Edition, United State.

Register, A. C., Beckham, J. C., May, J. G., & Gustafson D. J. (1991). Steress incoculation bibliotherapy in the treatment of test anxiety. Journal of Counseling Psychology, 38 (2), 115-11.

Sarason, I. G. (1989)."Introduction to the study of test anxiety". In I. G. Sarason (Ed.), Test anxiety: theory, research, and applications, Hillsdale, NJ: Elbaum.

Scheier, M. F., Carver, S., & Bridges, M. W. (1994). Distinguishing optimism from neuroticism (trait anxiety, self-mastery and self-esteem): Areevaluatiom of the life arientation test. Journal of Personality & Social Psychology, 67, 1063-1078.

Scherdell, T .(2011). Coping with diabetic peripheral neuropathy: A Pilot study examiningthe impact of coping styles, acceptance, and optimism on the outcome of thermal biofeedbacktherapy. The Chicago school of professional psychology ,142 pages; AAT 3411582, Proquest.

Segerstrom. S. (2010). Dispositional optimism and coping: A Meta -Analytic Review Department of psychology, University of Kentucky, SAGE journal online, page1.

Seipp, B. (1991). Anxiety and academic performance: A meta-analysis o findings. Anxiety Research, 4, 27-41.

Seligman, M., & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology: an introduction. American Psychologist, 55, 5-14.

Seligman, M. E. P., Steen, T., Park, N., & Peterson, C. (2005). Positive psychology progress: empirical validation of interventions. American Psychologist, 60, 5, 410-421.

Simons C., Aysan, F., Thompson, D., Hamarat, E., & Steele, D. (2002). Coping resources availability and level of perceived stress as predictors of life in a cohort of Turkish college students. College Student Journal, 36, 129-141.

Snyder S. & Lopez, J. (2011). Handbook of positive psychology. New York: Oxford University Press.

Sohl, S. J. & Moyer, A. (2009). Refining the conceptualization of a future-oriented self-regulatory behavior: proactive coping. Personality and Individual Differences, 47,137-144.

Solberg Nes, L., Segerstrom, S. C. (2006). Dispositional Optimism and Coping: A Meta-Analytic Review. Personality and Social Psychology Review, 3, 235-251.

Strahan, E. Y. (2003).The effects of social anxiety and social skills on academic performance. Journal of Personality and Individual Differences. 34, 2, 346-366.

Theresa, A. (2010). Optimism, Resilience and leadership-3 qualities to help move you toward greatness. http://enzinearticles. Com/ expert/ = Theresa, Ezine@rticles.

Thompson, R. (2010). Maladaptive coping, adaptive coping, and depressive symptoms: variations across, age and depressive state. Behaviour Research and Therapy 48 (2010) 459-466.

Weiten, W. & Lloyd, M. A. (2008). Psychology applied to modern life (9th ed.). Wadsworth Cengage Learning.

Zeidner, M. (1995). Coping with examination stress: Resources, Anxiety, Stress, and strategies, outcomes.