تعیین اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر رابطه والد- کودک (CPRT) بر بهبود علائم اختلال سلوک در کودکان دبستانی شهر اهواز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روانشناسی بالینی کودک و نوجوان (نویسنده مسئول)

2 دکترای روانشناسی سلامت، استادیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دکترای روانشناسی بالینی، استاد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

چکیده

پژوهش حاضر جهت تعیین اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر رابطه والد- کودک (CPRT) بر بهبود علائم اختلال سلوک در دانش‌آموزان دبستانی انجام گردید. این مطالعه از نوع آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه مورد مطالعه‌ی آن شامل تمامی دانش‌آموزان پسر 8 ساله‌ی دبستان‌های پسرانه شهر اهواز بود. بر این اساس نمونه‌ها از بین مادران 300 کودک مقطع دوم ابتدایی طی دو مرحله به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. در مرحله اول، مادران کودکانی انتخاب شدند که در فهرست رفتاری کودک (CBCL) نمرات فرزندان آنها بالاتر از نقطه برش مواد اختلال سلوک (64T= ) بود. در مرحله بعد و به منظور انتخاب نهایی، مادران تحت مصاحبه تشخیصی ساخت‌یافته مبتنی بر DSM-IV-TR قرار گرفتند. در نهایت 30 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب‌ شدند و در دو گروه گواه و آزمایش (15N= ) به صورت تصادفی قرار گرفتند. سپس برنامه گروه درمانی مبتنی بر رابطه والد- کودک (CPRT) به مدت 70 روز در 10 جلسه‌ی آموزشی 120 دقیقه‌ای برای شرکت‌کنندگان گروه آزمایش اجرا شد. داده‌های به دست آمده با استفاده از آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. تحلیل داده‌ها نشان داد که گروه آزمایشی در مقایسه با گروه کنترل، پس از پایان جلسات آموزش برنامه گروه درمانی مبتنی بر رابطه والد-کودک، کاهش معنی‌داری در نمرات مقیاس اختلال سلوک پیدا کرده است (05/0 P<). با توجه به یافته‌های پژوهش به نظر می‌رسد که آموزش مهارت‌های ارائه‌شده در جلسات درمانی به مادران، از قبیل گوش دادن انعکاسی، محدودیت گذاری درمانی، شناسایی و پاسخ‌دهی به احساسات کودکان، بازی درمانی کودک محور و نیز دادن حق انتخاب به کودکان از سوی مادران، سبب کاهش علائم و نشانه‌های مرضی اختلال سلوک در کودکان مبتلا می‌شود.

کلیدواژه‌ها


فارسی

اسلامیه، محمدمهدی (1387). بررسی میزان شیوع اختلالات رفتاری دانش آموزان دوره ابتدایی شهر تهران. پژوهش در حیطه کودکان استثنائی. شماره 27، 98-109.

برک، لورا (2006). روانشناسی رشد 1، ترجمه یحیی سیدمحمدی. (1387). ویراست دوازدهم. تهران: انتشارات رشد.

جلالی، محسن؛ پوراحمدی، الناز؛ باباپورخیرالدین، جلیل؛ شعیری، محمدرضا (1388). تأثیر آموزش فرزندپروری مثبت بر کاهش اختلالات برونی سازی شده در کودکان هفت تا 10 ساله. فصلنامه علمی پژوهشی دانشگاه تبریز. 4 (13)، 22-43.

دادستان، پریرخ (1389). روانشناختی مرضی تحولی از کودکی تا بزرگسالی. جلد اول. تهران. سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).

هرسن، مایکل؛ ام ترنر، ساموئل (2002). مصاحبه تشخیصی. ترجمه رضامحمدی (1385). تهران: انتشارات رشد.

طهماسبیان، کارینه (1383). بررسی اثربخشی آموزش والدین بر کاهش مشکلات رفتاری کودکان. پایان نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی ایران.

کراتوچویل، توماس، آر و موریس، ریچارد، جی (1998). روانشناسی بالینی کودک. ترجمه محمدرضا نائینیان و همکاران (1385). تهران، انتشارات رشد.

مینایی، اصغر (1384). هنجاریابی نظام بخشی مبتنی بر تجربه آخنباخ. تهران. انتشارات سازمان آموزش و پرورش کودکان استثنایی.

