رابطه‌ی بین نگرش مذهبی، سلامت روان، شادی و لذت در دانشجویان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه اصفهان

2 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان (نویسنده‌ی مسئول)

چکیده

پژوهش حاضر به منظور بررسی رابطه‌ی بین نگرش مذهبی، سلامت روان، شادی و لذت در دانشجویان انجام شده است. نمونه‌ی پژوهش، شامل 128 نفر از دانشجویان شهر اصفهان بود که به روش تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. پرسشنامه‌ی نگرش‌سنج مذهب، پرسشنامه‌ی سلامت عمومی 28 سؤالی، پرسشنامه‌ی شادکامی آکسفورد، و مقیاس خوشکامی اسنیت- هملیتون به عنوان ابزار پژوهش، مورد استفاده قرار گرفت. جهت تحلیل داده‌ها از روش‌های آمار توصیفی و روش تحلیل مسیر، استفاده شد. نتایج نشان داد بین نگرش مذهبی با سلامت روان و شادی، ارتباط مستقیمی وجود ندارد. اما بین سلامت روان با شادی و شادی با لذت، رابطه‌ی مستقیم وجود دارد. بر اساس یافته‌های به دست آمده از این پژوهش، بین سلامت روان،‌ شادی و لذت در دانشجویان، روابط معناداری وجود دارد اما ارتباط نگرش مذهبی با این متغیرها تأیید نشد.

کلیدواژه‌ها


فارسی

ابراهیمی، امراله؛ مولوی، حسین؛ موسوی، غفور؛ برنامنش، علیرضا و یعقوبی، محمد (1386). ویژگی‌های روان سنجی، ساختار عاملی، نقطه برش بالینی، حساسیت و ویژگی پرسشنامه سلامت عمومی 28 سؤالی (GHQ-28) در بیماران ایرانی مبتلا به اختلالات روانپزشکی. تحقیقات علوم رفتاری، 5 (1)، 12-5.

اشنایدر، م. و لوپز، ش.ج (1389). معنویت و روان‌شناسی مثبت، ترجمه و تلخیص مهرداد کلانتری، سیده راضیه طبائیان، الهام آقائی، پریناز سجادیان. اصفهان: کنکاش.

برک، لورا.ای (1386). روان‌شناسی رشد. ترجمه‌ی یحیی سیدمحمدی. تهران: نشر ارسباران.

بهرامی احسان، هادی و تاشک، آناهیتا (1383). ابعاد رابطه‌ی میان جهت‌گیری مذهبی و سلامت روانی و ارزیابی مقیاس جهت‌گیری مذهبی. مجله روان‌شناسی و علوم تربیتی، 34 (2)، 63-41.

حمید، نجمه (1388). بررسی رابطه نگرش مذهبی با سلامت روانی و عملکرد سیستم ایمنی بدن. مطالعات روان‌شناختی، دانشکده‌ی علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه الزهراءس، 5 (2)، 88-73.

خداپناهی، محمدکریم. (1388). انگیزش و هیجان. تهران: انتشارات سمت.

ریاحی، محمداسماعیل؛ علیوردی نیا، اکبر و بنی‌اسدی، محمدرضا (1387). بررسی اثرات دین‌داری و جهت‌گیری دینی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه مازندران. مجله‌ی علوم اجتماعی دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، 5 (2)، 90-51.

سلیمانی، فاطمه (1389). لذت و الم از نگاه ابن‌سینا. دو فصلنامه علمی- پژوهشی حکمت سینوی (مشکوه‌ی النور)، 14، 23-5.

شجاعیان، رضا و زمانی منفرد، افشین (1381). ارتباط دعا با سلامت روانی و عملکرد شغلی کارکنان فنی صنایع مهمات سازی. اندیشه و رفتار. 8 (2)، 39-33.

شعاع کاظمی، مهرانگیز (1388). رابطه مقابله‌های مذهبی و سلامت روان در بیماران مبتلا به تصلب چندگانه بافت (MS). فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 3 (1)، 66-57.

شوماخر، رندال. ای.، لومکس و ریچارد. جی (1388). مقدمه‌ای بر مدل سازی معادله ساختاری، ترجمه‌ی وحیدقاسمی. تهران: جامعه شناسان.

شهنی‌ییلاق، منیجه؛ موحد، احمد و شکرکن، حسین (1383). رابطه‌ی علی بین نگرش‌های مذهبی، خوشبینی، سلامت روانی و سلامت جسمانی در دانشجویان دانشگاه شهیدچمران اهواز. مجله علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، 11 (1 و 2)، 34-19.

صادقی، م.، باقرزاده لداری، ر. و حق‌شناس، م. (1389). وضعیت نگرش مذهبی و سلامت روان در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مازندران. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران، 20 (75)، 75-71.

