بررسی برخی ویژگی‌های روان‌شناختی و زیستی- جسمانی به عنوان پیش‌بین‌های ابتلا به بیماری قلبی‌- عروقی و تیپ 2 دیابت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه شهید چمران (نویسنده مسئول)

2 استاد گروه روان‌شناسی دانشگاه شهید چمران

3 استادیار گروه روان‌شناسی دانشگاه شهید چمران

4 استادیار گروه قلب دانشگاه علوم پزشکی اهواز

چکیده

هدف از انجام این تحقیق، تعیین پیش‌بین‌های ابتلا به بیماری قلبی – عروقی و تیپ 2 دیابت در شهر اهواز. به همین منظور 450 نفر (سه نمونه 150 نفری سالم، دیابتی و قلبی – عروقی) به صورت تصادفی از میان کلیه‌ی بیماران دیابتی و قلبی – عروقی مراجعه‌کننده به مراکز درمانی دولتی و خصوصی شهر اهواز و پرسنل شاغل در مراکز فوق انتخاب گردید. جهت جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه تاب‌آوری، پرسشنامه پنج عاملی نئو، پرسشنامه سبک زندگی، وضعیت اقتصادی – اجتماعی و آزمایشات بالینی همانند (قندخون، چربی خوب و ...) نمونه‌ها استفاده گردید. برای تحلیل داده‌ها از روش رگرسیون لوجستیک مالتی نامینال استفاده شد. یافته‌ها نشان دادند که تاب‌آوری، روان‌رنجورخویی، برون‌گرایی، سبک زندگی و قندخون پیش‌بین ابتلا به تیپ 2 دیابت و تاب‌آوری، روان‌رنجورخویی، برون‌گرایی، وجدانی بودن، سبک زندگی و وضعیت اقتصادی – اجتماعی پیش‌بین ابتلا به بیماری قلبی - عروقی است. وجدانی بودن، وضعیت اقتصادی – اجتماعی، سابقه خانوادگی، وزن، فشار خون و فاکتورهای خونی LDL، HDL، تری‌گلیسرید و کلسترول در پیش‌بینی بیماری تیپ 2 دیابت نقشی ایفا نمی‌کنند. به علاوه، در ابتلا به بیماری قلبی – عروقی سابقه خانوادگی، وزن، فشارخون و فاکتورهای خونی LDL، HDL، تری‌گلیسرید و کلسترول نقشی ندارند.

کلیدواژه‌ها


فارسی

آبادی‌پور، فرحناز، آبادی‌پور، مهناز، آبادی، حکیمه، آیتی‌نژاد، خدیجه، احتشامی، فاطمه، اصفهانی، شیرین و دیگران (1385). اثرات یک برنامه جامعه محور قلب سالم در افزایش فعالیت بدنی زنان. دو فصلنامه طب جنوب، مرکز پژوهشهای سلامت خلیجفارس، سال نهم، شماره 2، 199-190.

احمدزاده، علی، شهبازیان، حاجیه و لطیفی، محمود (1384). بررسی شیوع و عوامل خطر در بیماران مبتلا به تیپ 2 دیابت. مجله علمی پزشکی اهواز، دوره 4، شماره 4، 322-318.

امان‌الهی‌فرد، عباس (1384). بررسی رابطه ویژگیهای شخصیتی و عوامل فردی و خانوادگی با رضایت زناشویی در کارکنان ادارههای دولتی شهر اهواز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشگاه شهید چمران اهواز.

پولاک، کورت (2000). قلب، بیماریهای قلبی و راههای پیشگیری. ترجمه مجتبی صمدی (1384). تهران: انتشارات چهر.

جوادی، ابراهیم، یاراحمدی، شهین، لاریجانی، باقر، محمدی، سعداله، شقایی، علیرضا و جوادی جلیلی، رضا (1381). شیوع دیس لیپیدمی در بیماران دیابتی مراجعه‌کننده به درمانگاه بیمارستان دکتر شریعتی تهران. مجله دیابت و لیپید ایران، دوره 1، شماره 2، 137-133.

