تأثیر آموزش مهارت‌های مدیریت خشم در کاهش تعارضات زناشویی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مشاوره خانواده (نویسنده مسئول)

2 استادیار گروه مشاوره و مدیر مرکز تحقیقات علوم رفتاری دانشگاه شهید چمران اهواز

3 استاد گروه روان‌شناسی دانشگاه شهید جمران اهواز

چکیده

پژوهش حاضر از نوع پژوهش‌های آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون با گروه آزمایش و گواه بوده که به منظور بررسی تأثیر آموزش مهارت‌های مدیریت خشم در کاهش تعارضات زناشویی زوج‌های ارجاعی به شعب شورای حل اختلاف شهرستان باغملک انجام شد. 20 زوج، که حداقل دو سال از ازدواج آنها گذشته و دارای فرزند نیز بودند با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده از بین جامعه‌ی تحقیق انتخاب و به شیوه‌ی تصادفی به دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. قبل از اجرای آموزش (ارایه متغیر آزمایشی) دو گروه با استفاده از پرسشنامه تعارضات زناشویی مورد پیش آزمون قرار گرفتند. سپس، گروه آزمایشی به مدت 8 جلسه‌ی 5/1 ساعته تحت آموزش مهارت‌های مدیریت خشم قرار گرفتند. دو هفته پس از انجام مداخله، مجدداً هر دو گروه با استفاده از پرسشنامه تعارضات زناشویی مورد پس آزمون قرار گرفتند. نتایج  tتست گروه‌های مستقل و تحلیل واریانس چند متغیری (مانوا) بر روی تفاضل نمره‌های پیش آزمون و پس آزمون نشان داد که زوج‌های گروه‌های آزمایش در مقایسه با گروه گواه از لحاظ 7 خرده مقیاس پرسشنامه تعارضات زناشویی در سطح 05/0 کاهش معنی‌داری را نشان دادند.

کلیدواژه‌ها


فارسی

اتکینسون، ریتا. ال.، اتکینسون، ریچارد و هیلگارد، ارنست (1983). زمینهی روانشناسی. ترجمه‌ی محمدنقی براهنی، علی‌اکبر سیف، جمال عابدی، هامایاک آوادیسیانس، محمدرضا باطنی، یوسف کریمی، نیسان قولیان و جلال بامدادی (1373). جلد دوم، تهران: انتشارات رشد.

براتی باقرآباد، طاهره (1375). تأثیر تعارضات زناشویی بر روابط متقابل زن و شوهر. پایان نامه کارشناسی ارشد مشاوره. دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن.

بهرامی، فاطمه (1384). کارآیی آموزش مهارت حل مسأله در کاهش پرخاشگری دختران دانش‌آموز. مجله اندیشه و رفتار، سال یازدهم، شماره 4، صص 469-467.

تیرگری، عبدالحکیم (1383). هوش هیجانی و سلامت روان: رویکردها، راهبردها و برنامه‌های پیش‌گیری در بهسازی زندگی زناشویی. مجله رفاه اجتماعی، پاییز 1383، شماره 14، صص 114-97.

ثنایی،‌ باقر (1379). مقیاس‌های سنجش خانواده و ازدواج. تهران: انتشارات بعثت.

دهقان، فاطمه (1380). مقایسه تعارضات زناشویی زنان متقاضی طلاق با زنان مراجعه کننده برای مشاوره زناشویی (غیرمتقاضی طلاق). پایان نامه کارشناسی ارشد مشاوره، دانشگاه تربیت معلم، تهران.

ذوالفقارپور، محبوبه؛ حسینیان، سیمین و یزدی، سیده منوره (1383). بررسی رابطه میان ساختار قدرت درخانواده با رضامندی زناشویی زنان کارمند و خانه‌دار شهر تهران. فصلنامه تازهها و پژوهش‌های مشاوره، جلد 3، شماره 11.

رضایی، علی (1386). مقایسه تعارض زناشویی در میان زوج‌های مراجعه کننده بهشوراهای حل اختلاف و زوج‌های عادی در شهرستان باغملک. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور رامهرمز.

رفیعی بندری، فرحناز و نورانی پور، رحمت الله (1384). تأثیرآموزش‌های شناختی–رفتاری بر رضایت زناشویی زوج‌های دانشجو‌ی مستقر در خوابگاههای متأهلین دانشگاه تهران. فصلنامه تازهها و پژوهش‌های مشاوره، جلد 4، شماره 14، تابستان 1384.

سلیمانیان، علی‌اکبر؛ نوابی‌نژاد، شکوه و فرزاد، ولی الله (1384). تعیین اثربخشی مشاوره انگیزشی نظام‌مند گروهی (SMC) بر کاهش آشفتگی زناشویی. فصلنامه تازه‌ها و پژوهش‌های مشاوره، جلد 4، شماره 16.

شیرالی‌نیا، خدیجه (1386).تأثیر آموزش مهارت‌های ارتباطی برالگوهای ارتباطی و احساسات مثبت نسبت به همسر در زوجین شهر اهواز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشگاه شهید چمران اهواز.

