اثربخشی معنادرمانی بر افسردگی، اضطراب و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روان‌شناسی بالینی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 کارشناس‌ارشد روان‌شناسی بالینی دانشگاه شهید چمران اهواز (نویسنده مسئول)

3 استاد گروه روان‌شناسی بالینی دانشگاه شهید چمران اهواز

4 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی دانشگاه شیراز

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی معنادرمانی بر افسردگی، اضطراب و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان در بیمارستان بزرگ نفت اهواز بوده است که بدین منظور، نمونه اولیه مشتمل بر 60 بیمار با روش نمونه‌گیری در دسترس و با استفاده از همتاسازی و در نظر گرفتن کلیه متغیرهای مورد نظر در پژوهش انتخاب و در نهایت تعداد 30 بیماری که در اضطراب و افسردگی یک انحراف معیار بالاتر از میانگین بودند، برگزیده و به شکل تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) قرار گرفتند. ابزار مورد کاربرد در این پژوهش پرسشنامه‌های اضطراب عمومی (ANQ)، افسردگی بک  (BDI)و کیفیت زندگی بیماران سرطانی (QLQ – C30)‏ بود. هر دو گروه پرسشنامه‌های پژوهش را به عنوان پیش‌آزمون تکمیل کردند. تعداد 10 جلسه‌ی معنادرمانی روی گروه آزمایش اجرا شد در حالی که در همین زمان گروه کنترل هیچگونه مداخله­ای دریافت نکردند. پس از پایان جلسات درمانی، داده‌های حاصل از پژوهش با استفاده از روش تحلیل واریانس چند متغیری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته­های پژوهش بیانگر کاهش معنی‌دار میانگین نمرات اضطراب و افسردگی و افزایش معنی‌دار میانگین نمرات کیفیت زندگی گروه آزمایش به نسبت گروه کنترل بود که در این صورت می‌توان بیان داشت که معنادرمانی گروهی باعث کاهش اضطراب و افسردگی و افزایش کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به سرطان می‌شود.

کلیدواژه‌ها


فارسی

ابوالقاسمی، عباس (1374). ساخت و اعتباریابی مقدماتی پرسشنامه‌ی اضطراب امتحان و بررسی رابطه‌ی اضطراب امتحان با اضطراب عمومی، عزتنفس، پایگاه اجتماعی ـ اقتصادی، عملکرد تحصیلی و انتظارات معلم در دانش آموزان پسر سال سوم راهنمایی شهر اهواز. پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

بیجاری، هانیه؛ قنبری‌هاشم‌آبادی، بهرام‌علی؛ آقامحمدیان‌شعرباف، حمیدرضا و همایی‌شاندیز، فاطمه (1388). بررسی اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر رویکرد امید درمانی بر افزایش امید به زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان.مجله مطالعات تربیتی و روان­شناسی دانشگاه فردوسی. شماره (1) 10، 184 – 171.

پدرام، محمد؛ محمدی، مسعود؛ نظیری، قاسم و آیین‌پرست، ندا (1389). اثر بخشی گروه درمانی شناختی – رفتاری بر درمان اختلال اضطراب، افسردگی و ایجاد امیدواری در زنان مبتلا به سرطان سینه. فصلنامه‌یعلمیپژوهشیزنوجامعه. سال اول، شماره 4، 76 – 61.

تقی­پور، ابراهیم و رسولی، رویا (1387). تأثیر معنادرمانی گروهی بر کاهش افسردگی و ارتقای معنای زندگی زنان سالمند مقیم آسایشگاه. فصلنامه‌ی روانشناسی کاربردی. سال 2، شماره 4 (8)، 685 – 673.

حسینیان، الهه؛ سودانی، منصور و مهرابی‌زاده‌هنرمند، مهناز (1388). اثربخشی معنادرمانی گروهی بر امید به زندگی بیماران سرطانی. مجله‌ی علوم رفتاری، شماره (3) 3، 292- 287.

درویشی، ح (1388). بررسیکاربردتصویرسازیذهنیوریلکسیشنبرکاهشاضطراب،افسردگی بیمارستانوافزایشامیدبهزندگیدرزنانمبتلابهسرطانسینهبیمارستانگلستاناهواز. پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز.

