بررسی تأثیر گروه درمانی تفکیکی بر هم‌وابستگی و تمایزیافتگی زنان دارای همسر معتاد شهرستان اندیمشک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز (نویسنده مسئول)

3 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر گروه درمانی تفکیکی بر هم‌وابستگی و تمایزیافتگی خود زنان دارای همسر معتاد شهرستان اندیمشک بود. طرح این پژوهش از نوع آزمایشی پیش‌آزمون- پس‌آزمون، با گروه گواه و پیگیری است. نمونه اولیه، شامل 56 نفر زن دارای همسر معتاد بودند که از بین مراجعین مراکز ترک اعتیاد شهرستان اندیمشک به روش نمونه‌گیری داوطلبانه در دسترس انتخاب شدند. تعداد 30 نفر آزمودنی به شیوه تصادفی از بین افرادی که نمره 40 و بالاتر در شاخص هم‌وابستگی هالیوک (HCI) کسب کرده بودند انتخاب شده و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش طی 12 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت گروه درمانی تفکیکی قرار گرفتند اما در این مدت گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکردند. ابزارهای مورد استفاده در پژوهش شامل شاخص هم‌وابستگی هالیوک (HCI) و پرسشنامه‌ی تمایزیافتگی خود (DSI) بوده است، داده‌های حاصل با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری با کنترل پیش‌آزمون مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل آشکار ساخت که میان دو گروه آزمایش و گواه از لحاظ تمایزیافتگی و هم‌وابستگی تفاوت معنی‌داری وجود داشت (001/0>p). همچنین در گروه آزمایش نسبت به پیش‌آزمون و گروه گواه میانگین هم‌وابستگی کاهش اما میانگین تمایزیافتگی افزایش یافته بود. نتایج حاصل در دوره پیگیری دو ماهه کماکان تداوم داشت.

کلیدواژه‌ها


فارسی

اسکیان پرستو؛ ثنایی ذاکر، باقر و نوابی‌نژاد، شکوه (1387). بررسی تأثیر سایکودرام (روان نمایشگری) بر افزایش تمایزیافتگی فرد از خانواده اصلی در دانش آموزان دختر دبیرستانی منطقه 5 تهران،  پژوهشهای مشاوره (تازهها و پژوهشهای مشاوره). 7 (25): 27-42.

ثنائی، باقر (1387). مقیاس­های سنجش خانواده و ازدواج. تهران: مؤسسه انتشارت بعثت.

شریف، شادی (1384). رابطه‌ی نقش‌های جنسیتی، هم­وابستگی وترس از موفقیت در زنان متاهلفارغ التحصیل دانشگاهی شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشگاه الزهرا.

غفاری، فاطمه؛ رفیعی، حسن و ثنایی، باقر (1389). اثربخشی آموزش خانواده با استفاده از "تئوری سیستمی بوئن" بر تمایزیافتگی و کارکرد خانواده‌های دارای فرزند معتاد. خانواده پژوهی. سال 6، شماره 22. 227-239.

نجفلوئی، فاطمه (1385). بررسی نقش تمایز خود در روابط زناشویی. اندیشههای نوین تربیتی. دوره 2، شماره 3 و 4. 27-37.

لاتین

Dear, G. E., & Roberts, C. M. (2002). The relationships between codependency and femininity and masculinity. Sex Roles, 46 (5/6), 159-165.

Dupree, A. T. W. (2010). The impact of parental codependency on children with mental health conditions. Available in: http://csus-dspace.calstate.edu/xmlui/handle/ 10211.9/404.

Hoenigmann-Lion, N. M., & Whitehead, G. I. (2007). The relationship between codependency and borderline and dependent personality traits. Alcoholism Treatment Quarterly, 24 (4), 55-77.

Hosseinizadeh, M. (2014). Examining the Relationship  betweenDifferentiation of Self Components and Social Adjustment. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 113, 84-90

Peleg-Popko, O (2009). Differentiation and test anxiety in Adolescents. Journal of Adolescents, 27, 645-662.

Reyome, N. D., & Ward, K. S. (2007). Self-Reported History of Childhood Maltreatment and Codependency in Undergraduate Nursing Students. Journal of Emotional Abuse, 7 (1), 37-50.

Rotunda, R. J.,  West, L., & O'farrell, T. J. (2004). Enabling behavior in a clinical sample of alcohol-dependent clients and their partners. Journal of Substance Abuse Treatment. 26 (4), 269-276.

Reyome, N. D., Ward, K. S., & Witkiewitz, K. (2010). Psychosocial variables as mediators of the relationship between childhood history of emotional maltreatment, codependency, and self-silencing. Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma. 19 (2), 159-179.

Skowron E. A. (2005). Parent Differentiation of Self and Child Competence in Low-Income Urban Families. Journal of Counseling Psychology, 52 (3), 337–346.

Skowron, E. A., & Dendy, A. K. (2004). Differentiation of self and attachment in a: Relational correlated of effortful control. Contemporary Family Therapy, 26 (3), 337-357.

Skowron, E. A., & Friedlander, M. L. (1998). The differentiation of self-inventory: Development and initial validation. Journal of Counseling Psychology, 45 (3), 235–246.

Templeton, L. J. (2009). Use of a structured brief intervention in a group setting for family members living with substance misuse. Journal of Substance Use, 14 (3-4), 211-220.

Thorberg, F. A., & lyvers, M. (2006). Attachment, fear of intimacy and differentiation of self among clients in substance disorder treatment facilities. Journal of Addictive Behavior. 31 (4), 732-737.

Thorberg, F. A., & lyvers, M. (2010). Attachment in relation to affect regulation and interpersonal functioning among substance use disorder inpatients. Addiction Research and Theory, 18 (4), 464-478.