بررسی ساختار عاملی پرسشنامه‌ی طرحواره‌ی یانگ (نسخه‌ی سوم فرم کوتاه) در شهر تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشگاه اصفهان (نویسنده مسؤول)

2 دکترای تخصصی روان‌سنجی، استاد گروه روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان

3 دکترای تخصصی روان‌شناسی بالینی، استاد گروه روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان

4 دکترای تخصصی روان‌شناسی بالینی، استادیار گروه‌ روان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران

چکیده

این پژوهش، با هدف بررسی ساختار عامل پرسشنامه‌ی طرحواره‌ی یانگ (نسخه‌ی سوم فرم کوتاه، 2005) در دو گروه افراد بالینی و غیربالینی در شهر تهران انجام شد. جامعه‌ی آماری پژوهش عبارت بود از تمامی افراد بالینی و غیربالینی در شهر تهران در تابستان و پاییز سال 1387. نمونه‌ی غیربالینی، 470 نفر (مرد= 165 نفر، زن= 305 نفر) از افرادی بودند که به کلینیک‌های ارایه‌دهنده‌ی خدمات روانشناختی و روانپزشکی مراجعه نکرده بودند و گروه بالینی 82 نفر (مرد= 37 نفر، زن= 45 نفر) از افرادی بودند که تشخیص روانپزشکی بر مبنای DSM IV-TR را دریافت کرده بودند. افراد شرکت‌کننده در دو گروه به شیوه‌ی نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. کلیه‌ی آزمودنی‌ها به پرسشنامه‌ی طرحواره‌ی یانگ (نسخه‌ی سوم فرم کوتاه) و مقیاس نگرش‌های ناکارآمد پاسخ دادند. داده‌ها با روش تحلیل عامل تأییدی، تحلیل ممیز و ضریب همبستگی پیرسون تحلیل شدند. طی تحلیل عامل در گروه غیربالینی، 12 عامل حاصل شد که سه عامل با عامل‌های 18 گانه‌ی یانگ مطابقت کامل داشتند. ضریب آلفای کرونباخ 94/0، میزان ویژگی بین 57/0 تا 73/0، میزان حساسیت بین 20/51 تا 60/64 و میزان روایی همزمان 64/0 برای عامل‌های استخراج شده به دست آمد. یافته‌های پژوهش نشان داد نقاط برش عامل‌ها به منظور تشخیص سرندی توسط پرسشنامه‌ی طرحواره‌ی یانگ (نسخه‌ی سوم فرم کوتاه)، قدرت تشخیص بین دو گروه افراد بالینی و غیربالینی را دارد. نتایج این پژوهش،تا حدودی هماهنگ با پژوهش‌های گذشته می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


فارسی

آهی، قاسم؛ سلیمی‌زاده، محمدکاظم و برجعلی، احمد (1385). هنجاریابی نسخه‌ی کوتاه پرسشنامه‌ی طرحواره‌ی یانگ. رساله‌ی کارشناسی ارشد چاپ نشده، دانشکده‌ی روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی.

صدوقی، زهره؛ آگیلار- وفایی، مریم؛ رسول‌زاده طباطبایی، کاظم و اصفهانیان، نامیه (1387). تحلیل عاملی نسخه‌ی کوتاه پرسشنامه‌ی طرحواره‌ی یانگ در نمونه‌ی غیربالینی ایرانی. مجله‌ی روانپزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، 2، 219-214.

غیاثی، مهناز؛ مولوی، حسین؛ نشاط‌دوست، حمیدطاهر و صلواتی، مژگان (1388).هنجاریابی، پایایی و روایی پرسشنامه‌ی طرحواره‌ی یانگ (نسخه‌ی سوم فرم کوتاه) در دو گروه افراد بهنجار و دارای اختلال روانی در شهر تهران. رساله‌ی کارشناسی ارشد چاپ نشده، دانشکده‌ی روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان.

فتی، لادن؛ بیرشک، بهروز/ عاطف‌وحید، محمدکاظم و دابسون، کیت استفان (1383). ساختارهای معناگذاری/ طرحواره‌ها، حالت‌های هیجانی و پردازش شناختی اطلاعات هیجانی: مقایسه‌ی دو چهارچوب مفهومی. رساله‌ی دکتری چاپ نشده، انستیتو روانپزشکی تهران، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران.

