تأثیر روش آموزش چندحسی فرنالد و تمرین و تکرار در بهبود اختلال ویژه‌ی یادگیری خواندن دانش‌آموزان ابتدایی1

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی عمومی (نویسنده مسئول)

2 استادیار مشاوره دانشگاه رازی- کرمانشاه

3 استادیار روان‌شناسی دانشگاه تبریز

چکیده

هدف از این پژوهش، مقایسه روش چندحسی فرنالد و روش تمرین و تکرار در بهبود اختلال ویژه‌ی یادگیری دانش‌آموزان دارای اختلال خواندن است. این پژوهش از نوع شبه آزمایشی با گروه گواه و انتصاب تصادفی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون است. نمونه شامل 39 دانش‌آموز (18 پسر و 21 دختر) بود که بصورت تصادفی ساده از میان دانش‌آموزان دارای اختلال ویژه یادگیری خواندن پایه‌ی سوم ابتدایی شهر جوانرود، در سال تحصیلی86-85 انتخاب شدند. آزمودنی‌ها بطور مساوی در سه گروه (آموزش با روش چندحسی فرنالد، تمرین و تکرار و گروه گواه) قرار گرفتند و از نظر هوشبهر، جنس، تحصیلات والدین و آموزش رسمی در مدارس عادی همتا شدند. نتایج تحلیل کواریانس چندمتغیری نمرات پس‌آزمون در آزمون خواندن پژوهشگر ساخت، بیانگر تفاوت معنی‌دار میان گروه‌ها است. نتایج تحلیل کواریانس یکراهه و آزمون تعقیبی توکی نشان داد که روش آموزش چندحسی فرنالد موجب بهبود عملکرد دانش آموزان دارای اختلال خواندن نسبت به گروه تمرین و تکرار در خواندن شفاهی (001/0p<)، سرعت خواندن شفاهی (001/0p<)، خواندن خاموش (05/0p<)، خواندن لغات خارج از متن (001/0p<) و سرعت خواندن لغات خارج از متن (001/0p<) شد. عملکرد گروه تحت آموزش تمرین و تکرار نیز در خواندن شفاهی (01/0p<) و خواندن لغات خارج از متن (001/0p<) بهتر از گروه کنترل بود.

کلیدواژه‌ها


فارسی

انجمن روانپزشکی آمریکا (2000). متن تجدیدنظر شده راهنمای تشخیصی و آماری اختلالهای روانی چاپ چهارم -2000. ترجمه محمدرضا نیکخو و هامایاک آوادیس یانس (1381). تهران: انتشارات شهرآب.

داکرل، جولی؛ مک‌شین، جان. رویکردی شناختی به مشکلات یادگیری کودکان. ترجمه عبدالجواد احمدی و محمودرضا اسدی (1376). تهران: انتشارات رشد.

رمضانی، مژگان (1380). بررسی شیوع حساب نارسایی در دانش‌آموزان پایه‌های چهارم و پنجم مدارس ابتدایی شهر تهران. تهران: انتشارات پژوهشکده کودکان استثنایی.

شهیم، سیما (1373). مقیاس تجدیدنظر شده هوشی وکسلر برای کودکان. شیراز: انتشارات دانشگاه شیراز.

صرامی، غلامحسین (1371). هنجاریابی آزمون حافظه وکسلر بر روی جمعیت ساکن در شهر تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی (چاپ نشده). دانشگاه تربیت مدرس تهران.

فریار، اکبر؛ رخشان، فریدون (1379). ناتوانی‌های یادگیری. تهران: انتشارات مبنا.

کاپلان، هارولد؛ سادوک، بنیامین و گرب، جک. خلاصه‌ی روانپزشکی علوم رفتاری- روانپزشکی بالینی، ج3 ترجمه‌ی نصرت الله پورافکاری (1376). تهران: انتشارات شهرآب.