ظهرابی اصل، محمدعلی (1385).تأثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر تعارض دانش‌آموزان پسر سال اول متوسطه با والدینشان در میان دبیرستان‌های شهرستان گچساران.پایان‌نامه کارشناسی ارشد مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات خوزستان.

کلینکه، کریس. ال. (1998).مهارت‌های زندگی.ترجمه‌ی شهرام محمدخانی (1382 و 1384). دو‌جلد. تهران: انتشارات اسپند هنر.

منصور، لادن و ادیب‌راد، نسترن (1383). مقایسه تعارض زناشویی و ابعاد آن در مراجعین زن مرکز خدمات مشاوره‌ای دانشگاه شهید بهشتی و زنان عادی. فصلنامه تازه‌ها و پژوهش‌های مشاوره، جلد 3، شماره 11.

هالفورد، کیم (2001). زوج درمانی کوتاه مدت. ترجمه مصطفی تبریزی و همکاران (1384). تهران: انتشارات فراروان، چاپ اول.

هاوتون، کرک؛ سالکووس کیس، پ.م. و کلارک، د. م. (1989). رفتار درمانی شناختی: راهنمای کاربردی در درمان اختلال‌های روانی. ترجمه‌ی حبیب الله قاسم‌زاده (1383). جلد دوم. تهران: انتشارات ارجمند.

 

لاتین

Bookwala, J., Sobin, J., & Zdaniuk, B. (2005). Gender and aggression in marital relationships: A life-span perspective. Sex roles. Journal of Research, June, 2005.

Crockenberg, S., CLeerkes, E. N., & Lekka, S. K. (2007). Pathways from marital aggression to infant emotion regulation: The development of withdrawal in infancy .Infant Behavior and Development,30 (1), 97-113.

Cummings, E .M., Kouros, C. D., & Papp, J) .2007). Marital aggression and children's responses to everyday interparental conflect. Euroupan Psychologist. 12 (1), 17-28.

Dillon, H. N. )2005).Family violence and divorce: Effect on marriage expectation.A thesis presented to the faculty of the department of psychology East Tennessee State University.

Duggan, S., O'Brien, M. & Kennedy, J. K. )2001). Young adults' immediate and delayed reactions to simulated marital conflicts: Implications for intergenerational patterns of violence in intimate relationships .Journal of Consulting and Clinicsychology. 69 (1), 13-24.

Faircloth, W. B., & Cummings, E. M. (2008). Evaluating a parent education program for preventing the negative effects of marital conflict. Journal of Applied Developmental Psychology, 29 (2), 141-156. Available online at www.sciencedirect.com.

Harmon-Jones, E. (2003). Anger and behavioral approach system. Personality and Individual Differences, 35, 995-1005.

Lindsey, E. W., Caldera, Y. M., & Tankersley, L. (2009). Marital Conflict and the Quality of Young Children's Peer Play Behavior: The Mediating and Moderating Role of Parent–Child Emotional Reciprocity and Attachment Security. Journal of Family Psychology,  23 (2), 130-145.

Livingston, R. B., & kordinak, S. T. (1990(. The long term effect of parental divorce: Marital role expectations. Journal of Divorce and Remarriage, 14, 91-105.

MC Closkey, L. A., Figueredo, A .J., & Koss, M .P. (1995(. The effects of systemic family violence on children's mental health. Child Development, 66, 1239-1261.

Mitrani, A. T. (2010). Outcome of anger management training program in a sample of undergraduate students. Procedia Social and Behavioral Sciences, 5, 339–344. Available online at: www.sciencedirect.com.WCPCG-2010

Murphy, C. M., & O'Farrell, T .J. (1994). Factors associated with marital aggression in male alcoholics. Journal of Family Psychology, 8 (3), 321-335.

Renshaw, K. D., Blais, R. K., & Smith, T. W. (2010).Components of negative affectivity and marital satisfaction: The importance of actor and partner anger. Journal of Research in Personality, 44 (3), 328-334. Available online at: www.sciencedirect.com.

Schermerhorn, A. C., Cummings, M. E., & Davies, P. T. (2005). Children's perceived agency in the context of marital conflict: relations with marital conflict over time. Journal of Merrill- Palmer Quarterly, 01-Apr, 2005.

Shokoohi-Yekta, M., Parand, A., & Zamani, N. (2010). References and further reading may be available for this article. To view references and further reading you must purchase this article. Anger management instruction for mothers: A cognitive behavioural. Approach Procedia Social and Behavioral Sciences, 5, 1371–1375. Available online at: www.sciencedirect.com. WCPCG-2010.

Taniguchi, S. T., Freeman, P. A., Taylor, S., & Malcarne, B. (2006). A study of married couples' perceptions of marital satisfaction in outdoor recereation. Journal of Experiential Education, 2006.

Webster-stratton, C., & Hammond, M. (1999). Marital conflict management skills, parenting style, and pathways. The Journal of Child Psychology and Psychiatry and Allied Oisciplines, 40, 917-927. Cambridge university press.