دیماتئو، ام. رابین (؟). روانشناسیسلامت، ترجمه‌ی کاویانی، محمد؛ عباس­پور، محمد؛ محمدی، حسن؛ تقی‌زاده، غلامرضا و کیمیا، علی‌اکبر (1387). جلد 1، تهران: انتشارات سمت.

رحیمیان، حوریه­بانو (1387) .نظریه­هاوروش­هایمشاورهوروان­درمانی. تهران: انتشارات مهرداد.

رباط­میلی، سمیه (1386). بررسی اثربخشی روان­درمانی گروهی به شیوه معنادرمانی بر افسردگی و امید به زندگی دانشجویان دختر و پسر دانشگاه شهید چمران اهواز. پایان­نامه­ی کارشناسی ارشد روان­شناسی بالینی، دانشگاه شهید چمران اهواز .

سازمان تحقیقات و درمان سرطان (1995).Retrieved 2009 from http:// www.eortc.be

سجادی­هزاوه، محبوبه؛ صالحی، بهمن و مشفقی، کامران (1387). مقایسه­ی تأثیر دارودرمانی و داروشناخت­درمانی در کاهش افسردگی زنان مبتلا به سرطان پستان. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک. سال 11، شماره 3 (44)، 61-55.

شبان، مرضیه؛ منجمد، زهرا؛ مهران، عباس و حسین پور دهکردی، علی (1383). ارتباط بین ویژگی­های سرطان و کیفیت زندگی بیماران سرطانی تحت شیمی درمانی. فصل­نامه حیات. شماره 10 (22)، 84 – 79.

شریف­نیا، فریده (1379). رابطه بین رضایت از ازدواج و افسردگی مادران و ارتباط
این متغیرها با سازگاری فردی
اجتماعی و عملکرد تحصیلی فرزندان دختر آنان
در شهرستان اهواز
. پایان­نامه کارشناسی ارشد روان­شناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

شهنی ییلاق، منیجه و اکابریان، شرافت (1380). تأثیر مشاوره بر کاهش افسردگی و ناامیدی نوجوانان لوسمیک افسرده در بیمارستان شفای دانشگاه علوم پزشکی اهواز. مجله علوم­تربیتی و روان­شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز. سال هشتم، شماره 1 و 2 (3). 132-115.

صفایی، آزاده؛ مقیمی دهکردی، بیژن و طباطبایی، سید حمیدرضا (1386). بررسی روایی و پایایی پرسشنامه اختصاصی سنجش کیفیت زندگی در مبتلایان به سرطان. مجله ارمغان دانش. شماره 12 (2)، 87–79.

فتحی، کیهان (1385). بررسی افسردگی، هیجان­خواهی، پرخاشگری، سبک­های دلبستگی و وضعیت اقتصادی اجتماعی به عنوان پیش­بین­های وابستگی به مواد مخدر در نوجوانان پسر شهر اهواز. پایان­نامه کارشناسی ارشد روان­شناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

کراز، ژاکوب (1989). بیماری­های روانی. ترجمه منصور، محمود و دادستان، پریرخ (1386). تهران: انتشارات رشد.

لیندزی، اس.جی.ئی و پاول، جی. ئی (؟). تشخیص و درمان اختلال­های روانی بزرگسالان در روان­شناسی بالینی (1379). ترجمه محمدرضا نیک­خو و هامایاک آوادیس یانس. تهران: انتشارات مهارت.

محمدپور، احمدرضا (1385). ویکتور امیل فرانکل بنیان­گذار معنادرمانی. تهران: انتشارات دانژه.

مردانی­حموله، مرجان و شهرکی واحد، عزیز (1388). بررسی رابطه سلامت روانی و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به سرطان. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان. دوره شانزدهم، شماره 52، 38 – 33.

مهرابی­زاده­هنرمند، مهناز (1375). بررسی تأثیر شناخت درمانگری در کاهش افسردگی و افزایش هماهنگی مؤلفه­های خودپنداشت. پایان­نامه­ی دکتری روان­شناسی، دانشگاه تربیت مدرس تهران.

میردریکوند، فضل الله (1378). بررسی رابطه احساس تنهایی با عملکرد تحصیلی، اضطراب، افسردگی و عزت نفس در دانش­آموزان پسر مدارس راهنمایی شهرستان پل­دختر. پایان­نامه کارشناسی ارشد روان­شناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

نجاریان، بهمن؛ عطاری، یوسف­علی و مکوندی، بهنام (1374). ساخت و اعتباریابی مقیاس اضطراب عمومی ANQ. مجله علوم انسانی دانشگاه الزهرا، دوره 5 شماره 15 و 16.

