مقایسه اثربخشی آموزش مهارت‌های حافظه و خودتنظیمی هیجانی بر کاهش اضطراب امتحان دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه شهر ارومیه سال تحصیلی 92-91

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی تربیتی( نویسنده مسئول)

2 دانشیار دانشگاه ارومیه

3 مدرس دانشگاه رازی کرمانشاه

4 کارشناس ارشد روان‌شناسی تربیتی، عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان واحد کرمانشاه دانشگاه آزاد اسلامی- ایران

چکیده

پژوهش حاضر به منظور بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های حافظه وخودتنظیمی هیجانی بر کاهش اضطراب امتحان دانش‌آموزان انجام شده است. طرح پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با گروه آزمایش و کنترل می‌باشد. جامعه‌ی آماری شامل کلیه‌ی دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه شهر ارومیه بود. نمونه پژوهش شامل 45 نفر از دانش‌آموزان دختر مبتلا به اضطراب امتحان بودند که از طریق پرسشنامه اسپیلبرگر شناسایی و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل (هر کدام 15 نفر) جایگزین شدند. شرکت‌کنندگان دو هفته بعد از آخرین جلسه مداخله، پرسشنامه اسپیلبرگر را تکمیل کردند. برنامه آموزش مهارت‌های حافظه به مدت 8 جلسه، هر جلسه به مدت 60 دقیقه و دو بار در هفته برای گروه آزمایش اجرا شد. هم‌چنین برنامه آموزش خودتنظیمی به مدت 7 جلسه، هر جلسه به مدت 60 دقیقه و دو بار در هفته برای گروه آزمایش اجرا شد. گروه کنترل نیز آموزشی دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از روش‌های آماری توصیفی و استنباطی از جمله آزمون تحلیل واریانس چند متغیری تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که آموزش مهارت‌های حافظه و خودتنظیمی هیجانی بر کاهش اضطراب امتحان اثر مثبت و معناداری دارند (05/0>p). هم‌چنین آزمون تعقیبی LSD نشان داد اثربخشی آموزش خودتنظیمی هیجانی نسبت به مهارت‌های حافظه در کاهش اضطراب امتحان مؤثرتر است. در مجموع یافته‌های پژوهش نشان داد اگرچه هردو روش مهارت‌های حافظه و خودتنظیمی هیجانی در کاهش اضطراب امتحان مؤثر بوده‌اند اما روش خودتنظیمی هیجانی نسبت به روش آموزش مهارت‌های حافظه مؤثرتر است.

کلیدواژه‌ها


فارسی

ابوالقاسمی، عباس (1382). اضطراب امتحان: تشخیص، علل و درمان مبتنی بر پژوهش. اردبیل: انتشارات نیک آموز.

ابوالقاسمی، عباس (1381). بررسی میزان همهگیر شناسی اضطراب امتحان و اثربخشی دو روش درمانی در کاهش اضطراب امتحان دانش آموزان دبیرستان. پایان‌نامه دکتری، دانشگاه شهید چمران اهواز.

ابوالقاسمی، عباس (1378). اضطراب امتحان، علل، سنجش و درمان. پژوهشهای روانشناختی، سال پنجم، شماره 3 و 4، صص97-82.

ابوالقاسمی، عباس (1374). ساخت و اعتباریابی مقدماتی پرسشنامه امتحان و عملکرد تحصیلی و انتظارات معلم در دانش‌آموزان پسر سال سوم راهنمایی شهرستان اهواز. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز.

بیرامی، منصور و عبدی، رضا (1388). بررسی تأثیر آموزش فنون مبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش اضطراب امتحان دانش‌آموزان. علوم تربیتی، دوره دوم، شماره 6، صص 54-35.

ریو جان مارشال (1387). سیدمحمدی، یحیی. انگیزش و هیجان، نشر ویرایش، صص 339-334.

سرگلزایی، محمدرضا؛ ثمری، علی‌اکبر و کیخانی، علی‌اصغر (1382). رویکرد شناختی رفتاری و برنامه‌ریزی عصبی کلامی در کنترل اضطراب امتحان. فصلنامه اصول بهداشت روانی، دوره پنجم، شماره 18، صص347-34.

سیف، علی‌اکبر (1387). روش‌های یادگیری و مطالعه، نشر دوران، چاپ دهم.

صمدی، معصومه (1386). تأثیر روش‌های تربیتی و خودتنظیمی تحصیلی بر پیشرفت تحصیلی. تازه‌های علوم‌شناختی، شماره نهم، دوره یکم، صص48-40.

یاریاری، فریدون‌؛ مرادی، علی‌رضا و یحیی‌زاده، سلیمان (1386). رابطه هوش هیجانی و منبع کنترل با سلامت روان‌شناختی در بین دانشجویان دانشگاه مازندران. مطالعات روان ‌شناختی، دوره 3، شماره 1، صص 21-40.

 

 

لاتین

Benjamin, M., Mc Keachie, W. J., & Lin, Y. (1987). Two types of test anxious students. Journal of Educational Psychology, 79 (21), 131-136.

Berking, M., Meier, C., & Wupperman, P. (2010). Enhancing emotion-regulation skills in police officers: results of a pilot controlled study. Behavior Therapy, 41, 329–339.

Boehler, M. L., Schwind, C. J., & Folse, R. (2001). An evaluation of study habits of third-year medical students in a surgical clerkship. Am J Sur, 181 (3), 268-71.

Campbell-Sills, L., & Barlow, D. H. (2007). Incorporating emotion regulation into conceptualizations and treatments of anxiety and mood disorders. In J. J. Gross (Ed.). Handbook of Emotion Regulation (542– 559). New York: Guilford Press.