عابدی، محمدرضا؛ میرشاه جعفری، سیدابراهیم و لیاقتدار، محمدجواد (1385). هنجاریابی پرسشنامه شادکامی آکسفورد در دانشجویان دانشگاههای اصفهان، مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، 12 (2)، 100-95.

علی‌پور، احمد و نوری،‌ ناهید (1385). بررسی پایایی و روایی مقیاس افسردگی- شادکامی در کارکنان دادگستری شهر اصفهان. فصلنامه اصول بهداشت روانی، 8 (31 و 32)، 96-87.

غرایی، بنفشه؛ احمدوند، افشین؛ اکبری دهقی، اشرف و زنوزیان، سعیده (1387). بررسی ارتباط سلامت روان با مذهب درونی و بیرونی در شهر کاشان. فصلنامه علمی- پژوهشی روانشناسی دانشگاه تبریز، 3 (10)، 88-65.

فلاح، راحله؛ گلزاری، محمود؛ داستانی، محبوبه؛ ظهیرالدین، علیرضا؛ موسوی، سیدمهدی و اکبری، محمداسماعیل (1390). اثربخشی مداخله معنوی به شیوه‌ی گروهی بر ارتقای امید و سلامت روان در زنان مبتلا به سرطان پستان. اندیشه و رفتار، 5 (19)، 80-69.

کاویانی، حسین؛ کامیار، کامران؛ میرسپاسی، غلامرضا (1379). واکنش پذیری هیجانی در بیماران افسرده ناخوشکام (کاربرد محرک‌های بویایی برای القای هیجان). تازه‌های علوم شناختی، 2 (3 و 4)، 7-1.

کاویانی، حسین؛ موسوی، اشرف سادات و محیط، احمد (1380). مصاحبه و آزمون‌های روانی. تهران: انتشارات سنا.

کرمی، جهانگیر؛ روغنچی، محمود؛ عطاری، یوسفعلی؛ بشلیده، کیومرث و شکری، مهتاب (1385). بررسی روابط ساده و چندگانه ابعاد جهت گیری مذهبی با سلامت روانی در دانشجویان دانشگاه رازی کرمانشاه. مجله علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهیدچمران اهواز، 13 (3)، 52-31.

هادی‌نژاد، حسن و زارعی،‌ فاطمه (1388). پایایی، اعتبار، و هنجاریابی پرسشنامه شادکامی آکسفورد. پژوهش‌های روانشناختی، دوره 12، شماره 1 و 2، 62-77.

هومن، حیدرعلی (1380). تحلیل داده‌های چندمتغیری در پژوهش رفتاری. تهران: نشر پارسا.

 

لاتین

Abdel-Khalek., A. M., & Naceur, F. (2007). Religiosity and its association with positive and negative emotions among college students from Algeria. Mental Health, Religion & Culture, 10(2), 159-170.

Duckworth, A. L., Steen, T. A., & Seligman, M. E. P. (2005). Positive psychology in clinical practice. Available from: http://www. arjournals.annualreviews.org.

Francis, L. J., Robbins, M., Lewis, C. A., Quigley, C. W. (2004). Religiosity and general health among undergraduate students. Personality and Individual Differences, 37 (3), 485–494.

Kashdan, T. B., (2004). The assessment of subjective well-being (issues raised by the Oxford Happiness Questionnaire). Personality and Individual Differences, 36, 1225–1232.

Lyubomirsky, S., King, L., Diener, E. (2005). The Benefits of Frequent Positive Affect: Does Happiness Lead to Success?. Psychological Bulletin, 131 (6), 803–855.

 Lyubomirsky, S., Sheldon, K. M., & Schkade, D. (2005). Pursuing happiness: The architecture of sustainable change. Available from: http://www.apa.org/journals/gpr/.

Makowska, Z., Merecz, D., Mościcka, A., & Kolasa, W. (2002). The validity of General Health Questionnaires, GHQ-12 and GHQ-28, in mental health studies of working people. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health, 15 (4), 353-362.

McCullough, M. E., Willoughby, B. L. B. (2009). Religion, Self-Regulation, and Self-Control: Associations, Explanations, and Implications. Psychological Bulletin, 135 (1), 69-93.

Nakonezny, P. A., Carmody, T. J., Morris, D. W., Kurian, B. T., & Trivedi, M. H. (2010). Psychometric evaluation of the Snaith Hamilton Pleasure Scale (SHAPS) in adult outpatients with major depressive disorder. Int Clin Psychopharmacol, 25 (6), 328–333.

Oishi, S., Schimmack, U., & Diener, E. (2001). Pleasures and subjective well - being. European Journal of Personality, 15, 153- 167.

Schmidt, S. W. & Jordan, M. R. (2010). The Spiritual Horizon of Psychotherapy. London and New York: Routledge.

Wulf, D. M. (1991). Psychology of Religion. New York: John Wiley & Sons Inc.