کرک، ساموئل؛ چالفانت، جیمز. اختلالات یادگیری تحولی و تحصیلی. ترجمه سیمین رونقی، زینب خانجانی و مهین وثوقی رهبری (1377). تهران: انتشارات سازمان آموزش و پرورش استثنایی.

کرمی، جهانگیر (1383). بررسی همه‌گیرشناسی ناتوانی املا و اثر روش درمان چندحسی در کاهش این ناتوانی در دانشآموزان دوره ابتدایی شهر اهواز. رساله دکتری (چاپ نشده). دانشگاه اهواز.

کلانتری، مهرداد؛ بدیعیان، سرور (1381). بررسی میزان شیوع اختلال خواندن و نوشتن در دبستانهای دوزبانه و تک‌زبانه. اولین همایش بین‌المللی روان‌شناسی شناختی. جهاد دانشگاهی اصفهان.

محمدی، فرهاد (1385). بررسی اعتبار و روایی آزمون خواندن پایه سوم ابتدایی در شهرستان جوانرود. چاپ نشده.

نادرحاضری، رقیه (1385). بررسی کارآیی شیوه فرنالد در ترمیم اختلال نارساخوانی دانش‌آموزان پایه سوم ابتدایی شهر تبریز در سال تحصیلی 85-84. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی (چاپ نشده). دانشگاه تبریز.

 

لاتین

Beichtman, J. H., Hood, J., & Inglis, A. (1992). Familial transmission of speech and language impairment: A preliminary investigation. Canadian Journal of Psychiatry, 37 (3), 151–156.

Cohen-Mimran, R., & Sapir, S. (2007). Deficits in working memory in young adults with reading disabilities. Journal of Communication Disorders, 40, 168-183.

Demonet, J. F., Taylor, M. J., & Chaix, Y. (2004). Developmental dyslexia. Lancet, 363, 1451-60.

Fernald, G. M., & Keller, H. (1921). The effect of kinaesthetic factors in the development of word recognition in the case of non-readers. Journal of Educational Research, 4, 355–377.

Flowers, D. L. (1993). Brain basis for dyslexia: A summary of work in progress. Journal of Learning Disabilities, 26, 575–582.

Galaburda, A. M., Menard, M. T., & Rosen, G. D. (1994). Evidence for aberrant auditory anatomy in developmental dyslexia. Proceedings of the National Academy of Science USA, 91, 8010–8013.

Gelder, B., & Vroomen, J. (1998). Impaired Speech Perception in Poor Readers: Evidence from Hearing and Speech Reading.Brain and Language, 64, 269-281.

Ghassemzadeh, H. (1988). A pilot study of the Bender-Gestalt Test in a sample of Iranian normal children. Journal of Clinical Psychology, 44 (5), 787-792.

Grigorenko, E. L., Wood, F. B., & Meyer, M. S., Pauls, D. L. (2000). Chromosome 6p influences on different dyslexia-related cognitive processes: Further confirmation. Am J Hum Genet, 66, 715-23.

Hallahan, D., P. & Keller, C. E. & Ball, D. W. (1986). A comparison of prevalence rate variability from state to state for each of the categories of special education. Remedial and Special Education. 7 (2), 8-14.

Halliday, L. F.,& Bishop, D. V. M. (2006). Is poor frequency modulation detection linked to literacy problems? A comparison of specific reading disability and mild to moderate sensorineural hearing loss. Brain and language, 97, 200-213.

Joshi, M. R., Dahlgren, M., & Boulware-Gooden, R. (2002). Teaching reading in an inner city school through a multisensory teaching approach.Annals of Dyslexia, 25 (1), 229-242.

Karande, S., & Mehta V., & Kulkarni, M. (2007). Impact of an education program on parental knowledge of specific learning disability. Indian J Med, 61, 398-406.

Katsafanas, D. J. (2006). The Roles and Responsibilities of Special Education Teachers. MEd Special Education. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press.

Koppitz, E. M. (1975). The Bender-Gestalt Test for young children: Research and Application, 1963-1973. New York: Grune & Stratton Press.

