بررسی سیستم‌های مغزی-رفتاری به عنوان پیش‌بین‌های تیپ‌های شخصیتیA ،C و D

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه شهید چمران اهواز

2 کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی

3 استاد دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

پژوهش حاضر به منظور بررسی سیستم‌های مغزی-رفتاری (سیستم فعال‌ساز رفتاری، سیستم بازداری رفتاری و سیستم جنگ و گریز) به عنوان متغیرهای پیش‌بین تیپ‌های شخصیتی A، C و D در دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز اجرا گردید. نمونه شامل 273 دانشجوی کارشناسی ارشد و دکتری دانشگاه شهید چمران اهواز بود، که به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌یی انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه‌های گری- ویلسون (GWPQ)، تیپ  A(TAQ)، تیپ شخصیتی C (TCPI) و تیپ  D(DS14) بود. در این پژوهش به منظور تحلیل داده‌ها از همبستگی متعارف استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ترکیب خطی تیپ‌های شخصیتی A، C وD  به وسیله‌ی ترکیب خطی سیستم‌های مغزی-رفتاری (سیستم فعال‌ساز رفتاری، سیستم بازداری رفتاری و سیستم جنگ و گریز) قابل پیش‌بینی است. طبق تابع متعارف اول در این پژوهش، به ترتیب تیپ‌های شخصیتی D، C و A به وسیله سیستم‌های بازداری رفتاری و جنگ و گریز قابل پیش‌بینی هستنند. همان طور که نتیجه‌ها نشان دادند، تیپ‌های شخصیتی A،C  و D به وسیله‌ی سیستم‌های مغزی-رفتاری متفاوتی قابل پیش‌بینی هستند. با توجه به این نتیجه‌ها این سه تیپ شخصیتی از این نظر از هم قابل تمیز و تفکیک هستند.

کلیدواژه‌ها


فارسی

آزادفلاح، پرویز و دادستان، پریرخ (1379). سیستم‌های مغزی-رفتاری: ساختارهای زیستی شخصیت. مجله مدرس. دوره چهارم. شماره اول. ص 81-63.

آزادفلاح، پرویز (1378). تنیدگی، فعالیت مغزی-رفتاری و تغییرات ایمونوگلوبولین ترشحی A. مجله روانشناسی، سال سوم، شماره نهم، ص 22-30.

اشرفی، عماد (1385). ارزیابی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه شخصیتی گری-ویلسون. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس.

دلاور، علی (1376). مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی. تهران: انتشارات رشد.

ذوالجناحی، اهداء و وفائی، مریم (1385). رابطه بین تیپ شخصیتی D با سیستم‌های بازداری رفتاری و فعال‌ساز رفتاری. فصلنامه علمی پژوهشی روانشناسی دانشگاه تبریز، سال اول، شماره دوم و سوم، ص113-133.

سمالپور بابامحمدی، مریم (1385). رابطه فشارزاهای شغلی با تیپ شخصیتی الف (سمی و غیرسمی) و رضایت شغلی در بین کارکنان شهرداری اهواز. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز.

فروزش یکتا، فاطمه (1381). بررسی سیستم‌های مغزی-رفتاری و درون‌گرایی/ برون‌گرایی در زنان مبتلا به آرتریت روماتوئید. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس.

گنجی، حمزه (1385). ارزشیابی شخصیت. تهران: انتشارات ساوالان.

لاندین، ویلیام (1920). نظریه‌ها و نظام‌های روانشناسی. ترجمه یحیی سیدمحمدی (1382). تهران: مؤسسه نشر ویرایش.

نجاریان، بهمن، مکوندی، بهنام، دباغ، بهرام و نیکفر، سارا (1374). ساخت و اعتباریابی مقدماتی برای سنجش تیپ الف. مجله علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز. سال دوم، شماره اول و دوم، ص 24-50.

 

لاتین

Bates, K. L. (2006). Type A personality not linked to heart disease. Personality & Individual Differences, 62, 3 2-41.