نجفی، محمود، فولاد چنگ، محبوبه، علیزاده، حمید، محمدی‌فر، محمدعلی (1388). میزان شیوع اختلال کاستی توجه و بیش فعالی، اختلال سلوک و اختلال نافرمانی مقابله‌ای در دانش‌آموزان دبستانی، پژوهش در حیطه‌ی کودکان استثنایی/ سال نهم، شماره 3، 239-254.

 

لاتین

Akgun, E., & Yesilyaprak, B. (2010). Effectiveness of training program in improving mother child relationship through play. J Faculty EduSci,43, 123-147.

American Psychiatric Association. )2013.( Diagnostic and statistical manual of mental health disorders (DSM-5). 5th ed. Arlington, VA.

Bart, S. (2006). Psychologically controlling parenting and adolescent psychosocial adjustment: Antecedents, mediating factors, and longitudinal dynamics. Katholieke Universities Leuven (Belium),23 (5), 384-398..

Bradly, S. J., (2002). Affect Regulation and the Development of Psychology. New York: The Guild Ford Press Publishers.

Bratton, S., & Landreth, G. (1995). Filial therapy with single parents: Effects on parental acceptance, empathy, and stress. International J Play Therapy.4 (1), 61-80.

Boylan, K., Vaillancourt, T., Boyle, M., & Szatmari, P. (2007). Comorbidity of internalizing disorders in children with oppositional defiant disorder. European Child & AdolescentPsychiatry, 16, 484–494.

Corneet, N., & Bratton, Sue C. (2013). Examining the impact of child parent relationship therapy (CPRT) on family functioning. Journal of Marital and Family Therapy. doi: 10.1111/jmft.12014.

Cohen, P., Cohen, J., Kasen, S., Velez, CN., Hartmark, C., Johnson, J., Rojas, M., Brook, J., & Streuning, E. L. (1993). An Epidemiological Study of Disorders in Late Childhood and Adolescence. Age and Gender Specific Prevalence. Journal of Child Psychology and Psychiatry. 34 (6):851–867.

Edwards, A. N., Sullivan, M. J., Meany-Walen, K., Kantor, R. K. (2010). Child Parent Relationship Training: Parents’ Perceptions of Process and Outcome. International J Play Therapy, 19, 159-173.

Foley, Y. C., Higdon, C., & White, J. F. (2006). A qualitative study of filial therapy: Parent’s Voices. International J Play Therapy, 15, 37-64.

Foster, E. M., & Jones, D. E. (2005). The high costs of aggression: public expenditures resulting from conduct disorder. American Journal of Public Health. 95, 1767–72.

Gelhorn, H. L., Sakai, J. T., Price, R. K., & Crowley, T. J. (2007). DSM-IV conduct disorder criteria as predictors of antisocial personality disorder. Comprehensive Psychiatry, 48, 529–38.

Gimpe, G. A., & Holland, M. L. (2002). Emotional and Behavioral Problem of Young Children: Effective Intervention in the Preschool and Kindergarten Years, New York: Guild Ford Press Publishers.

Jeffrey, M. & Sullivan. (2011). Parents of children with high- autism: experiences in child-parent relationship therapy (CPRT). Dissertation Prepared for the Degree of doctor of philosoohy, university of North Texas.

Keenan, K., Wroblewski, K., Hipwell, A., Loeber, R., & Stouthamer-Loeber, M. (2010). Age of onset, symptom threshold, and the expansion of the nosology of conduct disorder for girls. Journal of Abnormal Psychology, 119 (4), 689–698.

Kim-Cohen, J., Caspi, A., Moffitt, T. E., Harrington, H., Milne, B. J., Poulton R. (2005). Prior juvenile diagnoses in adults with mental disorder: developmental follow-back of a prospective-longitudinal cohort. Archives of General Psychiatry. 2003; 60, 709–17.

Landreth, G. L. (2002). Play Therapy: The art of the relationship, 2nded. New York: Routledge.

Landreth, G. L., & Bratton, S. C. (2006). Child parent relationship therapy (CPRT): A ten session filial therapy model. New York: Routledge.

Lee, M., & Landreth, G. (2003). Filial therapy with immigrant Korean parents in the United States. International J Play Therapy. 12, 67-85.