یاوری، امیرحسین (1388). مقایسه‌ی بهره‌ی حافظه، افسردگی، هوش هیجانی و عوامل استرس‌زا در بیماران مبتلا به مولتیپل­اسکلروزیس خفیف و شدید در استان خوزستان. پایان‌نامه‌ی کارشناسی روان‌شناسی بالینی دانشگاه شهید چمران اهواز.

لاتین

Andreson, A. (2007). Logotherapy and spirituality, a course in Victor Frankls Logotherapy. Available at www.workshaper.org.uk.

Anderson, T., Watson, M., & Davidson, R. (2008). The use of cognitive behavioural therapy techniques for anxiety and depression in hospice patients: A feasibility study. Palliative Medicine, 22, 814 – 821.

Beck, A. T., & Beck, R. W. (1972). Screening depressed patients in family practiced, A rapid technique. Postgraduate Medicine, 52, 81 – 85.

Beck, A. T., Ward, C. H., Mendelson, M., Mock, J., & Erbaugh, J. (1961). An Inventor for Measuring Depression. Archives of General Psychiatry, 4, 561–574.

Beck, A. T., Steer, R. A., & Garbin, M. G. (1988). Psychometric properties of the Beck Depression Inventory: Twenty – five years of evaluation. Clinical Psychology Review, 8, 77 – 100.

Black, J. M., Hawks, J. H., & Keene, A. M. (2001). Medical surgical nursing: Clinical management for positive outcomes. Philadelphia: W.B. Saunders, 398, 481 – 482.

Blair, R. G. (2004). Helping older adolescents search for meaning in depression. Journal of Mental Health Counseling, 26, 333 – 347.

Chaukar, D. A., Das, A.K., Deshpande, M. S., Pai, P. S., Pathak, K. A., Chaturvedi, P., Kakade, A. C., Hawaldar, R. W., & D`Cruz, A. K. (2005). Quality of life of head and neck cancer patient: Validation of European Organization for Research and Treatment of Cancer QLQ – C30 and European Organization for Research and Treatment of Cancer QLQ – H&N35 in Indian patients. Indian Journal of Cancer, 42 (4), 178 – 184.

Cheavens, J. S., Feldman, D. B., Gum, A., Michael, S .T., & Snyder, C. R. (2005). Hope therapy in a community sample: A pilot investigation. Social Indicators Research, 77.

Chie, W. C., Yang, C. H., Hsu, C., & Yang P. C. (2004). Quality of life of lung cancer patients: Validation of the Taiwan Chinese version of the EROTC QLQ – C30 and QLQ – LC13. Quality of life Research, 13, 257 – 262.

Cho, H. S. (2000). The effects of logotherapeutic group counseling on purpose in life, self-concept, self-esteem and spiritual wellbeing of adolescence. Unpublished Master's Thesis, Kosin University, Pusan.

Dincher, T. R., Harkness, G. A. (2000). Medical surgical nursing. Philadelphia: Harkness and Dincher publishers, 239 – 268.

Hoopman, R., Muller, M. J., Terwee, C. B., & Aaronson, N. K. (2006). Translation and validation of the EROTC QLQ-C30 for use among Turkish and Moroccan ethnic minority cancer patients in the Netherlands. Eur J Cancer, 42 (12), 1839 – 1847.

Hopko, D. R., Bell, J. L., Armento, M., Robertson, S., Mullane, C., Wolf, N., & Lejuez, C.W. (2008). Cognitive–behavior therapy for depressed cancer patients in medical care setting. Behavior Therapy, 2 (39), 126 – 136 .

Hutzell, R. R. (2002). A general course of group logoanalysis. Journal, Victor Frankle Foundation of South Africa, 7, 15 – 26.

Hutzell, R. R., & Eggert, M. D., (2009). A Workbook to increase your Meaningful & Purposeful Goals (MPGs).

Jayasekara, H., Rajapaksa, L. C., & Aaronson, N. K. (2008). Quality of life in cancer patients in South Asia: Psychometric properties of the Sinhala version of the EROTC QLQ – C30 in patients with Heterogeneous diagnoses. Springer Science, 17, 783 – 791.

