اثربخشی درمان رویکرد چند وجهی اسلامی بر سلامت معنوی و رضایت از زندگی دانشجویان دختر دانشگاه شهید چمران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی دانشگاه شهید چمران اهواز (نویسنده مسئول)

2 دانشیار گروه روان‌شناسی بالینی دانشگاه شهید چمران اهواز

3 استادیار گروه روان‌شناسی بالینی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان رویکرد چند وجهی اسلامی بر سلامت معنوی و رضایت از زندگی دانشجویان دختر دانشگاه شهید چمران اهواز بوده است. طرح پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون و گروه کنترل بوده است. جامعه مورد بررسی شامل دانشجویان دختر کارشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز بودند. با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی مرحله‌ای، 30 نفر از آن‌ها انتخاب و به گونه تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزار مورد استفاده در پژوهش شامل پرسشنامه سلامت معنوی پولوتزیون و الیسون، مقیاس رضایت از زندگی بوده است. گروه آزمایش طی 10 جلسه درمان چند وجهی اسلامی درمان شدند اما گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکردند. سپس از هر دو گروه پس آزمون گرفته شد. داده‌های حاصل از پژوهش به روش تحلیل کوواریانس چند متغیری (MANCOVA) تحلیل و بررسی شد. نتایج حاصل آشکار ساخت که تفاوت معنی‌داری میان گروه آزمایش و کنترل از لحاظ سلامت معنوی و رضایت از زندگی وجود داشت (001/0>P) نمرات سلامت معنوی و رضایت از زندگی در گروه آزمایش، نسبت به پیش آزمون و گروه کنترل به طور معناداری افزایش یافته بود.

کلیدواژه‌ها


فارسی

اله‌بخشیان، مریم؛ جعفرپور علوی، مهشید؛ پرویزی، سرور و حقانی، حمید (1389). ارتباط سلامت معنوی و کیفیت زندگی در مبتلایان به مولتیپل اسکلروزیس. مجله تحقیقات علوم پزشکی زاهدان،3،33-29.

بوالهری، جعفر؛ نظیری، قاسم و زمانیان، سکینه (1391). اثربخشی رویکرد گروه درمانی معنوی بر کاهش میزان افسردگی، اضطراب و استرس در زنان مبتلا به سرطان سینه. فصلنامه علمی- پژوهشی جامعهشناسی زنان، 3، 115- 85.

بهرامی دشتکی، هاجر (1388). بررسی تأثیر آموزش گروهی معنویت در دانشجویان دختر. مجله دانشگاه علامه طباطبایی، 4، 30-22.

بهمنی، بهنام؛ اعتمادی، احمد؛ شفیع‌آبادی، عبدالله؛ دلاور، علی و مطلق قنبری، علی (1390). مقایسه اثربخشی گروه درمانگری شناختی- هستی‌نگر و شناخت درمانگری آموزش محور راجع به افسردگی و امیدواری برای بیمارن مبتلا به سرطان. روا‌‌نشناسی رشد، 23، 214- 201.

حمدیه، مصطفی و ترقی‌جاه، صدیقه (1388). مقایسه تأثیر روان درمانی گروهی با رویکرد شناختی و معنوی بر افسردگی دانشجویان دختر دانشگاه‌های تهران. مجله تحقیقاتی دانشگاه شهید بهشتی، 383- 389.

عسگری، پرویز؛ روشنی، خدیجه و مهری آدریانی، مریم (1389). رابطه اعتقادات مذهبی و خوش‌بینی با سلامت معنوی دانشجویان دانشگاه آزاد اهواز. یافته‌های نو در روانشناسی، 12، 39- 28.

فتوحی‌بناب، سکینه؛ حسینی‌نسب، داوود و هاشمی، تورج (1390). اثربخشی زوج درمانگری شناختی– رفتاری، اسلامی و تحلیل رفتار متقابل بر خود‌شناسی زوج‌های ناسازگار. مجله روانشناسی و دین، 68- 29.

فقیهی، علی‌نقی و رفیعی مقدم، فاطمه (1390). بررسی آموزه‌های دینی مؤثر در سلامت معنوی همسران. مجله معرفت، 163، 80- 67.