جوشن‌لو، محسن، دائمی، فاطمه، بخشی، علی، ناظمی، سبا و غفاری، زهرا (1389). ساختار عاملی نسخه تجدیدنظر شده فارسی پرسشنامه شخصیتی نئو در ایران. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، سال شانزدهم، شماره 3، 230-220.

حقیقت­دوست، فهیمه، زریباف، فاطمه، اسماعیل­زاده، احمد و آزادبخت، لیلا (1389). بررسی ارتباط مصرف غلات کامل و بیماری‌های مزمن. مجله دیابت و لیپید ایران، دوره 9، شماره 3، 217-207.

خوش‌کنش، ابوالقاسم (1386). بررسی روابط ساده و چندگانه پیشایندهای شخصیتی شناختی و مذهبی با احساس شادکامی و ارتباط این متغیر با سلامت روانی و عملکرد تحصیلی دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز. پایان‌نامه دکتری روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

داودی، ایران (1386). بررسی عوامل شناختی، شخصیتی، فشار روانی و سابقه خانوادگی به عنوان پیش­بین­های ابتلا به اختلال وسواسی اجباری و مقایسه زیرگروه­های علایم اختلال براساس برخی متغیرهای پیش­بین در شهرستان اهواز. پایان­نامه دکتری رشته روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

ذیقیمت، فرزانه، عبادی، عباس، کریمی زارچی، علی­اکبر، مرادی، نسترن، حاجی امینی، زهرا و مهدی­زاده، سودابه (1389). تأثیر آموزش تحت الگوی اعتقاد سلامتی بر تغییر رفتار تغذیه­ای بیماران تحت عمل پیوند عروق کرونر. نشریه دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی ایران (نشریه پرستاری ایران)، دوره 23، شماره 65، 60-50.

سامانی، سیامک، جوکار، بهرام و صحراگرد، نرگس (1386). تاب­آوری، سلامت روانی و رضایتمندی از زندگی. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، شماره 3، 295-290.

سیدمهدی، سیدمحمد، دهقان، فائزه، محمدی، صابر و عطارچی، میرسعید (1389). بررسی وضعیت بیماری­های ایسکمیک قلبی و ریسک فاکتورهای مرتبط در رانندگان حرفه­ای. فصلنامه سلامت کار ایران، دوره 7، شماره 3، 49-43.

شهرجردی، شهناز، شوندی، نادر، شیخ حسین، رحمان و شهرجردی، شهلا (1389). تأثیر تمرینات قدرتی و استقامتی بر فاکتورهای متابولیک، کیفیت زندگی و سلامت روان زنان مبتلا به تیپ 2 دیابت. مجله دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، دوره 12، شماره 3، 93-85.

صالحی، بهمن، رضوانفر، محمدرضا و شیریان، فائزه (1386). تعیین ارتباط بین سطح هموگلوبین A1c و افسردگی اساسی در افراد مبتلا به تیپ 2 دیابت مراجعه­کننده به بیمارستان ولیعصر (عج) اراک. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال دهم، شماره 3، 8-1.

غلامعلی لواسانی، مسعود، کیوان­زاده، محمد و ارجمند، ندا (1387). رابطه عوامل مخاطره پزشکی و روان­شناختی بیماری عروق کرونر. مجله پژوهش­های روان­شناختی، دوره 11، شماره 3 و 4، 26-11.

فخرزاده، حسین، سادات خضری، آزاده، وفایی، علی، پورابراهیم، رسول، محمودی، محمدجعفر، حشمت، رامین و بندریان، فاطمه (1385). تأثیر سابقه خانوادگی بر غربالگری عوامل خطر قلبی – عروقی. مجله دیابت و لیپید ایران، دوره 6، شماره 1، 112-107.

فرویه، مریم­السادات، ربیعی، سمیرا، همایونی، فاطمه، رشیدخانی، بهرام و آرین، وحید (1389). تعیین­کننده­های میزان مصرف میوه و سبزی در بیماران مبتلا به تیپ 2 دیابت در شهر تهران. مجله غدد درون­ریز و متابولیسم ایران، دوره­ی دوازدهم، شماره2، 98-89.

