رابطه بین مشارکت در تصمیم‌گیری با تنش شغلی با توجه به نقش میانجی عدالت رویه‌ای و بی‌اعتمادی بین ‌فردی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی صنعتی و سازمانی، دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان، اصفهان (نویسنده مسئول)

2 کارشناسی ارشد روانشناسی صنعتی و ساز مانی دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان، اصفهان

چکیده

در این پژوهش رابطه‌ی مشارکت در تصمیم‌گیری با تنش شغلی با توجه به نقش میانجی عدالت رویه‌ای و بی‌اعتمادی بین فردی مورد بررسی قرار گرفت. جامعه‌ی آماری کارکنان مرد یک مجموعه‌ صنعتی در شهر اصفهان (به تعداد 800 نفر) می‌باشند که از بین آنها 211 نفر به شیوه نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزارهای سنجش شامل شاخص تنش شغلی (کاهن و همکاران، 1964)، مقیاس عدالت رویه‌ای (مورمن، 1991)، پرسشنامه‌ بی‌اعتمادی بین فردی (میلر، 1991) و مشارکت در تصمیم‌گیری (میلر، 1991) بودند. داده‌ها از طریق ضریب همبستگی پیرسون، الگوسازی معادله ساختاری (SEM)، تحلیل رگرسیون میانجی و آزمون سوبل مورد تحلیل قرار گرفتند. نتیجه‌ی الگو‌سازی معادله ساختاری نشان داد که مشارکت در تصمیم‌گیری، 4/6 درصد از واریانس عدالت رویه‌ای را تبیین می‌کند، اما با بی‌اعتمادی بین فردی دارای رابطه‌ی معنی‌داری (05/0P>) نیست. عدالت رویه‌ای نیز، 3/17 درصد از واریانس بی‌اعتمادی بین فردی را و عدالت رویه‌ای و بی‌اعتمادی بین فردی، 1/24 درصد از واریانس تنش شغلی را تبیین نمودند. تحلیل میانجی نشان داد که عدالت رویه‌ای، متغیر میانجی کامل در رابطه مشارکت در تصمیم‌گیری با بی‌اعتمادی بین فردی و تنش شغلی است. اما بی‌اعتمادی بین فردی در رابطه عدالت رویه‌ای با تنش شغلی، نقش یک متغیر میانجی پاره‌ای را ایفاء می‌نماید.

کلیدواژه‌ها


فارسی

سرمد، زهره (1384). آمار استنباطی:‌ گزیده‌ای از تحلیل‌های آماری تک متغیری. چاپ اول، تهران: سمت.

سکاران، اوما (1381). روشهای تحقیق در مدیریت. ترجمه محمد صائبی و محمود شیرازی. چاپ دوم، تهران: مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی (سال انتشار اثر به زبان اصلی 1991).

شوماخر، رندال، ای، و لومکس، ریچارد، جی (1388). مقدمه‌ای بر مدل‌سازی معادله ساختاری. ترجمه وحید قاسمی. چاپ اول، تهران: انتشارات جامعه‌شناسان (سال انتشار اثر به زبان اصلی2004).

گل‌پرور، محسن (1385). فرا انگیزه‌های عدالت سازمانی در کارکنان و مدیران صنایع و سازمان‌ها: بررسی برخی ادارات و سازمان‌های شهر اصفهان. مجله علوم انسانی دانشگاه امام حسین (ع)، مدیریت 5، 65، 34 ـ 11.

گل‌پرور، محسن و اشجع، آرزو (1386). رابطه‌ی باورهای سازمان عادلانه با پیوستگی گروهی، احترام گروهی، مشارکت در تصمیم‌گیری، تعارض نقش، ارتباطات سازمانی و رضایت شغلی. مجله علوم انسانی دانشگاه امام حسین(ع)، مدیریت 6، 70، 58ـ27.

گل‌پرور، محسن و حسین‌زاده، خیرالله (1390). الگوی ارتباط عدم تناسب فرد- شغل با فرسودگی هیجانی و تمایل به ترک خدمت: شواهدی برای الگوی استرس- نامتعادلی- جبران. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 5 (1/17)، 56-41.

گل‌پرور، محسن؛ نصری، مرجان و ملک‌پور، مختار (1386). نقش مشارکت در تصمیم‌گیری، دلبستگی شغلی، جایگزین‌های شغلی و ... در عدالت سازمانی ادراک شده مربیان آموزشگاه‌های استثنایی شهر اصفهان. دانش و پژوهش در علوم تربیتی، 15، 46ـ25.

