بررسی تأثیر چارچوب‌گذاری هدف و سبک ارتباطی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پسر پایه پنجم ابتدایی شهر قزوین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

2 دانشجوی دوره ی دکتری تخصصی روان‌شناسی تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

3 استاد دانشگاه علامه طباطبایی

4 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

چکیده

هدف از این تحقیق بررسی تأثیر چارچوب‌گذاری درونی و بیرونی هدف و سبک ارتباطی کنترل کننده درونی، کنترل کننده‌ بیرونی و حمایت کننده‌ خود پیروی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پسر پایه‌ پنجم ابتدایی آموزش و پرورش ناحیه 2 شهر قزوین بود. برای این منظور از یک طرح عاملی 2 × 3 استفاده شد. آزمودنی‌ها 147 نفر بودند که با روش نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‌یی انتخاب و در شش گروه آزمایشی و یک گروه گواه به صورت تصادفی جایگزین شدند. ابتدا یادگیری مطالب کتبی بر حسب دست‌یابی به یک هدف درونی (سلامت) در برابر یک هدف بیرونی (ظاهر جسمی) چارچوب‌گذاری شد، و سپس به یک شیوه‌ حمایت کننده خود پیروی یا کنترل کننده درونی یا کنترل کننده‌ بیرونی ارایه شدند. در ارتباط با عملکرد تحصیلی، هم یادگیری مفهومی و هم یادگیری طوطی‌وار مورد سنجش قرار گرفت. نتیجه‌های به دست آمده از تحلیل واریانس چند متغیری داده‌ها نشان داد که چارچوب‌گذاری درونی هدف در مقایسه با چارچوب‌گذاری بیرونی هدف، پردازش مفهومی مطالب یادگیری را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، دانش‌آموزانی که برای تعقیب این محتواهای هدف، یک سبک ارتباطی حمایت کننده خود پیروی را تجربه ‌کردند در مقایسه با دانش‌آموزانی که تحت فشار درونی یا بیرونی قرار ‌گرفتند، یادگیری مفهومی بیشتری نشان ‌دادند. با این وجود، چنین نتیجه‌هایی برای یادگیری طوطی‌وار دیده نشد. به نظر می‌رسد که بافت‌های کنترل کننده درونی، کنترل کننده‌ بیرونی و محتوای هدف بیرونی به طور برابر با بافت‌های حمایت کننده‌ خود پیروی و هدف درونی در پیشبرد یادسپاری تحت‌الفظی مطالب یادگیری موثر باشند.

کلیدواژه‌ها


Anderman, E. M., & Maehr, M. L. (1994). Motivation and schooling in the middle grades. Review of EducationalResearch, 64, 287-309.

Black, A. E., & Deci, E. L. (2000). The effects of instructors’ autonomy support and students’ autonomous motivation on learning organic chemistry: A self-determination theory perspective. Science Education, 84, 740-756.

Deci, E. L., Driver, R. E., Hotchkiss, L., Robbins, R. J., & Wilson, I. M. (1993). The relation of mothers’ controlling vocalizations to early adolescents’ intrinsic motivation. Journal of Experimental Child Psychology, 55, 151-162.

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1980). The empirical exploration of intrinsic motivational processes. In press L. Berkowitz (Ed.), Advances in experimental social psychology (13, 39-80). New York: Academic

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. New York: Plenum

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The ‘‘what’’ and the ‘‘why’’ of goal pursuits: Human needs and the selfdetermination of behavior. Psychological Inquiry, 11, 227-268.

Deci, E., & Ryan, R. (2002). Handbook of Self-Determination Research (Eds.). Rochester, NY: University of Rochester Press.

Deci, E., & Ryan, R. (2008a). Facilitating optimal motivation and psychological well-being across life’s domains. Canadian Psychology, 49, 14-23.

Duriez, B., Soenenes, B., Lens, W., & Vansteenkiste, M. (2007). The effect of an extrinsic rather than intrinsic goal pursuit and of extrinsic rather than intrinsic goal promotion on performance, persistence and ethical functioning. Paper presented at the 12 th European Conference for Research on Learning and Instruction, Budapest, Hungary.

Eccles, J. S., & Wigfield, A. (2002). Motivational beliefs, values, and goals. Annual Review of Psychology, 53, 109-132.

Entwistle, N., & Entwistle, A. (1991). Contrasting forms of understanding for degree examinations: The student perspective and its implications. Higher Education, 22, 205-277.

Grolnick, W. S., & Ryan, R. M. (1987).Autonomy in early adolescents’ learning: An experimental and individual difference investigation. Journal of Personality and Social Psychology, 52, 890-898.

Hidi, S., & Harackiewicz, J. M. (2000). Motivating the academically unmotivated: A critical issue for the 21st entury. Review of Educational Research, 70, 151-179.