فلاح، فرنوش و پورعباس، احمد (1384). تغذیه و بیماری­های قلبی عروقی. کرمانشاه: انتشارات طاق بستان.

محمودی، اعظم و شریفی، اصغر (1387). مقایسه فراوانی و عوامل مرتبط با افسردگی در بیماران تیپ 2 دیابتی و افراد غیردیابتی. فصلنامه دانشکده پرستاری و مامایی، دوره ششم، شماره دوم، 93-87.

مرادی، بهیه، معصومی، معصومعلی، نعلینی، مهدی و ناطق، شوکت (1384). بررسی وضعیت عوامل خطرساز در بیماران پس از جراحی بای­پس عروق کرونر. مجله پزشکی کوثر. دوره 10، شماره 4، صفحات 280-271.

مهرعلیان، حسینعلی و صالحی، شهریار (1386). بررسی عوامل خطرزای انفارکتوس میوکارد در بیماران مراجعه­کننده به بیمارستان­های استان چهارمحال بختیاری. مجله دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، دوره 9، شماره 1، 88-74.

هاریسون، تینسلی (2008). اصول طب داخلی (بیماری­های غدد و متابولیسم). ترجمه خسرو سبحانیان (1387). تهران: انتشارات ارجمند.

هراتی، هادی، حدائق، فرزاد، سعادت، نوید و عزیزی، فریدون (1388). میزان بروز مبتنی بر جمعیت تیپ 2 دیابت و عوامل خطرساز همراه آن. مجله دیابت و لیپید ایران، دوره 8، شماره 4، 356-347.

هورنیک، بتسی (2004). بهداشت قلب. ترجمه محمد هوشمند ویژه (1384). تهران: انتشارات پژوهش.

 

لاتین

Agard, E. E., Ahlbom, A., Andersson, T., Efendic, S., Grill, V., Hall quist, J., Norman, A., & Ostenson, C. G. (2003). Work stress and low sense of coherence is associated with type 2 diabetes in middle-aged Swedish women. Diabetes Care, 26 (3), 719-724.

Agard, E. E., Ahlbom, A., Andersson, T., Efendic, S., Grill, V., Hallavist, J., & Ostenson, C. G. (2004). Explanations of socio-ecnomic differences in excess risk of type 2 diabetes in Swedish Men and women. Diabetes Care, 27 (3), 716-721.

Alexander, C. M., Landsman, P. B., Teutsch, S. M., & Haffner, S. M. (2003). Third National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES III), National Cholesterol Education Program (NCEP). NCEP-defined metabolic syndrome, diabetes, and prevalence of coronary heart disease among NHANES III participants age 50 years and older. Diabetes Care, 52, 1210-1214.

Alfieri, W. D., & Costanzo, S. (2010). Biological resilience of older adults versus frailty. Medical Hypotheses 74, 1-2.

Bakx, J. C., Veldstra, M. I., Hoogen, H. J. M., Zielhuis, G. A., Thien, T. H., Weel, C., & Bosch, W. J. H. (2000). Blood pressure and cardiovascular mortality and motality in a Deutch population: The nijmegen cohort study. Preventive Medicine, 32, 142-147.

Beaglehole, B., Lefebvre, P., Unwin, N., Alberti, G., Marlin, A., Williams, R., Roglic, G., & Hendricku, L. (2004). Diabetes action now, Who Press, World Health Organization, 20 Avenue Appia, 1211 Geneva 27, Switzerland.

Bonen, A., Dohm, G. I., & Van Loon, L. J. (2006). Lipid metabolism, exercise and insulin action. Essays Biochem, 42, 47-59.

Bonnet, F., Irving, K., Terra, J., Nony, P., Berthezene, F., & Moulin , P. (2005). Anxiety and depression are associated with unhealthy lifestyle in patients at risk of cardiovascular disease.Atherosclerosis, 148, 339-344.

Brannon, L., & Feist, J. (2009). Stress, pain and coping. Health psychology. Brannon, L., & Feist, J. 7nd ed, USA: WADSWORTH Cengage Learning, 118-121.

