مقایسه‌ی دانش‌‌آموزان دختر موفق و ناموفق دبیرستانی از لحاظ سبک‌های اسنادی و خودناتوان سازی با کنترل هوش، در شهر اهواز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، مدرس دانشگاه پیام نور واحد ترکالکی (نویسنده مسئول)

2 استادیار دانشگاه شهید چمران اهواز

3 استاد دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

هدف پژوهش حاضر مقایسه‌ی دانش‌آموزان دختر موفق و ناموفق دبیرستانی از لحاظ سبک‌های اسنادی و خودناتوان سازی با کنترل هوش، در شهر اهواز می‌باشد. جامعه‌ی آماری این مطالعه را تمام دانش‌آموزان دختر موفق و ناموفق سال اول دبیرستان شهر اهواز در سال تحصیلی 90-1389 تشکیل داده است. از این جامعه‌ی آماری، نمونه‌ای به تعداد 100 نفر (50 نفر دانش‌آموز موفق و 50 نفر دانش‌آموز ناموفق). با روش نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب شد. برای سنجش متغیرهای مورد مطالعه از پرسشنامه‌ی سبک‌های اسنادی سلیگمن و سینگ (ASQ)، پرسشنامه‌ی خودناتوان سازی رودوالت (SHS)، آزمون هوشی ریون و میانگین معدل سال سوم راهنمایی و نیم سال اول سال اول دبیرستان استفاده شد. نتایج تحلیل کوواریانس چند متغیری (MANCOVA) نشان داد که بین دانش‌آموزان دختر موفق و ناموفق از لحاظ نوع سبک‌های اسنادی (و خرده ‌مقیاس‌های آن) تفاوت معنی‌دار وجود دارد. به ‌علاوه، خودناتوان سازی و خرده مقیاس‌های آن در دانش‌آموزان ناموفق بالاتر از دانش‌آموزان موفق بود.

کلیدواژه‌ها


فارسی

استادی، سعید و ایروانی، محمود (1388). رابطه‌ی تیپ‌های شخصیتی (درونگرا و برونگرا)، هوش و جنسیت با شرطی‌سازی معنایی دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی شماره‌ی 41، 63-41.

حیدری، محمود، خداپناهی، محمدکریم و دهقانی، محسن (1388). بررسی تأثیر شیوه‌ی فرزندپروری ادراک شده و جنس بر خودناتوان سازی. فصلنامهی خانواده پژوهی، سال پنجم، شماره‌ی 18، 137-125.

دادستان، پریرخ (1382). روانشناسی مرضی تحولی: از کودکی تا بزرگسالی. تهران، انتشارات سمت.

رجبی، غلامرضا (1382). بررسی رابطهی علی جنسیت، عملکرد قبلی ریاضی، منبع خودکارآمدی، هدفگذاری، باورهای خودکارآمدی ریاضی و سبکهای اسنادی با عملکرد بعدی ریاضی در دانشآموزان سال دوم دبیرستانهای شهر اهواز. پایان‌نامه‌ی دکتری، دانشگاه شهید چمران اهواز.

رئیسی، فاطمه؛ هاشمی شیخ‌شبانی، اسماعیل و فاتحی‌زاده، مریم (1383). رابطه‌ی خودناتوان سازی تحصیلی دانش‌آموزان با اهداف تسلط‌گرا، عملکردگرا و عملکردگریز دانش‌آموز، والدین، معلم و کلاس. تازههای علوم شناختی، سال ششم، شماره‌ی 3 و 4، 101-93.

شهنی‌ییلاق، منیجه و رجبی، غلامرضا (1384). اثرات جنسیت و رشته‌ی تحصیلی بر سبک‌های اسنادی دانش‌آموزان دبیرستانی شهر اهواز و یافته‌های روان‌سنجی مقیاس. مجلهی علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، شماره‌ی 4، 32-15.

شهنی‌ییلاق، منیجه، سهرابی، فریبا و شکرکن، حسین (1384). تأثیر آموزش بارش بر خلاقیت دانشجویان دختر دانشگاه شهید چمران اهواز با کنترل هوش. مجلهی علوم‌ تربیتی و روانشناسی، سال دوازدهم، شماره‌ی 1، 26-1.

گلستانه، موسی (1383). رابطهی اثربخشی جمعی معلمان، ویژگیهای معلم، عملکرد قبلی ریاضیات، وضعیت اجتماعی–اقتصادی، جنسیت و قومیت دانشآموزان با عملکرد بعدی ریاضیات آنان در پایهی چهارم مقطع ابتدایی اهواز. پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز.

معتمدی، فرزانه و افروز، غلامعلی (1386). بررسی رابطۀ سبک های اسنادی و سلامت روان در دانش‌آموزان تیزهوش و عادی‌. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، سال سیزدهم، شماره 2 173-181.

 

لاتین

Boon, H. J. (2007).  Low- and high-achieving Australian secondary school students: Their parenting, motivations and academic achievement. Australian Psychologist, 42 (3), 212-225.

Durik, A. M., & Lovejoy, C. M. (2010). Self-handicapping: The interplay between self-set and assigned achievement goals. Motivational Emotion, 34, 242–252.

Eccles, J. S., & Wigfield, A. (2002). Motivation a beliefs, values, and goals. Annual Review of Psycho, 53, 109-132.

Gadbois, S. A., & Sturgeon, R. D. (2011). Academic self-handicapping: Relationships with learning specific and general self-perceptions and academic performance over time. British Journal of Educational Psychology, 81 (2), 207–222.

Khodayarifard, M., Brinthaupt, T. M., & Anshel, M. H. (2010). Social Psychology of Education. Dordrech, 13 (3), 351- 373.

Martin, A. J., & Dowson, M. (2009). Interpersonal relationships, motivation, engagement, and achievement: Yields for Theory, Current Issues, and Educational Practice. Review of Educational Research, 79 (1), 327–365.

Sanjuan, P., & Magallares, A. (2009). A longitudinal study of the negative explanatory style and attributions of uncontrollability as predictors of depressive symptoms. Personality and Individual Differences, 46, 714–718.

Soric, I. (2009). Regulatory styles, causal attributions and academic achievement. School Psychology International, 30 (4), 403-420.

Thomas, C. R. M., & Gadbois, S. A. (2007). Academic self-handicapping: The role of self-concept clarity and students' learning strategies. British Journal of Educational Psychology, 77 (1), 101.

Weiner, B. (2010). The development of a based theory of motivation: A history of ideas. Journal of Educational Psychologist, 45 (1), 28-36.

Urdan, T., & Turner, J. C. (2005). Competence motivation in the classroom. In A. J. Elliot & C. S. Dweck (Eds.), Handbook of Competence and Motivation, 11, New York:  The Guilford Press, 297–317.

Uysal, A., & Lu, Q. (2010). Self-handicapping and pain catastrophizing. Personality and Individual Differences, 49, 502-505.