پایگاه‌های هویت شغلی و راهبردهای سازگاری در نوجوانان با آسیب بینایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه تربیت معلم آذربایجان، تبریز (نویسنده مسئول)

2 استادیار دانشگاه تربیت معلم آذربایجان، تبریز

چکیده

مهمترین چالش دوره‌ی نوجوانی از دیدگاه روان‌شناسان رشد احراز هویت است، که ممکن است برای بسیاری از آنها استرس‌زا باشد و باید توان مقابله با آن را کسب کنند. نظر بر اهمیت هویت در دوره‌ی نوجوانی هدف این تحقیق مطالعه‌ی پایگاه‌های هویت و شیوه‌های مقابله با بحران در بین نوجوانان دختر و پسر نابینا و مقایسه‌ی آن با همتایان بینا بوده است.جامعه‌ی آماری این تحقیق را کلیه دانش‌آموزان نابینای شاغل به تحصیل 16-19 ساله دختر و پسر در مدارس نابینایان شهر‌های تبریز، تهران و مراغه به صورت نمونه در دسترس و افراد عادی به تعداد 96 نفر تشکیل داده است. ابزارهای این پژوهش دو پرسشنامه پایگاه‌های هویت دلاس و شیوه‌های مقابله با بحران اندلر و پارکر بود.نتایج به دست آمده با استفاده از روش‌های آماری تحلیل واریانس چند متغیری نشان داد که به غیر از هویت مهلت خواه، انواع هویت و شیوه‌های مقابله در بین دانش‌آموزان نابینا و عادی به طور معنادار متفاوت می‌باشند. اما در زمینه‌ی جنسیت تفاوت معنی‌دار نشان نداند.

کلیدواژه‌ها


فارسی

احمدپناه، محمد (١٣٨٣). آسیب بینایی و فرایند تحول کودکان از تولد تا دوازده سالگی. پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، ٤ (١): 3-32.

آدلر، آلفرد (١٩٨٢). روانشناسی فردی،  ترجمه حسن زمانی شرفشاهی. تهران، تصویر.

افروز، غلامعلی (1382). مقدمه‌ای بر آموزش و پرورش کودکان استثنائی. تهران، دانشگاه تهران.

اکبرزاده، نسرین (1376). گذر از نوجوانی به ﭘﻴری، تهران، الزهرا.

به پژوه، احمد و همکاران (1386). بررسی اثربخشی آموزش مهارت های اجتماعی بر عزت نفس دانش آموزان نابینا. پژوهش در سلامت روانشناختی، ٣: 29-37.

خجسته‌‌مهر، غلامرضا (1373). مقایسه ویژگی‌های شخصیتی نوجوانان بینا و نابینا. مجله علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید چمران، ٢و٣: 90-105.

شریفی، پرویز (1376). کودکان استثنایی: ویژگی‌ها و محدودیت‌های روانشناختی کودکان استثنایی و بهداشت روانی والدین کودکان استثنایی. اصفهان، فدن.

شکری، امید؛ مرادی، علیرضا؛ دانشورپور، زهره و طرخان، رضاعلی (1387). نقش تفاوت‌های جنسیتی در سبک‌های مقابله با استرس و سلامت روانی، روانشناسی معاصر، 3 (1):51-61.

شهیم، سیما (١٣٨١). بررسی مهارت‌های اجتماعی در گروهی از دانش آموزان نابینا از نظر معلمان، مجلهروانشناسیوعلومتربیتی، سال ٣٢، ١: ١٢١-١٣٩.

قرائتی، عبدالعلی (1382). نابینا: جداسازی یا مشارکت. نخستین همایش دانشجویان و دانش‌آموختگان نابینای سراسر کشور، شیراز، دانشگاه شیراز.

قریشی‌راد، فخرالسادات (1389). اعتباریابی مقیاس چند بعدی مقابله با بحران اندلر و پارکر. مجله علوم رفتاری، 4 (١): 1-7.

قمرانی، امیر (1383). اولین سمینار سراسری دانش آموختگان نابینا، شیراز، دانشگاه شیراز.

لطف‌آبادی، حسین (١٣٨٥). روان‌شناسی رشد (2): نوجوان و بزرگسالی. تهران، انتشارات سمت.

لطف‌آبادی، حسین (1380). عواطف و هویت نوجوانان و جوانان. تهران، نسل سوم.

متسون، جانی و اولندیک، توماس (1988). بهبود بخشی مهارت اجتماعی کودکان: ترجمه احمد به‌پژوه (1384). تهران: اطلاعات.

مستعلمی، فروزان؛ حسینیان، سیمین و یزدی، سیدمنور (١٣٨٤). تأثیر آموزش مهارت‌های اجتماعی بر افزایش اعتماد به نفس دختران نابینای شهر تهران. پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، ١٨(٤): ٤٣٧- ٤٥٠.

