اثربخشی شناخت درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش اضطراب و افسردگی دانش‌آموزان مدارس دبیرستانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه تبریز

2 دانشجوی دکترای تخصصی علوم اعصاب شناختی، دانشگاه تبریز (نویسنده مسئول)

3 کارشناس ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشگاه تبریز

4 کارشناس ارشد مشاوره خانواده، مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی لرستان

چکیده

در پژوهش‌های روان درمانی ذهن آگاهی به عنوان یک حالت ارتقاء‌ دهنده تفکر خودآگاهی برای بهبود بهزیستی در نظر گرفته می‌شود. در‌ این پژوهش، اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی به شیوه گروهی در کاهش اضطراب و افسردگی دانش‌آموزان مدارس دبیرستانی مورد بررسی قرار گرفت.روش ‌این پژوهش آزمایشی، طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل است. نمونه شامل 40 نفر از دانش‌آموزان پسر دبیرستانی شهر خرم آباد بود. ابتدا از 420 نفر از افراد آزمون اضطراب و افسردگی به عمل آمد؛ سپس افرادی از جامعه فوق که طبق معیار نقطه برش بالینی در سطح غیر نرمالی قرار داشتند انتخاب شدند و مورد مصاحبه بالینی ساختار یافته قرار گرفتند. از‌ این تعداد، 20 نفر برای گروه آزمایش و 20 نفر برای گروه گواه به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. درمان ذهن آگاهی طی 8 جلسه نود دقیقه‌ای، هر هفته یک جلسه اجرا شد. پس از اتمام جلسه‌ها پس آزمون روی دو گروه آزمایش و کنترل اجرا گردید. نتایج حاصل از تحلیل واریانس‌های چند متغیری، بیانگر کاهش معنی‌دار اضطراب و افسردگی در گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه است (01/0p<) شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی می‌تواند باعث سلامت روان‌شناختی در دانش‌آموزان شود.

کلیدواژه‌ها


فارسی

کاظمی، وحید (1382). مقایسه تحریف‌های شناختی در بیماران مضطرب و افسرده. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شیراز.

کاویانی، حمید؛ حاتمی، ندا؛ شفیعآبادی، عبدالله (1387). اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کیفیت زندگی افراد افسرده (غیربالینی). تازه‌های علوم شناختی، 4 (10)، 48-39.

کاویانی، حسین؛ جواهری، فروزان؛ بحیرایی، هادی (1384). اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش افکار خودآیند منفی، اضطراب و افسردگی: با پیگیری 60 روزه. تازه‌های علوم شناختی، 3(7)، 59-49.

نریمانی، محمد؛ آریاپوران، سعید؛ ابوالقاسمی، عباس؛ احدی، بتول (1389). مقایسه اثربخشی آموزش ذهن آگاهی و تنظیم هیجان در سلامت روان جانبازان شیمیایی. مجله روا‌‌نشناسی بالینی، 2 (4). 71-61.

نریمانی، محمد؛ حسن‌زاده، شهناز و ابوالقاسمی، عباس (1391). اثربخشی آموزش ‌ایمن‌سازی روانی بر کاهش استرس، اضطراب و افسردگی دانش‌آموزان دختر مقطع پیش دانشگاهی. مجله روانشناسی مدرسه، 1 (3)، 101-117.

موسویان، نرگس؛ مرادی، علی‌رضا؛ میرزایی، جعفر؛ شیدفر، فرزاد؛ محمودی کهریز، بهرام؛ طاهری، فاطمه (1389). اثربخشی درمان شناختیمبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش چاقی. مجله اندیشه و رفتار، 4 (16). 57-49.

 

لاتین

Arch, J. J., & Craske, M. G. (2005(. Mechanisms of mindfulness: emotion regulation following a focused breathing inducrion. J Behav Res & Ther, 44, 1849-1858.

Baer, R. A. (2003). Mindfulness training as a clinical intervention: A conceptual and empirical review. Clinical Psychology: Science and Practice, 10, 125-143.

Beck, A. T., & Steer, R. A. (1993). Beck Depression Inventory Manual. The. Psychological Corporation. Harcourt Brace & Company. San Antonio.

Biederman, J., Faraone, S., & Mick, E. (1995). Psychiatric  issertatio among referred juveniles with major depression: fact or artifact? J Am Acad Child Adolesc Psychiatry, 35, 579-90.

Block, J. A. (2002). Acceptance or change of private experiences: A comparative analysis in college students with public speaking anxiety. Doctoral disseration. University at Albany, State University of new York.

Bohlmeijer, E., Prenger, R., Taal, E., & Cuijpers, P. (2010). The effects of mindfulness-based stress reduction therapy on mental health of adults with a chronic medical disease: A meta-analysis. J Psychosom Res, 17, 539-544.

Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological well-being. J Pers Soc Psycho, 14, 822-848.

Carlson, L. E., Speca M., Patel, K. D., & Goodey, E. (2003). Mindfulness-based stress reduction in relation to quality of life, mood, symptoms of stress and immune parameters in breast & prostat cancer outpatients. Psychosomatic Medicine. 65, 571-581.

Crane, R. (2009). Mindfulness based cognitive therapy. 1st ed. New York: Rout ledge press; 35.

Davidson, R. J., & Kabat-zinn, J. (2003). Alterations in brain and immune function produced by mindfulness meditiation. Psychosomatic Medicine, 65, 564-570.

