اثربخشی مدیریت استرس به شیوه شناختی-رفتاری بر ادراک بیماری، کیفیت زندگی، سلامت عمومی و علائم بالینی پسوریازیس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران (نویسنده مسئول)

2 استاد گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران

3 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران

4 پزشک متخصص پوست و مو

چکیده

هدف از این پژوهش بررسی اثربخشی مدیریت استرس به شیوه شناختی-رفتاری گروهی بر ادراک بیماری، کیفیت زندگی، سلامت عمومی و علائم بالینی پسوریازیس در بیماران زن مبتلا به پسوریازیس شهر اهواز بود. در این پژوهش برای انتخاب شرکت کنندگان، از نمونه در دسترس استفاده گردید، بدین صورت که از 51 نفر داوطلب جهت شرکت در پژوهش، 32 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه (آزمایش و گواه) 16 نفری گماشته شدند. همه‌ی شرکت کنندگان به پرسشنامه کوتاه ادراک بیماری، شاخص کیفیت زندگی اسکیندکس 16، پرسشنامه سلامت عمومی 28 سوالی و شاخص وسعت و شدت پسوریازیس پاسخ دادند. گروه آزمایش به مدت 10 جلسه تحت آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی- رفتاری گروهی قرار گرفت و سپس در مرحله پس آزمون هر دو گروه به پرسشنامه‌های پژوهش پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از آزمون آماری مانکوا و آنکوا مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی-رفتاری گروهی به طور معنی‌داری ادراک بیماری، کیفیت زندگی، سلامت روان و علائم بالینی افراد گروه آزمایش را در مقایسه با گروه گواه، بهبود بخشیده است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که مدیریت استرس به شیوه شناختی-درمانی گروهی می‌تواند به عنوان یک شیوه روان درمانی انتخابی و مکمل درمان پزشکی در کمک به بیماران مبتلا به پسوریازیس در کنترل علائم بالینی بیماری و همچنین کاهش پیامدهای بیماری پسوریازیس سودمند باشد.

کلیدواژه‌ها


فارسی

آنتونی، مایکل، ایرونسون، گیل و اشنایدرمن، نیل (2007). راهنمای عملی مدیریت استرس به شیوه شناختی-رفتاری. ترجمه سیدجواد آل محمد، سولماز جوکار، و حمیدطاهر نشاط دوست، (1388). اصفهان: انتشارات جهاد دانشگاهی.

بزازیان، سعیده و بشارت، محمدعلی (1389).سبک‌های دلبستگی، ادراک بیماری و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به دیابت نوع I. روانشناسی معاصر، دوره پنجم، شماره اول، 3-11.

تقوی، محمدرضا (1380). بررسی روائی و اعتبار پرسش‌نامه سلامت عمومی(G.H.Q). مجله روان‌شناسی 20، سال پنجم، شماره 4، 381-397.

داودی، ایران (1386). بررسیعواملشناختی،شخصیتی،فشارروانیوسابقهخانوادگی بهعنوانپیش‌بین‌های ابتلابهاختلالوسواسی- اجباریومقایسهزیر گروههای علائماختلالبراساسبرخیمتغیرهایپیشبیندرشهراهواز. پایان نامه دکتری روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

نشاط دوست، حمید طاهر، نیلفروش‌زاده، محمدعلی، دهقانی، فهیمه و مولوی، حسین (1388). اثربخشی درمان شناختی-رفتاری مدیریت استرس بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به آلوپسی آرئاتا در مرکز تحقیقات پوست و سالک اصفهان. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، شماره دوم، 125-133.

 

لاتین

Aghaei, S.H ., Sodaifi, M., Jafari, P., Mazharinia, N. & Finlay, A. Y. (2004). DLQI scores in vitiligo: Reliability and validity of the Persian version. BMC Dermatology, 4 (1), 8.

Broadbent, E., Petrie, K. J., Main, J., & Weinman, J. (2006). The Brief Illness Perception Questionnaire. Journal of Psychosomatic Research, 60, 631– 637.

Chern, M. M., Lasek, R. L., Sahay, A. P., & Sands, L. P. (2001). Measurement properties of Skindex-16: A brief quality of life measure for patients with skin diseases. J of Cutaneous Medicine and Surgery, 5 (2), 105-10.

Cheung, P. & Spears, G. (1994). Reliability and validity of the Cambodian version of the 28-item General Health Questionnaire. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 29, 95-99.

Christophers, E. (2001). Psoriasis--epidemiology and clinical spectrum. Clin Exp Dermatol, 26 (4), 314-320.

Faria, J. R., Aarão, A. R., Jimenez, L. M., Silva, O. H., & Avelleira, J. C. (2010). Inter-rater concordance study of the PASI (Psoriasis Area and Severity Index). An Bras Dermatol, 85 (5), 625-9.

Fortune, D. G., Richards, H. L., Griffiths, C. E. M. & Main, C. J. (2002). Psychological stress, distress and disability in patients with psoriasis: Consensus and variation in the contribution of illness perceptions, coping and alexithymia. British Journal of Clinical Psychology, 41, 157-174.

