بررسی رابطه برخی از پیشایندهای مهم انگیزشی، شناختی و شخصیتی بر کمک‌طلبی تحصیلی و اجتناب از کمک طلبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه خلیج فارس بوشهر (نویسنده مسئول)

2 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی دانشگاه خلیج فارس بوشهر

چکیده

کمک طلبی تحصیلی یکی از راهبردهای مهم خودتنظیمی است که در فرایند یادگیری دانش‌آموزان نقش به سزایی دارد. هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین متغیرهای انگیزشی، شناختی و شخصیتی با کمک‌طلبی و اجتناب از کمک‌طلبی تحصیلی در درس ریاضی بود. برای دستیابی به این هدف 557 دانش‌آموز پایه‌های اول تا چهارم مدارس متوسطه شهر بوشهر به روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای در پژوهش شرکت کردند و پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصیت و پرسشنامه انگیزشی شناختی زوشو و بارنت را تکمیل نمودند. از میان متغیرهای بررسی شده، عوامل فراشناخت، اهداف عملکرد- گرایشی، ارزش تکلیف، سازماندهی، نیاز به شناخت و ویژگی شخصیتی وظیفه‌شناسی بهترین پیش‌بینی کننده کمک‌طلبی تحصیلی بودند و عوامل آموختن سریع، مرور، ویژگی شخصیتی روان رنجوری، تعلل ورزی، ارزش تکلیف و فراشناخت بهترین پیش‌بینی کننده اجتناب از کمک‌طلبی بودند. بر طبق نتایج، عوامل انگیزشی، شناختی و شخصیتی بر رفتار کمک‌طلبی تحصیلی نقش دارند. در پایان نتایج تحقیق بر اساس نظریه‌های هدف‌گرایی، شخصیت و فراشناخت مورد بحث قرار گرفته‌اند.

کلیدواژه‌ها


منابع

فارسی

پاکدامن، مجید، فرزاد، ولی الله، سرمد، زهره، و خان‌زاده، علی (1386الف). کمک‌طلبی دانش‌آموزان در جریان حل مسئله ریاضی: تأثیر رجحان‌های هدفی و شرایط هدفی. فصلنامه علمی-پژوهشی روانشناسی دانشگاه تبریز، 2، 8، 69-39.

پاکدامن، مجید، فرزاد، ولی الله، سرمد، زهره، و خان‌زاده، علی (1386ب). نقش کمک‌طلبی در عملکرد حل مسئله ریاضی: یک رفتار وابستگی یا یک راهبرد یادگیری؟. فصلنامه تعلیم و تربیت، 95، 137-119.

حسینی، فریده السادات، و خیر، محمد (1388). پیش‌بینی تعلل ورزی رفتاری و تصمیم‌گیری با توجه به باورهای فراشناختی در دانشجویان. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، 15، 3، 265-273.

حسینی، فریده السادات، و لطیفیان، مرتضی (1388). پنج عامل بزرگ شخصیت و نیاز به شناخت. فصلنامه روان‌شناسان ایرانی، 6، 21، 68-61.

جوکار، بهرام، و دلاورپور، محمد آقا. (1386). رابطه تعلل‌ورزی با اهداف پیشرفت. اندیشه‌های نوین تربیتی، 3، 3 و 4، 80-61.

دیره، عزت، و بنی‌جمال، شکوه سادات (1388). بررسی سهم عوامل انگیزشی بر استفاده از راهبرهای شناختی و فراشناختی در فرایند یادگیری. مطالعات روانشناختی، 5، 3.

رضایی، اکبر، پاشایی، لیلا. (1389). رابطه بین باورهای شناختی و نگرش به رفتارهای کمک‌طلبی با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان. علوم تربیتی، 9، 126-109.

شکری، امید، کدیور، پروین، و دانشورپور، زهره (1386). تفاوت‌های جنسیتی در بهزیستی ذهنی: نقش ویژگی‌های شخصیت. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، 13، 3، 289-280.