Brickman, A. L., Yount, S. E., Blanly, N. T., Rothberg, S. T., & De-Nour, A. K. (1996). Personality traits and long-term health status: The influence of neuroticism and conscientionusness on renal deterioration in type-1 diabetes. Psychomatics, 37, 459-468.

Bunker, S. J., Colquhoum, D. M., Esler, M. D., Hickie, I. B., Hunt, D., Jelinek, V. M., Oldenburg, B. F., Peach, H. G., Ruth, D., Tennant, C. C., & Tonkin, A. M. (2003). Position statement: "Stress" and coronary heart disease: psychosocial risk factors. Medical Journal of Australia, 178 (6), 272-276.

Chiu, K. C., & Permatt, M. A. (2007). Genetic factors in the pathogensis of non insulin dependent diabetes mellitus In: Pickup, J.C., & Williams, G., editors. Textbook of Diabetes. 2nd ed. Oxford: Blackwell Science, 18, 1.

Cohen, H., Kamari, Y., Shaish, A., & Harats, D. (2009). Triglycerides and HDL cholesterol. Diabetes Care, 32 (2), S373-S377.

Davydov, D. M., Stewart, R., Ritchie, K., & Chaudieu, I. (2010). Resilience and mental health. Clinical Psychology Review, 30, 479-495.

Denollet, J., Pederson, S. S., Vrints, C. J., & Conraads, V. M. (2006). Usefulness of type-D personality in predicting five-year cardiac events above and beyond concurrent sympotoms of stress in patients with coronary heart disease. Am J Cardiology, 97, 970-3.

Ede, L. R., Fan, A. B., Horner, S. D., & Fouladi, R. T. (2010). Factors associated with health behaviors in middle childhood. Journal of Pediatric Nursing, 25, 157-166.

Engum, A., Mykeltun, R., Midthjell, K., Holen, R., & Dahl, A. A. (2005). Depression and diabetes. Diabetes Care, 28 (8), 1904-1909.

Erbey, J., Kuller, L. H., Becher, D. J., & Orchard, T. J. (1998). The association between a family of type 2 diabetes and coronary Artery disease. Diabetes Care, 21 (4), 610-614.

Erim, Y., Tagay, S., Beckmann, M., Bein, S., Cicinnati, V., Beckebaum, S., Senf, W., & Schlaak, J. F. (2010). Depression and protective factors of mental health in people with hepatitis C. International Journal of Nursing Studies, 47, 329-342.

Erriban, J. (2005). Hostility as a predictor of Survival in patient with coronary artery disease. Psychosomatic Medicine, 60, 629-632.

Esposito, K., & Giuglaiano, D. (2010). Diet and inflammation: A link to metabolic and cardiovascular disease. European Heart Journal, 27, 16-20.

Ezeamama, A. E., Viali, S., Tuitele, J., & McGarvey, S. T. (2006). The influence of socioeconomic factors on cardiovascular disease. Science & Medicine, 63, 2533-2545.

Florez, J. C., Jablonski, K. A., Bayley, N., Pollin, T. I., de Bakker, P. I., Shuldiner, A. R., Knowler, W. C., Nathan, D. M., & Altshuler, D. (2006). Diabetes Prevention Program Research Group. TCF7L2 polymorphisms and progression to diabetes in the Diabetes Prevention Program. N Engl J Med, 355, 241-250.

Ford, E. S., & Zhao, G. (2009). Pre-diabetes and the risk for cardisvascular. Journal the American College of Cardiology Foundation, 55 (1), 1310-1317.

Forrest, K. Y., Banker, C. H., Kriska, A. M., Ukoll, F. A., Huston, S. L., & Mavrkovic, W. (2001). Physical activity and cardiovascular risk factors in a developing population. Med Sci Sports Exerc, 33 (9), 1598-1604.

Fredrikson, M. (2004). Hostility and sex differences in the magnitude, intensity and expression in patients with coronary heart disease. International Journal Psychophysiology, 60, 274-293.

Fuster, V., & Kelly, B. B. (2010). Promoting cardiovascular & health in the developing world. Institute of Medicine of the National Academies, 128 (15), 301-318.