فرگوسن، جرج و تاکانه، یوشیو (1386). تحلیل آماری در روان‌شناسی و علوم تربیتی. (ترجمه: علی دلاور، سیامک نقشبندی). تهران: ارسباران. (تاریخ انتشار به زبان اصلی، 1989).

کلاین، پل (1380). راهنمای آسان تحلیل عامل. (ترجمه: سیدجلال صدرالسادات، اصغر مینایی). تهران: سمت. (تاریخ انتشار به زبان اصلی، 1994).

مولوی، حسین (1386). راهنمای عملی SPSS 10-13-14 در علوم رفتاری. اصفهان: انتشارات پویش اندیشه.

یانگ، جفری؛ کلوسکو، ژانت و ویشار، مارجوری (1386). طرحواره درمانی. (ترجمه: حسن حمیدپور، زهرا اندوز). تهران: انتشارات ارجمند. (تاریخ انتشار به زبان اصلی، 2003).

هومن، حیدرعلی (1385).  تحلیل داده‌های چندمتغیری در پژوهش رفتاری. تهران: پیک فرهنگ.

هومن، حیدرعلی (1386). اندازهگیریهای روانی و تربیتی. تهران: پیک فرهنگ.

 

لاتین

Baranoff, J., Oei, T. P. S., Cho, S. H., & Kwon, S. (2006). Factor structure and internal consistency of the Young Schema Questionnaire (short form) in Korean and Australian samples. Journal of Affective Disorder, 93, 133- 140.

Barlow, D. H. (1988). Anxiety and its disorders. New York: Guilford press.

Beck, A. T., Rush, A. J., Shaw, B. F., & Emery, G. (1979). Cognitive therapy of depression. New York: Guilford press.

Bendo, M. E. (2001). Maladaptive cognitive schemas associated with perceptions of family functioning. Journal of Dissertation Abstracts International, 61 (9-B), 5014.

Calvete, E., Esteves, A., Arroyabe, E. L., & Ruiz, P. (2005). The schema Questionnaire-short form: Structure and Relationships with Automatic thoughts and symptoms of Affective Disorders. European Journal of Psychological Assessment, 21 (2), 90-99.

Cavallo, K. H. (1997). Attending to maladaptive cognitive schemas in three individuals with work dysfunctional: An intersect of clinical and organizational psychology in practice. Journal of Dissertation Abstracts International,58 (4-B), 2162.

Delattre, V., Servant, D., Rusink, S., Lorette, C., Parquet, P. J., & Goudemand, M. (2004). Les sch'ema pr'ecoces dysfonctionnels: 'Etdue chez des patients adultes souffrant d'un trouble anxieux [The early maladaptive schemas: A study in adult patients with anxiety]. Journal of Encephale, 30 (3), 255-258.

Dobson, K. S., & Breiter, H. J. (1983). Cognitive assessment of depression: Reliability and validity of three measures. Journal of Abnormal Psychology, 92, 107-109.

Fairburn, C. G., & Cooper, Z. (1987). Behavioral and cognitive approaches in the treatment of anorexia nervosa and bulimia nervosa. In P. J. V. Beumont, G. D. Burrows, & R. C. Casper. (Eds) Handbook of anorexia nervosa and bulimia. Amsterdam: Elsevier.

Glaser, B. A., Campbell, L. F., Calhoun, G. B., Bates, J. m., & Petrocelli, J. V. (2002). The early maladaptive schema questionnaire- short form: a construct validity study.Journal of Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 35, 1.

Harris, A. E., & Curtin, L. (2002). Parental perceptions, early maladaptive schemas, and depressive symptoms in young adults. Journal of Cognitive Therapy and Research, 26 (3), 405-416.

Hsu, L. K. G. (1990). The experiential aspects of bulimia nervosa: Implications for cognitive–behavioral therapy.Journal of Behavioral Modification, 14, 50-65.

Kellog, S. H. (2005). Young schema questionnaire-short version 3: An introduction. Manuscript submitted for publication.

Kuiper, N. A., Olinger L. J. (1989). Stress and cognitive vulnerability to depression: A self- worth contingency model. In R. W. J. Neufeld (Ed.), Advances in the investigation of psychological stress. New York: Wiley.