میلر، دلبرت (1380). راهنمای سنجش و تحقیقات اجتماعی. ترجمه هوشنگ نائبی. چاپ اول، تهران: نشر نی (سال انتشار اثر به زبان اصلی 1991).

 

لاتین

Alexander, S., & Ruderman, M. (1987). The role of procedural and distributive justice in organizational Behavior. Social Justice Research, 1 (2), 177-198.

Ambrose, M., Hess, R. L., & Ganesan, S. (2007). The relationship between justice and attitudes: An examination of justice effects on event and system related attitudes. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 103 (1), 21-36.

Bakhshi, A., Kumar, K., & Rani, E. (2009). Organizational justice perceptions as predictor of job satisfaction and organization commitment. International Journal of Business and Management, 4 (9), 145-154.

Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1989). The moderator – mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51, 1172-1182.

Boyd, N. G., Lewin, J. E., & Sager, J. K. (2009). A model of stress and coping and their influence on individual and organizational outcomes. Journal of Vocational Behavior, 75 (2), 197-211.

Chapman, K. (2005). Are you working too hard? Harvard Business Review, 83 (11), 53-58.

Driscoll, J. W. (1978). Trust and participation in organizational decision making as predictors of satisfaction. Academy of Management Journal, 21 (1), 44-56.

Doney, P. M., Cannon, J. P., & Mullen, M. R. (1998). Understanding the influence of national culture on the development of trust. Academy of Management Review, 23 (3), 601-620.

Fatt, C. K., Khin, E. W. S., & Heng, T. N. (2010). The impact of organizational justice on employee’s job satisfaction: The Malaysian companies perspectives. American Journal of Economics and Business Administration, 2 (1), 56-63.

Graham, H. E. (2009). Organizational justice and stress: An investigation of the justice salience hierarchy using the four-factor model. Unpublished Master Degree Thesis in Psychology, University of Texas at Arlington.

Kahn, R. L., Wolfe, D. M., Quinn. R. P., Snoek, J. D., Rosenthal, R. A. (1964). Organizational stress: Studies in role conflict and ambiguity. New York: John Wiley.

Lambert, E. G., Hogan, N. L., & Griffin, M. L. (2007). The impact of distributive and procedural justice on correctional staff job stress, job satisfaction, and organizational commitment. Journal of Criminal Justice, 35 (6), 644-656.

Lau, C. M., & Tan, S. L. C. (2006). The effects of procedural fairness and inter personal trust on job tension in budgeting. Management Accounting Research, 17 (2), 171-186.

Miller, D. C. (1991). Handbook of Research Design and Social Measurement. 5th ed. Newbury Park; London: SAGE.

Moorman, R. H. (1991). Relationship between organizational justice and organizational citizenship behaviors: Do fairness perceptions influence employee citizenship? Journal of Applied Psychology, 76 (6), 845-855.

Ouyang, Y. (2009). The mediating effects of job stress and job involvement under job instability: Banking service personnel of Taiwan as an example. Journal of Money, Investment and Banking, 11, 16-26.

Rousseau, D. M., Sitkin, S. B., Burt, R. S., & Camerer, C. (1998). Not so different after all: A cross-discipline view of trust. Academy of Management Review, 23, 393-404.

Schoorman, F. D., Mayer, R. C., & Davis, J. H. (2007). An integrative model of organizational trust: past, present, and future.Academy of Management Review, 32 (2), 344-354.

Sobel, M. E. (1982). Asymptotic confidence intervals for indirect effects in structure equations models. In: Leinhart S(ed), Sociological methodology (290-312). San Francisco: Jossey-Bass.

Straiter, K. L. (2005). The effects of supervisors’ trust of subordinates and their organization on job satisfaction and organizational commitment. International Journal of Leadership Studies, 1 (1), 86-101.

Van Hiel, A., De Cremer, D., & Stouten, J. (2008). The personality basis of justice: The five factor model as an integrative model of personality and procedural fairness effect on cooperation. European Journal of Personality, 22 (2), 519-539.

Whitener, E. M., Brodt, S. E., Korsgaard M. A., & Werner, J. M. (1998). Managers as initiators of trust: An exchange relationship framework for understanding managerial trustworthy behavior. Academy of Management Review, 23, 513-530.