Maughan, B., Rowe, R., Messer, J., Goodman, R., Meltzer, H. (2004). Conduct disorder and oppositional defiant disorder in a national sample: developmental epidemiology. Journal of Child Psychology and Psychiatry and Allied Disciplines. 45, 609–21.

Meany-Walen, K. K. (2011). Adlerian play therapy: Effectiveness on disruptive behaviors of early elementary aged children. [Dissertation]. University of North Texas.

Nock, M. K., Kazdin, A. E., Hiripi, E., & Kessler, R. C. (2006). Prevalence, subtypes, and correlates of DSM-IV conduct disorder in the National Comorbidity Survey Replication. Psychological Medicine. 36, 699–710.

Sanders, M. R., & McFarland, M. (2006). Treatment of depressed mothers with disorder children: A controlled elevation. Cognit Behav Ther. 31 (1), 89-112.

Sheely, Angela. (2008). School based child parent relationship therapy (CPRT) with low income Black American parents: Effects on children’s behaviors and parent-child relationship stress, a pilot study. Doctor of Philosophy (Counseling), 107pp, 7 tables, references, 131 titles.

Smith, P. K., & Hart, C. H. (2011). The Wiley-Blackwell Handbook of Childhood Social Development. 2nd ed. West Sussex: Wiley-Blackwell.

Soenens, B., Vansteenkiste, M., Goossens, L., Duriez, B., Niemiec, C. (2008). The intervening role of relational aggression between psychological control and friendship quality. Social Dev. 17, 661- 681.

Ollandick, H. T., & Horsch, L. M. (2009). Fears in clinic-referred children: Relations with child anxiety sensitivity, maternal overprotection and maternal phobic anxiety. Infant Behavior & Development, 29 (6), 230-242.

Tammy, D. Barry, David, K., Marcus, Christopher, T. Barry, Emil F. Coccaro. (2013). The latent structure of oppositional defiant disorder in children and adults Original Research Article. Journal of Psychiatric Research, In Press, Corrected Proof, Available online 3 September.

Tuithof, M. Ten Have, M., Van den Brink, W., Vollebergh, W. de Graaf, R. (2012). The role of conduct disorder in the association between ADHD and alcohol use (disorder). Results from the Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study-2. Journal of Drug and Alcohol Dependence. 123, 115– 121.

Teramoto, S., Soede, A., Hayashi, Y., Saito, K., & Urashima, M. (2005). Problematic behaviors of 3 year old children in Japan: Relationship with socioeconomic and family background. Early Human Development, 81, 563-569.

Tew, K., Landreth, G., Joiner, K. D., & Solt, M. D. (2002). Filial therapy with parents of chronically ill children. International J Play Therapy. 11 (1), 79-100.

Tophen, G. L., Wampler, K. S., Titus, G., & Rolling, E. (2011). Predicting parent and child outcomes of a Filial Therapy program. International Journal of play therapy 20 (2), 79-93.

Underwood, M. K., Beron, K. J., Gentsch, J. K., Galperin, M. B., Risser, S. D. (2008). Family correlates of children’s social and physical aggression with peers: Negative interparental conflict strategies and parenting styles. International J Behav Dev.,32, 549-562.

U.S. Department of Justice. (2006). Psychiatric disorders of youth in detention (NCJ 210331) Washington, DC: U.S. Government Printing Office.

Meany-Walen, K. K. (2011). Adlerian play therapy: Effectiveness on disruptive behaviors of early elementary aged children. [Dissertation]. University of North Texas.

Walters, G. D. (2013). Commentary: dimensions vs. categories in psychiatric diagnosis. Journal of Nervous and Mental Disease, 201, 532e3.

Witkiewitz, K., King, K., McMahon, R. J., Wu, J., Luk, J., Bierman K. L. (2013). Evidence for a multi dimensional latent structural model of externalizing disorders. Journal ofAbnormal Child Psychology. 41, 223e37.

Yuen, T., Landreth, G., Baggerly, J. (2002). Filial therapy with immigrant Chinese families. International JPlay Therapy, 11, 63-90.

Zoccolillo, M., Pickles, A., Quinton, D., Rutter, M. (1992). The outcome of childhood conduct disorder: implications for defining adult personality disorder and conduct disorder. Psychological Medicine. 22, 971–86.