ارتباط بین هوش هیجانی و سلامت سازمانی مدیران مدارس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه خوارزمی

چکیده

هدف از پژوهش حاضر تعیین رابطه‌ی بین هوش هیجانی و سلامت سازمانی مدیران مدارس می‌باشد. روش پژوهش حاضر از نوع همبستگی است. جامعه‌ی این پژوهش کلیه مدیران دبیرستان‌های متوسطه شهر تهران نمونه مورد بررسی متشکل از 200 مدیر بود (107 زن و 93 مرد) که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه­ای از مناطق 19گانه شهر تهران انتخاب شدند و به پرسشنامه‌ی مقیاس هوش هیجانی، ساخته شده توسط شاته و همکاران و پرسشنامه‌ی سلامت سازمانی، ساخته شده توسط هوی و تارتر پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از روش ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون تحلیل شد. نتایج نشان می‌دهد که بین هوش هیجانی و مؤلفه‌های آن (تنظیم هیجان­ها، بهره­وری از هیجان­ها و ارزیابی هیجان­ها) و مؤلفه‌های سلامت سازمانی (یگانگی نهادی، نفوذ مدیر، ملاحظه­گری، ساخت­دهی، پشتیبانی منابع، روحیه و تأکید علمی) رابطه‌ی مثبت و معنی­داری وجود دارد و هوش هیجانی بالای مدیران به عنوان متغیر پیش‌بین می‌تواند سلامت سازمانی و مؤلفه‌های آن به عنوان متغیرهای ملاک تبیین کند. نتیجه‌گیری می‌شود که شغل و مدیریت و افزایش هوش هیجانی در مدیران اثرگذار در سلامت سازمانی مدارس و محیط کار می‌باشد. این یافته می‌تواند راه‌گشایی سیاست‌گذاری‌های مناسب در زمینه‌ی آسیب‌شناسی مشکلات مدارس و صاحبان مشاغل و ارایه برنامه­های پیشگیرانه و برنامه‌های مرتبط با ارتقاء سلامت سازمانی مدارس باشد.

کلیدواژه‌ها


فارسی

اسکات، ریچارد (1998). سازمان­ها و سیستم­های حقیقی و باز، ترجمه‌ی بهرنگی، محمدرضا (1380). چاپ اول، تهران: کمال تربیت.

خدایی، حمید (1381). سنجش میزان سلامت سازمانی و مقایسه آن در مدارس نواحی یک و دو شهر زنجان در سال تحصیلی 81-80. پایان­نامه کارشناسی ارشد، مرکز آموزش مدیریت دولتی زنجان.

خلیل‌ارجمندی، فاطمه (1383). مقایسه هوش هیجانی، مهارت­های اجتماعی و پیشرفت تحصیلی در دانش­آموزان تیزهوش و عادی. پایان­نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی، دانشگاه تهران.

زکی، محمدعلی (1380). بررسی سلامت سازمانی مدارس شهرضا. فصلنامه مصباح. سال دهم، شماره 38، 87-71.

علاقه­بند، علی (1378). سلامت سازمانی در مدرسه، فصلنامه مدیریت در آموزش و پرورش. شماره 21، 33-14.

علیمردادی‌رابری، حاتم (1379). بررسی سلامت سازمانی و عوامل مرتبط با آن در مدارس شهرستان بافت. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهیدباهنر کرمان.

قنبری‌کوهنجانی، فرزاد (1377). بررسی وضعیت سلامت سازمانی مدارس متوسطه دولتی و غیرانتفاعی شهرستان شیراز از دیدگاه معلمان. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز.

 

لاتین

Antonakis, J., Ashkanasy, N., & Dasborough, M. (2008). Does leadership need emotional intelligence. www.sciencedirect.com.

Augusto Landa, J. M., Lopea-Zofra, E., Berrios Martos, M. P., & Aguilar-Luzon, M. C. (2008). The relationship between emotional intelligence, occupational stress, and health in nurses. International Journal of Nursing Studies, 18, 152-157.

Austain, E., Saklofske, D. H., & Egan, V. (2005). Personality, well-being and health correlates of trait emotional intelligence. Perconality and Individual Differences, 38, 547-558.

Bass, B. E., & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership (2th ed). Mahwah, New Jersey, LEA, Inc.

Besharat, M. A. (2007). Psychometric properties of Farsi version of the Emotioanl Intelligence Scale-41(FEIS-41). Personality and Individual Differences, 43, 991-1000.

Greven, C., Chamorro-Premuzic, T., Arteche, A., & Furnham, A. (2008). A hierarchical integration of dispositional determinants of general health in students: The Big Five, trait Emotional Intelligence and humour style. Personality and Individual Differences, 44, 1562-1573.

Grili, V. (2005). Disturbed eating attitudes, coping styles and subjective quality of life in adolescents with type I diabetes. Journal of Psychometric Research, 59, 65-72.

Guinlan, M. (2007). Organizational restructuring/ downsizing, OHS regulation and worker health and well-being. International Journal of Law and Psychiatry, 30, 385-399.

Hansenne, M., & Bianchi, J. (2008). Emotional inlelligence and personality in major. www.sciencedirect. com.

Hoy, W. K., & Tarter, C. J. (1997). The road to open and healty schools: A handbook for change, secondry edition. Thousand oaks: Corwing prese.

Hoy, W. K., Tarter, C. J., & Kottkamp, R. B. (2000). Open schools/healty schools: Measurement organizational climate. E-Book has been republished by Arlington writers, LTD. http://www.coe.ohiostate.Edu/who/on-line.

Korkmaz, M. (2007). The effect of leadership style on organizational health. Educational Research Quarterly, 3, 22-54.

Manuel Batista, J., & Saris, W. (2008). Effect of response scale on assessment of emotional intelligence competencies. www. sciencedirect.com.

Mikolajcak, M., Menil, C., & Luminet, Q. (2007). Explaning the protective effect of trait emotional intelligence regarding occupational stress: exploration of emotional labor processes. Journal of Research in Personality, 41, 1107-1117.

Powell, D. M., & meyer. J. P. (2003). Side-bet theory and three componet model of organizational commitment. Journal of vaocational Behavior, 65 (1). 157-177.

Quibman, A. J. & Rozell, E. J. (2002). Emotional intelligence and dispositional affectivity as moderatirs of work place aggression. Theimpact on behavior choice. Human Resource Management Review, 12, 125-143.

Rogers, G. S. (2005). A study of the relationship of principal emotional intelligence competencies to middle school organizational climate and health in the state of Washington. Dissertation Abstract Ph. D. Seattle Pacific University.

Salovey, P., & Mayer, J. D. (1990). Emotional intelligence. Imagination. Cognition & Personality, 9 (3), 185–211.

Saklofske, D. H., Austin, E. J., Galloway, J., & Davidson, K. (2007). Individual correlates of health-related behaviors: preliminary evidence for links between emotional intelligence and coping. Personality and Individual Differences, 47, 421-502.

Shutte, N. C., Malnuff, J. M., Thorsteinsson, E. B., Bhullar, N., & Rooke, S. E. (2007). A meta-analytic investigation of the relationship between emotional intelligence and health. Personality and Indicidual Differences, 42, 921-933.

Wong, C. S., & Law, K. S. (2002). The effect of leader and follower emotional intelligence on performance and attitudes: an exploratory study. The Leadership Quarterly, 13, 243-274.