Jones, W., & Bartlett, D. (2004). A cancer source book for nurses. 8th ed. Philadelphia: Lippincott, Williams and Wilkins.

Karabulutlu, E. Y., Bilici, M., Çayır, K., Başol Tekin, S., & Kantarc, R. (2010). Coping, anxiety and depression in turkish patients with cancer. European Journal of General Medicine, 7 (3), 296-302.

Karlson, I., Berglin, E., & Larson, P. A. (2000). Sense of coherence: Quality Of Life (QOL) before and after coronary artery bypass surgery a longitudinal study. J Aadv Nurs, 31 (6), 1383-92.

Kyo, R., & Suhhoo, M. (2004). Department of Nursing, Andong Science College, 496. Andony, City, Kyangbuk. 709 – 769.

Kyung–Ah, K., Jae –Im, I., Hee–Su , K., Shin–Jeong, K., Mi–Kyung, S., & Songyong, S. (2009). The effect of logotherapy on the suffering, finding meaning, and spiritual well – being of adolescents with terminal cancer. J Korean Acad Child Health Nurs, 15 (2), 136 – 144.

Massie, M. J. (2004). Prevalence of depression in patients with cancer. J Natural Cancer Inst Monographs, 32, 57 – 71.

Nicklasson, M., & Bergman, B., (2007). Validity, reliability and clinical relevance of EROTC QLQ – C30 and LC13 in patients with chest malignancies in a palliative setting. Springer Science, 16, 1019–1028.

Osborn, L. R., Demoncada, C. A., & Feuerstein, M. (2006). Psychosocial interventions for depression, anxiety, and quality of life in cancer survivors: Meta – analyses. Int’l. J. Psychiatry in Medicine, 36 (1), 13 – 34.

Palmen, J. L., & Fish, M. J. (2005). Association between symptom distress and survival in out-patients seen in a palliative care. J Pain Symptom Manage, 29 (6), 565 – 571.

Reynolds, W. M., & Gould, J. W.  (1981). A psychometric investigation of the standard and short form of the Beck Depression Inventory. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 49, 306 – 307.

Salati, M., Brunelli, A., Xiumè, F., Refai, M., & Sabbatini, A. (2009). Quality of life in the elderly after major lung resection for lung cancer. Interact Cardiovasc Thorac Surg, 8 (1), 79 – 83.

Smeltzer, S. C., & Bare, B. G., (2004). Brunner and Suddarths Text Book of Medical Surgical Nursing, 10th ed. Philadelphia, Lippincott, 1155.

So, W. K. W., Marsh, G., Ling, W. M., Leung, F. Y., Lo, J. C. K., Yeung, M., & Li, G. K. H. (2009). Anxiety, depression and quality of life among Chinese breast cancer patients during adjuvant therapy. European Journal of Oncology Nursing, Abstract retrieved December 1, 2009, From sciencedirect.

Tatrow, K., & Montgomery, G, H. (2006). Cognitive behavioral therapy techniques for distress and paint In breast cancer patient: A meta – Analysis, Journal of Behavioral Medicine, 29 (1), 17 – 27.

Taylor, K. L. (2003). Psychological adjustment among African American breast cancer patients: One year follow–up results of a randomized psycho educational group intervention. Health Psychology, 22 (3), 310 – 323.

Toth. G., Sakaguchi, T., Mikami, Y., Hirose, H., & Tsukuda, M. (2005). A pilot study of the translation, cultural adaptation and validation of the EROTC head and neck cancer Quality of Life Questionnaire modual (QLQ-H&N35) for use in Japan. Auris Nusus Larynx, 32 (2), 175 – 183.

Ungar, M. (2002). A logotherapy treatment protocol for major depressive disorder. The International Forum for Logotherapy, 25, 3 – 10.

Williams, S., & Dale, J. (2006). The effectiveness of treatment for depression/depressive symptoms in adults with cancer: A systematic review. British Journal of Cancer, 94, 372 – 390.

Yalom, I. D., & Vinograd, J. G. (1988) Bereavement group: Techniques and themes.International Journal of Group Psychotherapy, 38, 419 – 446.

Zabora, J., Hofe, B., & Szok, K. (2001). The prevalence of psychological distress by cancer site. Psycho Oncology, 10 (0): 19-28.