Evans, S., Ferrando, S., Findler, M., Stowell, C., Smart, C., & Haglin, D. (2008). Mindfulness-based cognitive therapy for generalized anxiety disorder. J Anxiety Disord, 22, 716-721.

Finucane, A., & Mercer, S. W. (2006). An Exploratory mixed methods study of the acceptability and effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy for patients with active depression and anxiety in primary care. BMC Psychiatry, 7, 6-14.

Freeman, J. B., Garcia, A. M., & Leonard, H. l. (2002). Anxiety disorders. In: Lewis M, editors. Child and Adolescent psychiatry A Comprehensive Textbook. 3th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 823.

Goldin, P. R., & Gross, J. J. (2010). Effects of mindfulnessbased stress reduction (MBSR) on emotion regulation in social anxiety

disorder. Emotion, 21, 83-91.

Harrington, R. (1993). Depressive Disorder in Childhood and Adolescence, New York, John wiley Sons.

Hawton, K., Salkovskis, P. M., Kirk, J., & Clark, D. M. (1990). Cognitive Behavior Therapy for Psychiatric Problems, New York, Oxford University Press.

Junkin, S. E. (2007). Yoga and self-esteem: exploring change in middle-age women [Dissertation]. Saskatoon, Canada; University of Saskatchewan; 42-46.

Kabat-Zinn, J., Massion, AO., Kristeller, J., Peterson, LG., Fletcher, KE., Pbert, L., Lenderking, WR., & Santorelli, SF. (1992). Effectiveness of a meditationbased stress reduction program in the treatment of anxiety disorders. Am J Psychiatry, 49, 936-943.

Kabat-Zinn, J. (2003). Mindfulness-based interventions in context: Past, present, and future. Clinical Psychology: Science and Practice.10, 144–156.

Mace, C. (2006). Long-term impacts of mindfulness practice on wellbeing: new findings from qualitative research. In Delle Fave A. Dimensions of Well-being. Research and Intervention. Milano: FrancoAngeli. p. 455–69.

Mace, C. (2008). Mindfulness and mental health: therapy, theory, and science. America, New York. Routledge Press. 35-36.

Neff, K. (2003). Self-compassion: An alternative conceptualization of a healthy attitude toward oneself. Self-Identity, 2, 85-101.

Ost, L-G. (2008). Efficacy of the third wave of behavioral therapies: A systematic review and meta-analysis. Behaviour Research and Therapy, 46, 296–321.

Papageorgio, C., & Wells, A. (2004). Depressive rumination: nature, theory and tereatmen chichester. 5th ed. UK: Wiley. 187-215.

Peterson, A. C., Compas, B. E., Brooks-Gunn, J., Stemmlet, MES., & Grant, K. E. (1993). Depression in Adolescence, American Psychologist, 48, 155-168.

Richardson, E. D. (1995). Adventure Based Therapy and Self Efficacy Theory: Test of a Treatment Model for Late Adolescents With Depressive symptomatology, Dissertation of Virginia Polytechnic. Institute and State University.

Roth, B., & Robbins, D. (2004). Mindfulness-based stress reduction and health related quality of life. Psychosomatic Medicine, 66, 113-123.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. Am Psychol, 55, 68-78.

Rygh, J. L., & Sanderson,W. C. (2004). Treating generalized anxiety disorder: Evidence-based strategies, tools, and techniques. New York: Guilford Press.

Sadock, B. J., Sadock, V. A. (2003). (Eds.) Kaplan and Sadock’s Synopsis of Psychiatry (9th Ed.). New York: Williams & Wilkins.

Segal, Z. V., Williams, M. G., Teasdale, J. D. (2003). Mindfulness based on cognitive therapy for depression. New York: Guilford Press.

Sharifi, V., Asadi, S. M., Mohammadi, M. R., Amini, H., Kaviyani, H., Semnani, U., Shabani, A., Shahrivar, Z., Davari, R., Hakim Shoshtari, M., Sedigh, A., Jalali Rodsari, M. (2005). Reliability and capability of the Persian version of the Structured Clinical interview for DSM-IV. Adv in Cogn Sci, 6, 10-22.

Shuffer, D., Depressive disorders and suicide in children and adolescents. In: Sadok, BJ., Sadok, VA., (2005). Editors. Comprehensive textbook of Psychiatry. 8th ed. Philadelphia: Baltimor Lippincott Williams & Wilkins. 3263.

Speca, M., Carlson, L. E., Goodey, E., & Angen, M. (2000). A randomized, wait-list controlled clinical trial: The effect of a mindfulness meditation-based stress reduction program on mood and symptoms of stress in cancer outpatients. Psychosom Med, 62, 613-22.

Teasdale, J. D., Segal, Z. V., Williams, JMG., Ridgeway, V. A., Soulsby, J. M., & Lau, M. A. (2000). Prevention of relapse/recurrence in major depression by mindfulness-based cognitive therapy. Journal of Consulting & Clinical Psychology, 68, 615-623.

Witkiewitz, K., Marlatt, G., & Walker, D. (2005). Mindfulness-based relapse prevention for alcohol and substance use disorders. J Cogn Psychother, 19, 211-228.

Zeidan, F., Johnson, S. K., Diamond, B. J., David, Z., & Goolkasian, P. (2010). Mindfulness meditation improves cognition: Evidence of brief mental training. Conscious Cogn, 19, 597-605.