آگاهی از مفهوم مرگ و افسردگی در کودکان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار روان‌شناسی دانشگاه پیام‌نور

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی (نویسنده مسئول)

چکیده

واقعیت مرگ و مردن از موضوع‌های بسیار پیچیده و عاطفی دوران کودکی است. به طوری که اکتساب و تحول مفهوم رشد یافته‌ی مرگ، موضوع مورد علاقه‌ای برای چندین دهه بوده است. هدف عمده‌ی پژوهش حاضر بررسی ارتباط میان میزان آگاهی از مفهوم مرگ و افسردگی در کودکان هفت تا نه سال بود. بدین منظور نمونه‌ای در دسترس از 103 دانش­آموز دختر و پسر از مقاطع اول، دوم و سوم دبستان انتخاب شد. طرح پژوهش حاضر از نوع همبستگی است.شرکت­کنندگان به سؤال‌های دو پرسشنامه‌ی مصاحبه مرگ برای کودکان و افسردگی کودکان (CDI) پاسخ دادند. تحلیل نتایج نشان داد که تمام اجزای فرعی مفهوم مرگ با افسردگی در کودکان رابطه مثبت و معنی­دار دارند. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون گام به گام نشان داد که تنها جزء فرعی اجتناب‌ناپذیری توان پیش‌بینی افسردگی در کودکان را دارد. با توجه به یافته‌های پژوهش حاضر، آگاهی از مفهوم مرگ می‌تواند در بروز افسردگی در کودکان مؤثر باشد. اما یک آگاهی رشدیافته از مفهوم مرگ این چنین نیست. نتایج بر اساس الگوی تماس با فشار روانی افسردگی مورد بحث قرار گرفته‌اند.

کلیدواژه‌ها


فارسی

برک، ال. ای. (2001). روانشناسی رشد (از نوجوانی تا پایان زندگی)، جلد دوم. ترجمه یحیی سیدمحمدی. (1384). تهران: ارسباران.

دهشیری، غلامرضا؛ نجفی، محمود؛ شیخی، منصوره؛ و حبیبی­عسگرآباد، مجتبی (1388). بررسی مقدماتی ویژگی­های روان­سنجی پرسشنامه افسردگی کودکان (CDI). فصلنامه خانواده­پژوهی، 5، (18)، 159-177.

سادوک، بنیامین جمیز؛ و سادوک، ویرجینیا آلکوت (2007). خلاصه روانپزشکی: علوم رفتاری/روانپزشکی بالینی، جلد سوم. ترجمه فرزین رضاعی.(1388). تهران: ارجمند.

سلطانی‌فر، عاطفه؛ و بینا، مهدی (1386). بررسی شیوع نشانه‌های افسردگی کودکان دبستانی 9 تا 11 ساله در تهران و رابطه آن با عملکرد خانواده. فصلنامه اصول بهداشت روانی، 9، (33 و 34)، 7-14.

شارپ، اس.؛ و کاوی، اچ. (1998). مشاوره و حمایت از کودکان در برابر ناملایمات. ترجمه سوسن آقاجانبگلو (1389). تهران: ورجاوند.

محمدی، کوروش؛ برجعلی، احمد؛ اسکندری، حسین؛ و دلاور، علی (1389). کارایی بالینی پرسشنامه افسردگی کودکان در تشخیص اختلال افسردگی کودکان و نوجوانان. مجله روان­شناسی بالینی، 2، (1)، 2-10.

معتمدی، غلامحسین (1386). انسان و مرگ-درآمدی بر مرگ­شناسی. ویراست دوم. تهران: مرکز.

لاتین

Arndt, J., Routledge, C., Cox, C. R., & Goldenberg, J. L. (2005). The worm at the core: A terror management perspective on the roots of psychological dysfunction. Applied and Preventive Psychology, 11, 191 – 213.

Bernarasa, E., Jaureguizara, J., Soroaa, M., Ibabeb, I., & Cuevasa, C. (2011). Child depression in the school context. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 29, 198-207.