لاتین

Archer, S. L., & Waterman, A. S. (1994). Adolescent identity development. Developmental Psychology, New York, Mc Graw-

Hill, 76-100.

Atkinson, R. L., Atkinson R. C., & Hilgard, E. R. (1999). Introduction to Psychology. New York, Harcourt Brace Javanovich.

Bersonsky, M. D. (2005). Identity styles, psychological maturity, and academic performance. Personality and Individual Differences, 39, 253-247.

Berzonsky, M. D. (2008). Identity formation: The role of identity processing style and cognitive processes. Personality and Individual Differences, 44, 643–653.

Cutsforth, T. (2002) the Blind in school and society, American Foundation for the Blind, New York.

Dellas, M. (1989). Identity Status Inventory–Occupation. Eastern Michigan University.

Endler, N. S. & Parker, J.D. (1990). Coping Inventory for stressful situations. Multi-health systems, Inc.

Erikson, E. H. (1979). Adolescence et crise, la quête de l’identité. Paris: Flammarion.

Ghoreyshi Rad, F. (2002). Confrontation des crises chez des Adolescents. Thèse doctorat, sous la direction de D. Brouillet, université Paul Valéry (Montpellier III).

Gibson, J. (1996). Theories and helping practices and results of a multinational study, Adolescence: From crisis to coping. Butterworth Heinemann Ltd .

Gresham, F. M., Sugai, G., & Homer, R. H. (2001). Interpreting outcomes of social skilles training for students with high incidence disabilities. Exceptionnal children, 67 (1),331-344.

Hallahan, D. P., & Kauffmon, J. (1995). Exceptional children. Englwoedclihs, Prantic Hall Kirk, S, A. (1972). Educating Etched. Boston. Haugham Mihhlin Company.

Huurre, T. & Aro, H. (2000). The psychosocial well-being of finish adolescent with visual impairment versus those with chronic condition and those with no disabilities. Journal of Visual Impairment & Blindness, 94, (1), 625-638.

Jackson, N. J. (2001). Visually impaired adolescents perspectives on seeking support from school based adults. A dissertation Presented for the Doctorate of Philosophy in Spalding University Faculty of the School of Professional Psychology.

Kef, S. (2002). Psychosocial adjustment and the meaning of social support for visually impaired adolescents. Journal of Visual Impairment & Blindness, 96, 155-169.

Kef, S., & Dekovic, M. (2004). The role of parental and peer support in adolescents well – being a comparison adolescents with and without a visual impairment. Journal of Adolescence, 27, 435-466.

Lifshitz, H., Hen, I., & Weisse, I. (2007). Self-concept, adjustment to blindness, an quality of friendship among adolescents with visual impairments. Journal of Visual Impairment & Blindness, 101, 96 -107.

Lowenfild, B. (1980). Psychological problems of children with severely impaired vision. In W. M.Cruickshank (Ed). Englewood Cliffs, N. J., Prentice Hall, 255-341.

Marchia, J.E. (1991). Identity in adolescence. In J. Adelson (ed.), Handbook of Adolescent Psychology, 159-187. New York, Wiley.

Marchia, J. E., & et al(1993). Identity in Adolescent (ed.), Handbook of Adolescent Psychology. New York, Wiley.

Matud, M. P. (2004). Gender differences in stress and coping styles. Personality and Individual Differences, 37, 1401-1415.

McDonough, P., & Walters, W. (2001). Gender and health: Reassessing patterns and explanations. Social Science & Medicine, 52, 547-559.

McGuire, L. L. & Meyers, C. E. (1971). Early personality in the congenitally blind child. New Outlook for the Blind, 65,137-143.

Meeus, W. (1993). Occupational Identity development school performance and social support in adolescence finding a Dutch study. Journal of Adolescence, winter, 809-818.

Meihan, T. (1971). An investigation of the self- concept of blind and visually handicapped adolescents. New York, American Foundation for the blind.

Paulhan, I. (1994): Les stratégies d'ajustements au coping, M. Bruchan-Schweitzer et R.

Pringle, M. L. K. (1964). The emotional and social adjustment of blind children. Educational Research, 6,126-138.

Shamley, D. A. F. (1974). The personality dynamics of blind and sighted adolescents. Journal of Behavioral Science, 2, 73-80.

Seiffge-Krenke., I., Gembeck, M., Z. & Skinner, E. (1998). Stress, coping, and relationships in adolescence . Journal of Developmental Psychology, 44, 1.

Trief, E. (2007). The use of tangible cues for children with multiple disabilities and visual impairment. Journal of Visual Impairment & Blindness, 613- 619.

White, L. G. (2003). Problem solving, self-efficacy, community interaction, and employment of blind adults. A Dissertation Presented for the Doctorate of Philosophy in Hawaii University.