Kulkarni, M., & Karande, S., & Thadhani, A., & Maru3, H., & Sholapurwala, Rukhshana. (2006). Educational Provisions and Learning Disability. Indian J Pediatr, 73, 789-793.

Lerner, J. (1993). Learning disabilities: Theories, Diagnosis & teaching Strategies (6th eds). U.S.A: Houghton.

Lewis, B. A., & Thompson, L. A. (1992). A study of developmental speech and language disorders in twins. Journal of Speech and Hearing Research, 35, 1086–1094.

Mody, M., Studdert-Kennedy, M., & Brady, S. (1997). Speech Perception Deficits in Poor Readers: Auditory Processing or Phonological Coding?. Journal of Experimental Child Psychology. 64, 199-231.

Ostad, S. A. (1998). Developmental differences in solving simple arithmetic word problems and simple number-fact problems: A comparison of mathematically normal and mathematically disabled children. Mathematical Cognition, 4 (1), 1-19.

Passolunghi, M. C., & Siegel, L. S. (2004). Working memory and access to numerical information in children with disability in mathematics. Journal of Experimental Child Psychology, 88, 348-367.

Rae, C., Harasty, J. A., Dzendrowskyj, E. T., Talcott, B. J., Simpson, M. J., & et al. (2002). Cerebellar morphology in developmental dyslexia. Neuropsychologia, 40, 1285-1292.

Ramaa, S. (2000). Dyslexia news world wide: To decades of research on learning Disabilities, in India. Dyslexia, 6, 268-283.

Sadock, B. J., & Sadock, V. A. (2000). Comprehensive text-book of psychiatry (7th ed). Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins.

Shapiro, B. K., & Gallico, R. P. (1993). Learning disabilities. Pediatr Clin North Am, 40, 491- 505.

Shaywitz, S. E., Shaywitz, B. A., Pugh, K. R., Fulbright, R. K., Constable, R. T., Mencl, W. E., & et al. (1998). Functional disruption in the organization of the brain for reading in dyslexia. Neurobiology. 95, 2636–2641.

Shaywitz. E. S., & Shaywitz, A. B. (2005). Dyslexia (Specific Reading Disability). Biological Psychiatry, 57, 1301-1309.

Shelley-Tremblay, J., OBrien, N., & Langhinrichsen-Rohling, J. (2007). Reading disability in adjudicated youth: Prevalence rates, current models, traditional and innovative treatments. Aggression and Violent Behavior, 12, 376-392.

Shovman, M. M., & Ahissar, M. (2006). Isolating the impact of visual perception on dyslexics’ reading ability. Vision Research, 46, 3514-3525.

Singer, W. (1995). Development and plasticity of cortical processing architectures. Science, 270, 758-764.

Stainback, W., & Stainback, S. (1984). A rationale for the merger of special and regular education. Exceptional Children, 51, 102-111.

Swan, G. E., & Morrison, E., & Eslinger, P. J. (1990). Interrater agreement on the Benton Visual Retention Test. Clin Neuropsychol. 4, 32–44.

 Swanson, H. L., & Jerman, O. (2007). The influence of working memory on reading growth in subgroups of children with reading disabilities. Journal of Experimental Child Psychology, 94, 249-283.

Vaughn, S., Gersten, R., & Chard, D. (2000). The underlying message in LD intervention research: Findings from research syntheses. Exceptional Children, 67, 99-114.

Vickery, K. S., Reynolds, V. A., & Cochran, S. W. (1987). Multisensory teaching approach for reading, spelling, and handwriting, Orton-Gillingham based curriculum, in a public school setting. Annals of Dyslexia, 37 (1),189-200. 

Wehner, D. T., & Ahlfors, S. P., & Mody, M. (2007). Effects of phonological contrast on auditory word discrimination in children with and without reading disability: A magneto encephalography (MEG) study. Neuropsychologia, 45, 3251-3262.