Kasser, T., & Ahuvia, A. (2002). Materialistic values and well-being in business students. European Journal ofSocial Psychology, 32, 137- 146.

Kasser, T., Ryan, R. M., Couchman, C. E., & Sheldon, K. M. (2004). Materialistic values: Their causes and consequences. In T. Kasser & A. D. Kanner (Eds.), Psychology and consumer culture: The struggle for a good life in a materialistic world (11-28). Washington, DC: American Psychological Association.

Katz, I., & Kaplan, A. (2007). Students’ need support and motivation for homework. Paper presented at the 12 th European Conference for Research on Learning and Instruction, Budapest, Hungary.

Maehr, M. L., & Midgley, C. (1996). Transforming schoolcultures. Boulder, CO: Westview.

Mouratidis, A., Ageriadis, T., & Michailidis, G. (2007). Autonomous-supportive versus controlling contexts in elementary physical education classrooms: The effect of teaching practices and grade level on students’ interest, subjective vitality, and exerted effort. Paper presented at the 12 th European Conference for Research on Learning and Instruction, Budapest, Hungary.

Ryan, R. M., & Connell, J. P. (1989). Perceived locus of causality and internalization: Examining reasons for acting in two domains. Journal of Personality and Social Psychology, 57, 749-761.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2002). Overview of self-determination theory: An organismic dialectical perspective. In E. L. Deci & R. M. Ryan (Eds.), Handbook of Self-Determination Research (3-33). Rochester, NY: University of Rochester.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000a). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions.Contemporary Educational Psychology, 25, 54-67.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000b). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development and well-being. American Psychologist, 55, 68-78.

Ryan, R. M., & Pawelson, C. (1991). Autonomy and Relatedness as Fundamental to Motivation and Education. Journalof Experimental Education, 6, 49-66.

Sagiv, L., & Schwartz, S. H. (2000). Value priorities and subjective well-being: Direct relations and congruity effects. European Journal of Social Psychology, 30, 177-198.

Sheldon, K. M., Ryan, R. M., Deci, E. L., & Kasser, T. (2004). The independent effects of goal contents and motives on well-being: It’s both what you pursue and why you pursue it. Personality and Social Psychology Bulletin, 30, 475-486.

Sirgy, M. J. (1998). Materialism and quality of life. SocialIndicator Research, 43, 227-260.

Soenens, B., & Vansteenkiste, M. (2005). Antecedents and outcomes of self-determination in three life domains: The role of parents and teachers autonomy support. Journal of Youth and Adolescence, 34, 589-604.

Taylor, I. M., & Ntoumanis, N. (2007). The social context as a determinant of teacher motivational strategies in physical education. Manuscript submitted for publication.

Vallerand, R. J., Fortier, M. S., & Guay, F. (1997). Self-determination and persistence in a real-life setting: Toward a motivational model of high-school drop out. Journal of Personality and Social Psychology, 72, 1161-1176.

Vansteenkiste, M., Lens, W., & Deci, E. L. (2006). Intrinsic Versus Extrinsic Goal Contents in Intrinsic Versus Extrinsic Goal Contents in Self-Determination Theory: Another Look at the Quality of Academic Motivation. Educational Psychologist, 41 (1), 19-31.

Vansteenkiste, M., & Deci, E. L. (2003). Competitively contingent rewards and intrinsic motivation: Can losers remain motivated? Motivation and Emotion, 27, 273-299.

Vansteenkiste, M., Matos, L., Lens, W., & Soenens, B. (2007). Understanding the impact of intrinsic versus extrinsic goal framing on exercise performance: The conflicting role of task and ego involvement. Psychology of Sport and Exercise, 8, 771-794.

Vansteenkiste, M., Simons, J., Lens, W., Sheldon, K. M., & Deci, E. L. (2004). Motivating learning, performance, and persistence: The synergistic role of intrinsic-goal content autonomy-supportive context. Journal of Personality andSocial Psychology, 87, 246-260.

Vansteenkiste, M., Simons, J., Lens, W., Soenens, B., Matos, L., & Lacante, M. (2004). ‘‘Less is sometimes more’’: Goal-content matters. Journal of Educational Psychology, 96, 755-764.

Vansteenkiste, M., Simons, J., Lens, W., Soenens, B., & Matos, L. (2005). Examining the motivational impact of intrinsic versus extrinsic goal framing and autonomy-supportive versus internally controlling communication style up on early adolescent’s academic achievement. Child Development, 76, 483-501.

Williams, G. C., Cox, E. M., Hedberg, V. A., & Deci, E. L. (2000). Extrinsic life goals and health-risk behaviors among adolescents. Journal of Applied Social Psychology, 30, 1756-1771.

Williams, G. C., McGregor, H. A., Zeldman, A., Freedman, Z. R., & Deci, E. L. (2004). Testing a self-determination theory process model for promoting glycemic control through diabetes self-management. Health Psychology, 23, 58-66.