Fortune, D. G., Richards, H. L., Kirby, R., Main, C. J., & Griffiths, C. E. M. (2004). Successful treatment of psoriasis improves psoriasis-specific but not more general aspects of patients’ well-being. British Journal of Dermatology, 151, 1219–1226.

Fredriksson, T., & Pettersson, U. (1978) Severe psoriasis oral therapy with a new retinoid. Dermatologica, 157, 238 - 44.

Goldberg, D.P., & Hillier, V.F. (1979). A Scaled Version of General Health Questionnaire. Psychological Medicine, 9, 131-145.

Harth, W., Gieler, U., Kusnir, D., & Tausk, A. F. (2008). Clinical Management in Psychodermatology. Springer: Berlin.

Hong, J., Koo, B., & Koo, J. (2008). The psychosocial and occupational impact of chronic skin disease. Dermatologic Therapy, 21, 54–59.

Jacobson, C. C., & Kimball, A. B. (2004). Rethinking the Psoriasis Area and Severity Index: the impact of area should be increased. British Journal of Dermatology, 151, 2, 381-387.

Kabat-Zinn, J., Wheeler, E., Light, T., Skillings, A., Scharf, M. S., Cropley, T. G., Hosmer, D., & Bernhard, J. (1998). Influence of a mindfulness meditation-based stress reduction intervention on rates of skin clearing in patients with moderate to severe psoriasis undergoing phototherapy (UVB) and photochemotherapy (PUVA). Psychosomatic Medicine, 60, 625–632.

Kimball, A. B., Jacobson, C., Weiss, S., Vreeland, M. G., & Wu, Y. (2005). The psychosocial burden of psoriasis. American International Journal of Dermatol, 6 (6), 383-392.

Lamb, C. A., Fried, R. G., & Feldman, S. R., (2004).  Giving patients 'perceived control' over psoriasis: Advice for optimizing the  physician-patient relationship. Journal of Dermatological Treatment, 15, 182-4.

Lawshe, C. H. (1975). A Quantitative approach to control validity. Personnel Psychology, 28 (4), 563-575.

Leary, M. R., Rapp, S. R., Herbst, K. C., Exum, M. L., & Feldman, S. R. (1998). Interpersonal concerns and psychological difficulties of psoriasis patients: Effects of disease severity and fear of negative evaluation. Health Psychology, 17, 530–536.

Meier, M., Sheth, P. B. (2009). Clinical spectrum and severity of psoriasis. Curr Probl Dermatol, 38, 1-20.

Myers, W. A., Gottlieb, A. B., & Mease, P. )2006). Psoriasis and psoriatic arthritis: clinical features and disease mechanisms, Clin Dermatol, 24 (5), 438-447.

Papadopoulos, L., & Bor, R. (1999). Psychological Approaches to Dermatology. Leicester, UK: BPS.

Pettey, A. A., Balkrishnan, R., Rapp, S. R., Fleischer, A. B., & Feldman, S. R. (2003). Patients with palmoplantar psoriasis have more physical disability and discomfort than patients with other forms of psoriasis: Implications for clinical practice. Journal of the American Academy Dermatology, 49, 271-5.

Price, M. L., Mottahedin, I., & Mayo, P. R. (1991). Can psychotherapy help what psoriasis? Clinical and Experimental Dermatology, 16, 114–117.

Richards, H. L., Fortune, D. G., Griffiths, C. E. M., & Main, C. J. (2001). The contribution of perceptions of stigmatization to disability in patients with psoriasis. Journal of Psychosomatic Research, 50, 11–15.

Richards, H. L., & Fortune, D. G. (2006). Psychological distress and adherence in patients with psoriasis. Journal of European Academy of Dermatology and Venerology, 20, 33– 41.

Robinson, E., Rumsey, N., & Partridge, J. (1996). An evaluation of the impact of social interaction skills training for facially disfigured people. British Journal of Plastic Surgery, 49, 281–289

Scharloo, M., Kaptein, A. A., Weinman, J., Bergman, W., Vermeer, B. J., & Roojimans, H. G. M. (2000). Patients illness perceptions and coping as predictors of functional status in psoriasis: A1 year follow-up. British Journal of Dermatology, 142, 899–907.

Seng, T. K., & Nee, T. S. (1997). Group therapy: A useful and supportive treatment for psoriasis patients. Clinical and Experimental Dermatology, 36, 110–112.

Tuncay, T., Musabak, I., Gok, D. E., & Kutlu, M. (2008). The relationship between anxiety, coping strategies and characteristics of patients with diabetes. Health and Quality of Life Outcomes, 6, 79, 1-9.

Vladut, C, I., & Kallay, E. (2010). Psychosocial implication of psoriasis- theoretical review - cognition, brain, behavior. An Interdisciplinary Journal, 14, 23-35.

Walker, C., & Papadopoulos, L. (2005). Psychodermatology: The Psychological Impact of Skin Disorders. Cambridge University Press.

Zachariae, R., Oster, H., Bjerring, P., & Kragballe, K. (1996). Effects of psychologic intervention on psoriasis: A preliminary report. Journal of the American Academy of Dermatology, 34 (6), 1008-15.