Gary, T. L., Crum, R. M., Cooper-Patrick, L., Ford, D., & Bran Cati, F. (2009). Depression symptoms and metabolic control in African-American with type 2 diabetes. Diabetes Care, 23 (1), 23-39.

Godwin, M., Streight, S., Dyachuk, E., Vanden Hooven, G. E., Ploemacher, J., Seguin, R., & Cuhbertson, S. (2008). Testing the Simple Lipestyle Indicator Questionnaire. Canadian Family Physician. Le Medecin de Family Canadien, 54, 76-76e5.

Grigs, A., & Loskalzo, K. (2005). Internal principles of cecle medicine. 1st ed, 15-6.

Groot, M. D. (2007). Depression among type 2 diabetes rurol appalachian clinic attendees. Diabetes Care, 30 (6), 1602-1604.

Hayward, C. (1995). Psychiatric illness and cardiovascular disease risk. The Journal Hopkins University School of Public Health, 17, 129-135.

Hayward, C. (2010). Psychiatric illness and cardiovascular disease risk. Epidemiologic Review, 17 (1), 129-134.

Highway, B. (2008). What is diabetes? The centers for Disease Control and Prevention 4770, Mail stop K-10, Atlanta, GA 30341-3717.

Hill, S., Lazo, M., Carnethon, M., Bertoni, A. G., Schreiner, P. J., & Dieze Roux, A. (2008). Examining a bidirectional association between depressive symptoms and diabetes. JAMA, 299 (23), 2751-9.

Horne, B. D., Muhlestein, J. B., Lappe, D. L., Renlund, D. G., Bair, T. L., Bunch, T. J., & Anderson, J. L. (2004). Intermountain Heart Collaborative Study Group. Less affluent area of residence and lesser insured status predict and increased risk of death or myocardial infarction after angiographic diagnosis of coronary disease. Ann Epidemiol, 14 (2), 143-50.

Hu, G., Tuomilehto, J., Borodulin, K., & Jousilahti, P. (2007). The joint associations of occupational, commuting, and leisure-time physical activity, and the Framingham risk score on the 10-year risk of coronary heart disease. Eur Heart J, 28 (4).

Hyman, D., Simons, D. G. M., Kay Dunn, J., & Ho, K. (1996). Smoking: Smoking cessation and understanding of the role of multiple cardiac risk factors among the urbon poor. Preventive Medicine, 25 (6), 653-659.

Johanna, T. (2004). Medical evaluation and classification of obesity. In: Blackburn, G. I., & Kanders, B. S. editors. Ronni, C. Obesity: pathophysiology, psychology, and treatment. 2ed ed. New York: Chapman & Hall, 9-39.

Krause, J., Schmitz, N., & Thefeld, W. (2003). German national health interview and examination survey on.

Kudielka, B. M., Van Kanel, R., Gander, M. L., & Fischer, J. E. (2004). The interellatieonship of psychosocial risk factors for coronary artery disease in a working population. Behav Med, 30 (1), 35-40.

Lane, J. D., MacCaskill, C. C., Williams, P. G., Porker, P. L., Feinglos, M. N., & Surwit, R. S. (2000) Personality correlates of glycemic control in typer 2 diabetes. Diabetes Care, 23 (9), 1321-1325.

Lavi, R., & Milani, M. (1997). Efficacy of lifestyle to prevent type 2 diabetes. Diabetes Care, 18, 2780-2786.

MacKay, J., Mensah, G., & Clifton, R.D. (2004). Atlas of heart disease and stroke. World Health Organization Geneva.

Mahan, K. L., & Escott-Stump, S. (2004). Appendixes. In Alexopoulous, Y., Boyle, M. K., & Hebberd, K. editors. Krause's Food, Nutrition and Diet Therapy. 10th ed. Philadelphia: Sunders.

Mahan, L. K., & Escott-Stump, S. (2000). Food nutrition and diet theraphy, 10th ed., Philadelphia, WB Saunders, 431-3.

