تدوین و آزمون یک مدل انگیزشی برای پیش‌بینی تصمیم دانش‌آموزان پایه‌ی سوم راهنمایی و اول دبیرستان مناطق روستایی شهرستان سنندج به ادامه یا ترک تحصیل در دوره‌ی دبیرستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج )نویسنده مسئول)

2 استادیار گروه روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه کردستان

3 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه کردستان

چکیده

هدف از پژوهش حاضر تدوین و آزمون یک مدل انگیزشی بر اساس نظریه تعیین‌گری شخصی جهت تعیین موقعیت‌هایی که تحت آنها دانش‌آموزان دوره متوسطه روستایی تصمیم به ادامه یا ترک تحصیل می‌گیرند، بود. مدل تأیید شده نهایی نشان داد که متغیرهای انگیزشی در تصمیم دانش‌آموزان به ادامه یا ترک تحصیل نقش اساسی داشته و این متغیرها در کلاس درس به وسیله‌ی حمایت معلّم از خودپیروی و ارزش ادراک شده‌ی بالای تحصیل تقویت شده و برعکس به وسیله کنترل شدید معلّم و ارزش ادراک شده پایین تحصیل تضعیف می‌شوند. تحلیل انجام گرفته توسط نرم‌افزار آماری لیزرل از داده‌های جمع‌آوری شده از 365 دانش‌آموز سال سوم راهنمایی و اول متوسطه نشان داد که میزان ارزش ادراک شده تحصیل پیش‌بینی کننده انگیزش تعیین شده شخصی و شایستگی ادراک شده بوده و بین ادراک حمایت معلم از خودپیروی و شایستگی ادراک شده ارتباط معکوس وجود دارد. همچنین شایستگی ادراک شده به طور مستقیم پیش‌بینی کننده متغیر وابسته تصمیم به ادامه یا ترک تحصیل می‌باشد. این منابع انگیزشی علاوه بر تأثیرگذاری بر روی تصمیم به ادامه یا ترک تحصیل، بر روی عملکرد تحصیلی نیز تأثیرگذارند.

کلیدواژه‌ها


Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: Freeman.

Bandura, A., & Schunk, D. H. (1981). Cultivating competence, self- efficacy, and intrinsic interest through proximal self motivation. Journal of Personality and Social Psychology, 41, 586– 598.

Battin-Pearson, S., Newcomb, M. D., Abbott, R. D., Hill, K. G., Catalano, R. F., & Hawkins, D. J. (2000). Predictors of early high school dropout: A test of five theories. Journal of Educational Psychology, 92, 568– 582.

Bentler, P. M., & Chou, C. (1987). Practical issues in structural modeling. Sociological Methods and Research, 16, 78-117.

Black, A. E., & Deci, E. L. (2000). The effects of instructors’ autonomy support and students’ autonomous motivation on learning organic chemistry: A self-determination theory perspective. Science Education, 84, 740– 756.

Bollen, K. A., & J. S. Long (eds). (1993). Testing Structural Equation Models. Newbury Park, CA: Sage, 320 pages.

Colangelo, N., Assouline, S. G., & New, J. K. (1999). Gifted education in rural schools:  A national assessment. Iowa City: University of Iowa Press.  

Cross, S. E., & Markus, H. R. (1994). Self-schemas, possible selves, and competent performance. Journal of Educational Psychology, 86, 423–438.

Deci, E. L. (1995). Why we do what we do: Understanding self-motivation. New York: Penguin Books.

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self- determination in human behavior. New York: Plenum Press.

Deci, E. L., Vallerand, R. J., Pelletier, L. G., & Ryan, R. M. (1991). Motivation in education: The self-determination perspective. Journal of Educational Psychologist, 26، 325– 346.

Goodenow, C. (1993). Classroom belonging among early adolescent students: Relationships to motivation and achievement. Journal of Early Adolescence, 13, 21– 43.

Grolnick, W. S., & Ryan, R. M. (1989). Parent styles associated with children’s self-regulation and competence in school. Journal of Educational Psychology, 81, 143– 154.

Guay, F., & Chanal, J. (2008). Intrinsic, identified, and controlled types of motivation for school subjects in young elementary school children. Unpublished manuscript.

Hardre, P. L., & Reeve, J. (2003). A motivational model of rural students’ intentions to persist in, versus drop out of, high school. Journal of Educational Psychology, 95, 347–356.

Harter, S. (1982). A model of children's achievement and related self-perceptions of competence, control, and motivational orientation. In J.G. Nicholls (Ed.), The Development of Achievement Motivation, 3, 219-250. Greenwich, Cq2. JAI Press.

Hidi, S., & Harackiewicz, J. M. (2000). Motivating the academically unmotivated: A critical issue for the 21st. century. Review of Educational Research, 70, 151- 179.

Hu, L., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6, 1– 55.

Meece, J. L., Wigfield, A., & Eccles, J. S. (1990). Predictors of math anxiety and its consequences for young adolescents’ course enrollment intentions and performances in mathematics. Journal of Educational Psychology, 82, 60– 70.

Reeve, J. (1996). Motivating others: Nurturing inner motivational re- sources. Needham Heights, MA: Allyn & Bacon.

Reeve, J., & Jang, H. (2006). What teachers say and do to support students’ autonomy during a learning activity. Journal of Educational Psychology, 98, 209–218.

Reeve, J., Bolt, E., & Cai, Y. (1999). Autonomy-supportive teachers: How they teach and motivate students. Journal of Educational Psychology, 91, 537–548.

Ryan, R. M., & Connell, J. P. (1989). Perceived locus of causality and internalization: Examining reasons for acting in two domains. Journal of Personality and Social Psychology, 57, 749– 761.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-bein American Psychologist, 55, 68– 78.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2007). Promoting self-determined school engagement: Motivation, learning, and well-being. Manuscript in Preparation. University of Rochester.

Ryan, R. M., & Powelson, C. (1991). Autonomy and relatedness as fundamental to motivation and education. Journal of Experimental Ed- ucation, 60, 49–66.

Taylor, I. M., & Ntoumanis, N. (2007). Teacher motivational strategies and student self-determination in physical education. Journal of Educational Psychology, 99, 747–760.

Tidwell, R. (1988). Dropouts speak out: Qualitative Data on Early School Departures Adolescence, 23, 939-954.

Vallerand, R. J., & Bissonnette, R. (1992). Intrinsic, extrinsic, and a motivational styles as predictors of behavior: A prospective study. Journal of Personality, 60, 599– 620.

Vallerand, R. J., Fortier, M. S., & Guay, F. (1997). Self-determination and persistence in a real-life setting: Toward a motivational model of high school dropout. Journal of Personality and Social Psychology, 72, 1161-1176.

Wigfield, A. (1994). Expectancy value theory of achievement motivation: A developmental perspective. Educational Psychology Review, 6, 49–78.

Wigfield, A., & Eccles, J. S. (2000). Expectancy-value theory of achievement motivation. Contemporary Educational Psychology, 25, 68– 81.

Williams, G. C., & Deci, E. L. (1996). Internalization of biopsychological values by medical students: A test of self-determination theory. Journal of Personality and Social Psychology, 70, 767– 779.