Bruck, S. C., & Allen, D. T. (2003). The relationship between big five personality trait, negative affectivity, type A behaviour, and work-family confilict. Journal of Vocational Behavior, 63, 457-472.

Corr, P. J. (2004). Reinforcement sensitivity theory and personality. Neuroscience & Biobehavioral Review, 71, 42-53.

Corr, P. J., Pickering, A. D., & Gray, J. A. (1995). Personality and reinforcement in association and instrumental learning. Personality & Individual Differences, 19, 47-71.

Denollet, J. (1998)Personality and coronary heart disease: The type-D scale-16 (DS16). Journal of Annals of behavioral medicine, 20(3), 209-215.  

Denollet, J. (2000). Type D personality: A potential risk factor refined. Journal of Psychosomatic Research, 49, 255-266.

Denollet, J. A., & Van Heck, A. (2001). Psychological risk factor in hearth disease: What type D personality is (not) about. Journal of psychosomatic research, 51, 465-480.

Denollet, J., & Kupper, N. (2007). Type D personality, depression, & cardic prognosis: Cortisol dysregulation as mediatory mechanism. Journal of Psychosomatic Research,62, 602-609.

Denollet, J., & Pederson, S. S. (2003). Type D personality, cardiac events, and impaired quality of life: A review. European Journal of Cardiovascular Prevention & Rehabilitation, 10, 241-248.

Eysenck, S. B. (1985). A revised version of the psychosomatic scale. Person and Individual Life, 6, 21-29.

Friedman, M., & Rosenman, R. H. (1959). Association of specific overt behaviour pattern with blood and cardiovascular findings. Journal of the American Medical Assosiation, 169, 1289-1296.

Gray, J. A. (1995). A model of limbic system and basal ganglia: Applications to anxiety and schiziophrenia. The Cognitive Neuroscience, 23, 1165-1176.

Gray, J. A., & McNaughton, N. (1996). Perspectives on anxiety, panic, and fear. The Neuropsychology of Anxiety, 43, 61-134.

Gray, J. A., & McNaughton, N. (2000). An enquiry into the function of the septohippocampal system. The Neuropsychology of Anxiety, 168, 131-143.

Grossarth, R., Maticek, R., & Eysenck, H. J. (1995). Self regulation and moratality from cancer, coronary. Hearth Diseases & Other Causes, 19, 781-795.

Hewig, J., Hagemann, D., Seifert, J., Naumann, E., & Bartussek, D. (2006). The relation of cortical activity and BIS/BAS on the trait level. Biological  Psychology, 71, 42-53.

Hosaka, T., Fukunishi, I., Aoki, T. (1999). Development of a type C inventory: Cross-cultural applications. Tokai J Exp Clinical Medication, 24, 73-76.

Leshun, L. (1961). A basic psychology apparently associated with neoplastic disease. Psychiatric Quarely, 35, 314-330

Rahe, R., H., & Solomon, G., F. (1997). An immunosuppressive questionnaire designed to measure typical behaviours and emotions of persons with cancer. Presented at the American Institute of Stress Annual meetings, 38, 23-32.

Schmitz, P. G. (1992). Personality, stress: Reactions and disease. Personality & Individual Differences, 71. 216-228.

Sharma, P. V. (2007). More than just type A personality: the ABCs of the personality types. The Mind Publications, 20, 1-5.

Shery, A., & Henson, R. K. (2005). Conducting and interpreting canonical correlation analysis in personality research: A user-friendly primer. Journal of personality assessment, 84, 37-48.

Temoshok, L. R., Waldstein, S. R., Wald, L., Grazino-Demo, A., Synowski, S. J., Sun, L., & Willey, A. (2008). Type C coping alexithymia and hearth rate reactivity are associated independent and differentially with specific immune mechanism linked to HIV progression. Brain, Behaviour, & Immunity, 22, 781-792.

Wilson, G. D., Barrett, D. T., & Gray, J. A. (1989). Human reaction to reward and punishment: A questionnaire examination of Gray’s personality theory. British Journal of Psychology, 80, 509-515.