Capaaydin, Y. (2009). High school students emotions and emotional regulation during test taking. Department of educational sciences middle east technical university Ankara, Turkey.

Cassady, J. C. (2004). The Impact of Cognitive Test Anxiety on Text Comprehension and Recall in the Absence of Salient Evaluative Pressure. Applied Cognitive Psychology, 18, 311-325.

Cassady, J. C., & Johnson, R. E. (2002). Cognitive test anxiety and academic performance. Contemporary Educational Psychology, 27, 270-295.

Clark, D. (1999). Anxiety disorders: why they persist and how to treat them. Behavior Research and Therapy, 37, 5-27.

Derossis, A. M., Rosa. D. D., Schwartz. A., Hauge. L. S., & Bordage, G. (2004). Study habits of surgery residents and performance on American board of surgery in-training examinations. Am J Sur, 188 (3), 230-6.

Gonzalez, H. P. (1995). Systematic desensitization, study counseling and anxiety coping treatment of test anxiety. Theory Assessment and Treatment, 18, 107-116.

Garnefski, N., & Kraaij, V. (2006). Relationships between cognitive emotion regulation strategies and depressive symptoms: a comparative study of five specific samples. Personality and Individual Differences, 40, 1659-1669.

Gross, J. J. (2002). Emotion regulation: affective, cognitive, and social consequences. Psychophysiology, 39, 281–291.

Gross, J. J. (1998). Antecedent- and response-focused emotion regulation: Divergent consequences for experience, expression. Journal of Personality and Social Psychology, 74, 224-237.

Hancock, D. R. (2001). Effects of test anxiety and evaluative threat on students, achievement and motivation. Journal of Educational Research, 94, 284-290.

Hill, K.T. (1984). Research on motivation in education. New yourk: academic press, 1, 245-247.

Kuiper, N. A., McKee, M., Kazarian, S. S., & Olinger, J. l. (2009). Social perceptions in psychiatric inpatients: relation to positive and negative affect levels. Pers Individ Dif, 29, 479-493.

Linchen, M. (2007).Test anxiety. Reading anxiety and reading performance among university English as school language learner. Ming Chuan University, Unpublished Thesis.

Liu, J. T., Meng, X. P. (2006). The relationship between test anxiety and personality. Self-esteem in grade one senior high students. Zhanghua Yu Fang Yi Xue Za Zhi, 40, 50-2.

Pintrich, P. R. (1986). Motivation and learning strategies interactions with achievement, Developmental Review, 6, 25-56.

Register. A. C., Beckham, D. J., May, J. G., & Gustafon, D. J. (1991). Stresinoculation bibliotherapy in the treatment of test anxiety. Journal of Counseling Psychology, 38, 115-116.

Sapp, M. (1999). Test anxiety: applied research, assessment and treatment intervention. lanham, USA. Wisconsin University Press of America.

Saarni, C., Mumme, D. L., & Campos, J. J. (1998). Emotional development: Action, communication, andunderstanding. In W. Damon & N. Eisenberg (Eds.). Handbook of Child Psychology, 237-309.

Sarason, I. G. (1988). Anxiety, self-preoccupation and attention. Anxiety Research, 1, 3-8.

Schutz, P. A., & Davis, H. A. (2000). Emotions during self-regulation: The regulation of emotions during test taking, Educational Psychologist, 35, 243-256.

Schutz, P. A., DiStefano, C. Benson, J., & Davis, H. A. (2004). The emotional regulation during test taking scale. Anxiety, Stress, and Coping, 17, 3, 253-269.

Schutz, P. A., Benson, J., & Decuir-Gunby, J. T. (2008). Approach/ avoidance motives, test emotions, and emotional regulation related to testing. Journal of Anxiety, Stress and Coping, 21, 3, 263-281.

ShinWong, S. H. (2008). The relations of cognitive triad, dysfunctional attitudes, automatic thoughts, and irrational beliefs with test anxiety. Curr Psychol, 27, 177–191.

Spada, M. M., Nikcevic, A., Giovani, B., & Ireson, J. (2006). Metacognition as a mediator of the effect of test anxiety on surface approach to studing. Journal of Educational Psychology, 26, 615.

Speilberger, C. (1980). Test anxiety inventory. Palo Alto, CA: Consulting Psychologist Press, Inc.

Spielberger, C. D., Gonzalez, H. P., Taylor, C. I., Algaze, B., & Anton, W. D. (1978). Examination stress and test anxiety. Washington, DC: Wiley.

Thompson, R. A. (1991). Emotional regulation and emotional development. Educational Psychology Review, 3, 269-307.

Tryon, G.S. (1980). The Measurement and Treatment of Test Anxiety. Review of Educational Research, 50, 343-372.

Tugade, M. M., & Frederickson, B. L. (2002). Positive Emotions and Emotional Intelligence. America, New York: The Guilford Press, 319-340.

Yoo, S. H., Matsumoto, D., & LeRoux, J. A. (2006). The influence of emotion recognition and emotionregulation on intercultural adjustment. Int J Intercult Relat, 30, 345-363.

Zeidner, M., & Mathews, G. (2005). Evaluation anxiety. In A. J. Elliot, & C. S. weck (Eds.). Handbook of Competence and Motivation, 141-163.

Zimmerman, B. J. (1986). Development of a structural interview for assessing student use of selfregulated learning strategies. American Educational Research, 23, 614-628.

Zins, J. E., Weissberg, R. P., Wang, M. C., & Walberg, H. J. (Eds.). (2004). Building academic success through social and emotional learning: What does the research say? New York: Teachers College Press.1-22.