Monterio, A., Peluso, M. A., Guerra, B., & Andrade, L. H. S. (2005). Physical activity and mental health: the association between exercise and mood. Clinics, 60 (1), 61-70.

Moser, D., & Riegel, B. (2008). Cardiac nursing: A companion to braunwalds heart disease. Louis: Saunders.

Nordestgaard, B. G., Benn, M., Schnohr, P., & Tybjaerg-Hansen, A. (2007). Nonfasting triglycerides and risk of myocardial infarction, ischemic heart disease, and death in men and women. JAMA, 98, 299-308.

Obrosova, I. G., Chung, S. S., & Kador, P. F. (2010). Diabetes cataracts: Mechanisms and management. Diabetes Metab Res Rev, 26 (3), 172-80.

Pala, V., Sieri. S., Masala, G., Palli, D., Panico, S., & Vineis, P. (2006). Associations between dietary pattern and lifestyle, anthropometry and other health indicators in the elderly participants of the EPIC-Italy cohort. Nutrition, Metabolism & Cardiovascular Diseases, 16, 186-201.

Pelle, A. J. Denollet, J., Swisler, A., & Pederson, S. S. (2009). Overlap and distinctiveness of psychogical risk factors in patients with ischemic heart disease and chronic heart failure: Are we there yet? J Affect Disord, 113 (1-2), 150-6.

Pouwer, F., Kupper, N., & Adriaanse, M. S. (2010). Does emotional stress cause type 2 diabetes mellitus? A review from the European depression in diabetes? (EDID) Research consortium. The Journal of Discovery Medicine, 9 (45), 112-118.

Praet, S. E., Manders, R. J. Lieverse, A. G., Kuipers, H., tehouwer, C. D, & Keizer, H. A. (2006). Influence of acute exercise on hyperglycemia in insulin treated type 2 diabetes. Medicine & Science in Sports & Exercise, 38, 2037-44.

Ratner, R. E. (1996). Review of diabetes mellitus.In: Haire-Joshu. D. (editor). Management of diabetes mellitus: perspectives of care across the lifespan. St. Louis: Mosby, 3-30.

Rosanoff, A., & Seeling, M. S. (2006). Comparison of mechanism and functional effects of magnesium and statin pharmaceuticals. Journal of the American College of Nutrition, 23 (5), S501-S505.

Rosvall, M., Engstrom, G., Hedblad, B., Janson, L., & Berglund, G. (2006). The role of preclinical atherosclerosis in the explanation of educational differences in incidence of coronary events. Atherosclerosis, 187, 251-356.

Rubin, R. R., Ma, Y., Marrero, D. G., Peyrot, M., Barrent-Conner, E. L., & Kahn, S. E. (2008). Elevated depression symptoms, antidepressant medicine use, and risk of developing diabetes during the diabetes prevention program. Diabetes Care, 31, 420-6.

Samaan, Z., & Mac Queen, G. (2008). Depression, migraine and cardiovascular disease: Sadness really can break your heart. Journal of Psychosomatic Research, 65, 103-106.

Schneider, H. J., Glaesmer, H., Klotsche, J., Bohler, S., Lehnert, H., & Zeiher, A. M. (2007). DETECT Study Group. Accuracy of anthropometric indicators of obesity to predict cardiovascular risk. J Clin Endocrinol Metab, 92, 589-94.

Sesso, H. D., Stampfer, M. J., Rosner, B., Hennekens, C. H., Gaziano, J. M., & Manson, J. E. (2000). Systolic and diastolic blood pressure, pulse pressure, and mean arterial pressure as predictors of cardiovascular disease risk in men. Hypertension, 36, 801-7.

Sexton, M. B., Byrd, M. R., & Kluge, S. V. (2010). Measuring resilience in women experiencing infertility suing the CD-RISC: Examining infertility-related stress, general distress, and coping styles. Journal of Psychiatric Research, 44, 236-241.

Singh, R. B., Niaz, M. A., Thakur, A. S., Janus, E. D., & Moshiri, M. (2008). Social class and coronary artery disease in a urban population of North India in the Indian Lifestyle and Heart study. Int J Cardiology, 1, 64 (2), 195-203.