Lee, C. W., Taylor, G., & Dunn J. (1999). Factor structure of the schema Questionnaire in a large clinical samples. Journalof Cognitive Therapy and Research, 23 (4), 441-451.

Mahoney, M. J. (1993). Introduction to special section: Theoretical developments in the cognitive therapies. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 2, 187-212.

Petrocelli, J. V., Glaser, B. A., Calhoun, G. B. & Campbell, L. F. (2001). Early maladaptive schemas of personality disorder subtypes.  Journal of Personality disorders,15 (6), 546-559.

Rachman, S., & Maser, J. D. (Eds). (1988). Panic: Psychological perspectives. Hillsdale, NJ: Erlbaum.

Rijkeboer, M. M., & Van Den Berg, H. (2006). Multiple group confirmatory factor analysis of the young schema- Questionnaire in a Dutch clinical versus Non- clinical population. Journal of Cognitive Therapy and Research, 30 (3), 263- 278.

Rijkeboer, M. M., Van Den Bergh, H., & Van Dan Bout, J. (2005). Stability & discriminative power of young schema questionnaire in a Dutch clinical versus no clinical population. Journal of Behavior Therapy & Experimental Psychiatry, 36, 129-144.

Riso, L. P., du Toit, P. L., Stein, D. J., & Young, J. E. (2007). Cognitive schemas and core beliefs in psychological problems, a scientist-practitioner guide. Washington, DC, USA: American Psychological Association.

Rusinek, S., Graziani, P., Servant, D., Hautekeete, M., & Deregnaucourt, I. (2004). The'erapie cognitive et sch'em,amas cognitifs: Un aspect du paradouxe [Cognitive therapy and cognitive schemas: A aparadoxical aspect]. Journal of Revue Europeene de Psychology, 54 (3), 173-177. 

Saariaho T., Saariaho Karila, I., & Joukamaa, M. (2009). The psychometric of the Finnish Young Schema Questionnaire in chronic pain patient and a non-clinical sample. Journal of Behavior and Experiment Psychiatry, 40 (1), 158- 168.

Schmidt, N. B., Joiner, Jr. T. E., Young’s, J. E., & Telch, M. J. (1995). The schema Questionnaire: Investigation of psychometric properties and the hierarchical structure of a measure of maladaptive schemas. Journal of Cognitive Therapy and Research, 19 (3), 295-321.

Stallard, P., & Rayner, H. (2005). The development and preliminary evaluation of a schema questionnaire for children (SQC). Journal of Behavioral and Cognitive Psychotherapy,33 (2), 217-224.

Stevens, J. P. (1989). Power of the multivariate analysis of variance tests. J of Psychological Bulletin, 88, 728-737.

Waller, G., Meyer, C., & Ohanian, V. (2001). Psychometric properties of the long and short versions of the Young schema Questionnaire: Core Beliefs among Bulimic and Comparison Women. Journal of Cognitive Therapy and Research, 25 (2), 137-147.

Weissmen, A. N., & Beck, A. T. (1978). Development and validation of the dysfunctional attitude scale. Paper presented at the American educational research association annual convention. Toronto, Canada.

Welburn, K., Coristine, M., Dagg, P., Pontefract, A., & Jordan, S. (2002). The schema Questionnaire- short form: Factor analysis and relationship between schemas and symptoms. Journal of Cognitive Therapy and Research, 26 (4), 519-530.

Wells, N. D. (2007). The effects of early maladaptive schemas and religiosity on adjustment and mood among African American college students. Dissertation in Florida University.

Young, J. E. (1990). Cognitive therapy for personality disorders. Sarasota, FL: prophesied resources press.

Young, J. E. (1994). Young Parenting Inventory. (Available from the cognitive therapy Center of New York, Suite 530, 120 East 56 Street, New York, NY 10022).

Young, J. E. (1998). Young Schema Questionnaire Short Form. New York: Cognitive Therapy Center.

Young, J. E. (1999). Cognitive therapy for personality disorders: A schema focused approach (rev. ed). Sarasota, FL: Professional Resources Press.

Young, J. E. (2005). Schema therapy- complete packet. Cognitive centers of New York & Connecticut.