فتحی آشتیانی، علی (1388). آزمون‌های روان‌شناختی: ارزیابی شخصیت و سلامت روان. تهران: بعثت. صص 49-50.

 

لاتین

Arceneaux, K., & Vander Wielen, R. J. (2013). The effect of need for cognition and need for affect on partisan evaluations. Political Psychology, 34 (1), 23-42.

Butler, R., & Shibaz, L. (2008). Achievement goals for teaching as predictors of students’ perceptions of instructional practices and students’ help seeking and cheating. Learning and Instruction, 18, 453-467.

Coskun, A. (2010). The effect of meta cognitive strategy training on the listening performance of beginner students. Novitas- ROYAL (Research on Youth and Language), 4 (1), 35-50.

Eccles, J. S., & Wigfield, A. (2002). Motivational beliefs, value, and goals. Annual Review of Psychology, 53, 109-132.

Grau, J., & Minguillon, J. (2013). When procrastination leads to dropping out: analyzing student at risk. ELC Research Paper Series, 6, 63-74.

Greene, J., Moos, D. C., Azevedo, R., & Winters, F. I. (2008). Exploring differences between gifted and grade-level students use of self-regulatory learning processes with hypermedia. Computers & Education, 50, 1069- 1083.

Komarraju, M., Karau, S. J., & Schmeck, R. R. (2009). Role of the big five personality traits in predicting college students academic motivation and achievement. Learning and individual Differences, 19, 47-59.

Liem, A. D., Lau, S., & Nie. (2008). The role of self- efficacy, task value, and achievement goals in predicting learning strategies, task disengagement, peer relationship, and achievement outcome. Contemporary Educational Psychology, 33, 486- 512.

Linnenbrink, E. A., & Pintrich, P. R. (2003). The role of self efficacy beliefs in student engagement and learning in the classroom. Reading and Writing Quarterly, 19 (2), 119- 137.

Metcalfe, J., & Shimamura, A. P. (1994). Meta cognition: knowing about knowing. Cambridge, MA: MIT Press.

Mihlon, M. A. (2010). The role of self- theories of intelligence and self- efficacy in adaptive help seeking by college students. The City University of New York.

Newman, R. (2002). How self-regulated learners cop with academic difficulty: The role of adaptive help seeking. Theory into Practice, 41 (2), 132- 138.

Newman, R. (2010). Encourage students to seek academic help: The role of the educational therapist. The Educational Therapist, 31 (2), 8-10.

Parakachat, N., Gubbins, P. O., Ragland, D., Norman, S. E., Flowers, S. K., Stowe, C. D., Dehart, R. M., Pace, A., & Hastings, J. K. (2013). Academic help- seeking behavior among student pharmacists. American Journal of Pharmaceutical Education, 12, 77 (1): 7.

Pressley, M. (1982). Elaboration and memory development, Child Development, 53, 296-309.

Roll, I., Aleven, V., Maclaren, B. M., & Koedinger, K. R. (2011). Improving students help-seeking skills using meta cognitive feedback in an intelligent tutoring system. Learning and Instruction, 21, 267-280.

Roussel, P., Elliot, A. J., & Feltman, R. (2011). The influence of achievement goals and social goals on help-seeking from peers in an academic context. Learning and Instruction, 21, 394-402.

Villavicencio, F. T. (2011). Influence of self- efficacy and help- seeking on task value and academic achievement. Philippine Journal of psychology, 44, 2.

Williams, J. D., & Takaku. S. (2011). Help seeking, self- efficacy, and writing performance among college students. Journal of Writing Research, 3 (1), 1-18

Zusho, A., & Barnett, P. A. (2011). Personal and contextual determinants of ethnically diverse female high school students’ patterns of academic help seeking and help avoidance in English and mathematics. Contemporary Educational Psychology 36, 152–164.