Stepto, A., Kunz-Ebrecht, S. R., Wright, C., & Feldman, P. J. (2005). Socioeconomic position and cardiovascular and neuroendocrine responses following cognitive challenge in old age. Biological Psychology, 69 (3), 149-166.

Stern, M. P., Williams, K., Villalpando, C. G., Hunt, K. J., & Haffner, S. M. (2004). Does the metabolic syndrome improve identification of individuals at risk of type 2 diabetes and/or cardiovascular Disease? Diabetes Care, 27 (11), 2676-2681.

Steven, H., & Mara, G. (2003). Family history assesment: Strategies for prevention of cardiovascular dis. Am J of Prevention Med, 24, 136-142.

Streja, D., & Mymin, D. (1997). Moderate exercise and high density lipoprotein cholesterol observation during a cardiac rehabilitation program.JAMA, 16, 242 (20), 2190-2192.

Surwit, R. S., Schneider, M. S., & Feinglos, M. N. (2008). Stress and diabetes mellitus. Department of Psychiatry, Duke University Medical Center, Durham, North Carolina 27710.

Sutter, J., Bacquer, D., Kotseva, K., Sans, S., Pyorala, K., & Wood, D. (2003). Screening of family members of patients with premature coronary heart disease, results from the EUROASPIRE II family survey. European Heart J, 24 (3), 249-57.

Svej, S. (2006). The European strategy for the prevention and control of non communicable disease. World Wideweb Address available at http://www.euro.who.int.

Tanaka, S., Togashi, K., Rankinen, T., Perusse, L., Leon, A. S., Rao, D. C., Shinner, J. S., Wilmore, J. H., & Bouchard, C. (2002). Is adiposity at normal body weight relevant for cardiovascular disease risk? Int J Obes Relat Metab Disord, 26 (2), 176-83.

Thomas, J., Jones, G., Scarinci, L., & Brantley, P. (2003). A descriptive and comparative study of the prevalence of depressive and anxiety disorders in low-income adults with type 2 diabetes andother chronic illnesses. Diabetes Care, 57 (4), (2311-2317.

Thompson, P. D., Buchner, D., & Pina, I. L. (2003). Exercise and Physical Activity in the Prevention and Treatment of Atherosclerotic Cardiovascular Disease.Cierculation, 107 (6), 3109-16.

Unger, R. H., & Foster, D. W. (1998). Diabetes mellitus. In: Wilson, J. D., Foster, D. W., Kronenberg, H. M., & Larsen, P. R. (editors). William's textbook of endocrinology, 9th edition. Philadephia: Saunders, 973-1059.

Va, A. (2008). Am I at risk for type 2 diabetes? Taking steps to lower your risk of getting diabetes. National Diabetes Information Clearinghouse (NDIC) Wideweb Address aviable at http://www. NDIC.

Verity, L. S. (2006). Diabetes mellitus and exercise. In: Kaminsky LA. ACSMS Resource Manual for Guidelines for Exercise Testing and Prescription. Sth edition. Philadelphia, Lippincott Williams & Wilkins, 470-9.

Wiener, J., & Breslin, M. (1995). Behavioral sciences in psychiatry. New York: Willams & Wilkins. (pp.192-19).

Winkleby, M. A. (1997). Accelerating cardiovascular risk factor change in ethnic minority and low socioeconomic groups: Annals of Epidemiology, 7 (7), S96-S103,120-131.

Woldcherkos, A., Shibe, S., Young, Y., & Blatt, C. M. (2007). Anxiety worsens prognosis in patients with coronary artery disease. Journal of American College of Cardiology, 49 (3), 2021-2027.

World Health Organization (2003). Global strategyon diet, physical activity and health. Eastern Mediterranean Regional Consultation Meeting Report [Report]. WHO.

World Health Organization (2010). Diabetes estimates and projections [http://www.who.int/ncd/dia/databases4. htm# EMRO].

Zachary, T., & Bloomgarden, M. (2010). Cardiovascular disease in diabetes. Diabetes Care, 33 (4), April, e49-e54.