تأثیر شرکت در عزاداری‌های محرم بر وضعیت خُلقی (درجه‌ی افسردگی) دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای حرفه‌ای پزشکی، ام. پی. اچ.، دکترای تخصصی روان‌شناسی، استادیار گروه روان‌شناسی بالینی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

این پژوهش به بررسی تأثیر شرکت در مراسم سوگواری مذهبی دهه اول ماه محرم بر سطح افسردگی شرکت کنندگان پرداخته است. جامعه‌ی آماری شامل دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز بود که در سال تحصیلی92-91  مشغول به تحصیل بودند. از میان این دانشجویان 27 نفر از افرادی که شرکت آنها در مراسم محرز بود به صورت نمونه اتفاقی در دسترس انتخاب و سپس قبل از آغاز دهه اول محرم و پس از اتمام آن به ترتیب مورد پیش آزمون و پس آزمون قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش نسخه دوم پرسشنامه افسردگی بک[1] (بک، استیر‏‏‏، و براون[2]، 2000‏‏‏‏‏‏) بود. طرح پژوهش از نوع پیش آزمایشی میدانی، با پیش آزمون و پس آزمون بدون گروه گواه است. نتایج آزمون t گروههای وابسته بیانگر تفاوت معنی‌دار بین نمره افسردگی در پیش آزمون و پس آزمون نبود. در ضمن، شرکت در مراسم عزاداری محرم با کاهش معنی دار نمره افسردگی (بر اساس آزمون افسردگی بک) در پس آزمون آزمودنی‌های افسرده (بالاتر از نقطه برش در پیش آزمون) همراه بوده در حالی که در آزمودنی‌های غیر افسرده (پائین‌تر از نقطه برش در پیش آزمون) تفاوت معنی‌داری میان پیش آزمون و پس آزمون مشاهده نشد. نتیجه‌گیری محقق آنست که آزمودنی‌های سالم شرکت کننده در این پژوهش و همچنین عموم آزمودنی‌ها پس از شرکت در مراسم عزاداری به سمت افسردگی پیش نرفته‌اند، اما آزمودنی‌های افسرده پس از شرکت در مراسم عزاداری به سمت بهبود پیش رفته‌اند.

کلیدواژه‌ها


فارسی

احمدی، جمشید (1374). میزان افسردگی در دانشجویان پزشکی (اهواز-1371). روان‌شناسی و علوم تربیتی «اندیشه و رفتار»، 4، 6 – 12.

انجمن روانپزشکی آمریکا (2000). متن تجدیدنظر شده راهنمای تشخیصی و آماری اختلالهای روانی (DSM-IV-TR)، چاپ چهارم، ترجمه محمدرضا نیکخو و هامایاک آوادیس یانس (1389). تهران: انتشارات سخن.

بهجتی، زهرا و خباز، محمود (1391). مقایسه حافظه کاری عاطفی در دو گروه زنان افسرده و غیرافسرده. فرهنگ مشاوره و رواندرمانی، 3، 9، 1-21.

بیدی، فاطمه، نامداری پژمان، مهدی، امانی، احمد، قنبری، سیروس، و کارشکی، حسین (1391). تحلیل ساختاری ارتباط بین اعتیاد به اینترنت با افسردگی، سازگاری اجتماعی و عزت نفس. مجلهعلمیدانشگاهعلومپزشکیوخدماتبهداشتیدرمانیهمدان، 19، 3، 41– 48.

جوشن لو، محسن، رستمی، رضا، و نصرت آبادی، مسعود (1385). بررسی ساختار عاملی مقیاس بهزیستی جامع. فصلنامهی روانشناسان ایرانی، 3، 9، 35 – 51.

چگینی، سودابه؛ نیکپور، بهمن؛ باقری یزدی، عباس (۱۳۸۱). اپیدمیولوژی اختلالات روانی در شهر قم، مجلهیدانشگاهعلومپزشکیبابل، 4، 3، 44 – 55.

دابسون، کیت استفان و محمدخانی، پروانه (1386). مختصات روان‌سنجی پرسشنامه بک-2 در مبتلایان به اختلال افسردگی اساسی در دوره بهبودی نسبی. توان بخشی، 8، 29، 80– 86.

رجبی،‏ غلامرضا و کارجو کسمایی، سونا (1391). کفایت شاخص‌های روانسنجی نسخه فارسی پرسشنامه افسردگی بک – ویرایش دوم (BDI-II). فصلنامه اندازهگیری تربیتی، 10، 3، 139- 157.‏‏‏

سادوک، بنیامین و سادوک، ویرجینیا (2007). خلاصه روانپزشکی. ترجمه نصرت‌الله پورافکاری (1388). جلد دوم، تهران: انتشارات شهرآب.

غرایی، بنفشه (1382). تعیینوضعیتهایهویتیوارتباطآن باسبکهایهویتیوافسردگی درنوجوانانتهرانی. پایان نامه دکتری انستیتو روانپزشکی تهران. چاپ نشده.

مارنات، گری‌گراث (2003). راهنمای سنجش روانی، ترجمه حسن پاشاشریفی؛ محمدرضا نیکخو (1384). تهران: نشر سخن.

مرعشی، سیدعلی (1387). دین و بهداشت روانی، تهران: انتشارات علمی ـ فرهنگی.

میکائیلی منیع، فرزانه (1389). بررسی وضعیت بهزیستی روانشناختی دانشجویان دوره‌ی کارشناسی دانشگاه ارومیه. افق دانش؛ فصلنامهی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی ـ درمانی گناباد، 16، 4، 65 – 73.

 

لاتین

Beck, A. T., & Steer, R. A. (1987). Manual for the Beck Depression Inventory. San Antonio, TX: The Psychological Corporation.

Beck, A. T. (1967). The Diagnosis and management of depression. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.

Beck, A. T., Steer, R. A., & Brown, G. K. (2000). Manual for the Beck Depression Inventory-II. San Antonio, TX: The Psychological Corporation.

Beck, A. T., Brown, G., Steer, R. A., Eidelson, J. L., & Riskind, J. H. (1987). Differentiating anxiety and depression: A test of the cognitive content - specificity hypothesis. Journal of Abnormal Psychology, 96 (3), 179-183.

Beck, A. T., Ward, C. H., Mendelson, M., Mock, G., & Erbaugh, J. (1961). An inventory for measuring depression. Archives of General Psychiatry, 4, 561-571.

Metcalfe, M., & Goldman, E. (1965). Validation of an inventory for measuring depression. Br. J. Psychiatry, 111, 240-242.

Mosalum, L. M. J. (1998).  Psychological health and well-being in a community sample of Bahraini adults. Dissertation, doctor of philosophy. The University of Wisconsin – Madison.

Quinones, A. E. (1994). A study of psychological well-being and cultural values for three groups of women. Dissertation, doctor of philosophy. The University of Wisconsin – Madison.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2001).  On happiness and human potentials: A review of research on hedonic and eudaimonic  well-being.  Annual  Reveiw of  Psychology, 52, 141-166.

Ryff, C. D. (1989).  Happiness is everything or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57, 1069- 1081.

Schwab, J. J., Pialow, M. R., & Holzerl, C. E. (1967). A comparison of two rating scales for depression. Journal of Clinical Psychology, 23, 94-95.

Trotter, M. J. (2009).  Effects of participation in a Mindfulness-based Stress Reduction program on college students' psychological well-being. Dissertation, doctor of philosophy. University of Minnesota.