Carey, S. (1985). Conceptual change in childhood. Cambridge, MA: MIT Press.

Demir, T., Karacetin, G., Demir, D. E., & Uysal, O. (2011). Epidemiology of depression in an urban population of Turkish children and adolescents. Journal of Affective Disorders, 134, (1–3), 168-176.

Dowdney, L. (2008). Children bereaved by parent or sibling death. Review Article Psychiatry, 7, (6), 270-275.

Essa, E.L., & Murray, C.I. (1994). Young children's understanding and experience with death. Young Children, 49, (4), 74-81.

Gesell, A. (1940). Child Development. Harper & Row, Publishers, New York.

Kalantari, M., Vostanis, P. (2010). Behavioural and Emotional Problems in Iranian Children Four Years After Parental Death in an Earthquake. International Journal of Social Psychiatry, 56, (2), 158-167.

Kenyon, B. (2001). Current research in children’s conceptions of death: A critical review. Omega: Journal of Death and Dying, 43, 63–91.

Kovacs, M., & Beck, A. T. (1977). An empirical-clinical approach toward a definition of childhood depression. In J. G. Schulterbrandt & A. Raskin (Eds.), Depressionin childhood, diagnosis, treatment, and conceptualmodels(pp. 1-25). New York: Raven.

Lazar, A., & Torney-Purta, J. (1991). The development of the sub-concepts of death in young children: A short term longitudinal study. Child Development, 62, 1321–1333.

Liu, R. T., Alloy, L. B. (2010). Stress generation in depression: A systematic review of the empirical literature and recommendations for future study. Clinical Psychology Review, 30, 582–593.

Mayer, L., Lopez-Duran, N. L., Kovacs, M., George, C. J., Baji, I., Kapornai, K., Kiss, E., & Vetro, A. (2009). Stressful life events in a clinical sample of depressed children in Hungary. Journal of Affective Disorders, 115, 207–214.

Mikulincer, M. (1994). Human learned helplessness: A coping perspective. New York: Plenum Press.

Nagy, M. (1959). The child's view of death. In H. Feifel (Ed.), the meaning of death. New York: Mc Graw-Hill.

Preskorn, S. H., Weller, E. B., Hughes, L. W., & Bolte, K. (1987). Depression in prepubertal children: Dexamethasons nonsupression predicts differential response to imipramine Vs. Placebo. Psychopharmacology Bulletin, 23, 128 –133.

Rosenhan, D. L., & Seligman, M. E. P. (1984). Abnormal psychology. New York: W.W. Norton.

Safier, G. (1964). A study in relationships between the life and death concepts in children. Journal of Genetic Psychology, 105, 283–294.

Seligman, M. E. P. (1975). Helplessness: On depression, development, and death. San Francisco: W.H. Freeman.

Slaughter, V. (2005). Young children’s understanding of death. Australian Psychologist, 40, 1–8.

Slaughter, V., & Griffiths, M. (2007). Death Understanding and Fear of Death in Young Children. Clinical Child Psychology and Psychiatry: 12, 525–535.

Slaughter,V., Jaakkola, K., & Carey, S. (1999). Constructing a coherent theory: Children’s biological understanding of life and death. In M. Seigal & C. Peterson (Eds.), Children’sunderstanding of biology, health and ethics (71–98). Cambridge: Cambridge University Press.

Slaughter, V., & Lyons, M. (2003). Learning about life and death in early childhood. Cognitive Psychology, 46, 1–30

Suhrcke, M., & de Paz Nieves, C. (2011). The impact of health and health behaviours on educational outcomes in high-incomes countries: a review of the evidence. Copenhagen: WHO regional Office for Europe.

WHO (2011). What is depression? Retrieved from http:// www.who.int/mental_health/management/depression/definition/en/# Wilgenbusch, T., & Merrell, K. W. (1999). Gender Differences in Self-Concept among Children and Adolescents: A Meta-Analysis of Multidimensional Studies. School Psychology Quarterly, 14, 101-120.