فقیهی، علی‌نقی؛ غباری‌بناب، باقر و قاسمی‌پور، یداله (1386). مقایسه الگوی چند وجهی اسلامی با مدل شناختی بک در درمان افسردگی. دو فصلنامه مطالعات اسلام و روانشناسی، 1، 86- 69.

مجاهد، عزیزالله؛ کلانتری، مهرداد؛ مولوی، حسین؛ نشاط‌دوست، حمید‌طاهر و بخشانی، نورمحمد (1388). مقایسه‌ی تأثیر درمان شناختی رفتاری با رویکرد اسلامی و درمان شناختی رفتاری کلاسیک بر سلامت روانی همسران شهدا و جانبازان. مجلهی اصول بهداشت روانی، 291- 282.

مهکام، رضا و دادستان، پریرخ (1388). تأثیر درمانگری اسلامی بر اختلال‌های برونی‌سازی شده در کودکان و نوجوانان. مجله روانشناسی و دین، 88- 69.

نوری، نجیب‌الله و سقای بی‌ریا، ناصر. (1388). بررسی رابطه ی بین خوش‌بینی سرشتی و خوش‌بینی از دیدگاه اسلام با رضایت‌مندی از زندگی. مجله روانشناسی و دین، 68- 29.

واحدی، شهرام و غنی‌زاده، سمیه (1388). الگوی تحلیل مسیر روابط بین انگیزش درونی مذهبی، نماز، سلامت معنوی و کیفیت زندگی با بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان. فصلنامه پژوهش در سلامت روان‌شناختی، 43-56.

هاشمی، سیداسماعیل (1389). بررسی تأثیر درمان چند وجهی اسلامی بر افسردگی و عزت نفس دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

 

لاتین

Akuchekian, SH., Almasi, A., MeRacy, M. R., & Jamshidian, Z. )2011). Effect of religious cognitive–behavior therapy on religious content obsessive compulsive disorders .Social and Behavioral Sciences, 30, 1647- 1651.

Arslan, C., Hamarta, E., & Uslu, M. (2010). The relationship between conflictcommunications, self-esteem and life satisfaction in university students. Educational Research and Reviews, 5, 31-34.

Andrea, L., Canada, P. A., Parker, J. S., Moor, K. B., Ramondetta, L. M., & Cohen, L. (2006). Active coping mediates the association between religion/spirituality and quality of life in ovarian cancer. Guy Ecologic Oncology, 101, 102- 107.

Bartowski, J. P., Xu, X., & Levin, M. L. (2008). Religion and child development: evidence from the early childhood longitudinal study. Social Science Research, 37, 18- 36.

Barrera, T. L., Zeno, D., Bush, A. L., Barbe, C. R., & Stanly, M. A. (2012). Integrating religion and spirituality in to treatment for late- life anxiety: three case studies. Cognitive and Behavioral Practice, 19, 346- 358.

Diener, E., Emmons, R., Larsen, R., & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49, 71-75.

Fithri, H. (2011). Religious therapy as one of ahernative ways in getting educational betterment for children with autism spectrum disorder. Social and Behavioral Sciences, 29, 1782- 1787.

Fernand, O., Rafi, M. M., & Chowdhury, I. (2010). The relationship between spiritual well- Bing and ethical orientations in decision maAking: an empirical study with business executives in Australia. Journal of Business Ethics, 92, 211- 225.

GhobaryboAnab, B., Hakimirad, A., & Habibi, M. (2010). Relation between mental health and spirituality in Tehran university student. Procardia Social and Behavioral, 5, 887-891.

Graven, R. F., & Hirnle, C. J. (2003). Fundamental of nursing: human health and function. American Psychological Association, 58, 82-92.

Grove, J. M., Wilson, M. A., & Burchjr, W. B. (2011). A tale of two scales: evaluating the relationship among life satisfaction, social capital, income, and the natural environment at individual levels in metropolitan Baltimore. Environment and Behavior, 43, 3-25.

Guney, S., Kalaft, T., & Boysan, M. (2010). Dimensions of mental health life satisfaction, anxiety and depression a preventive mental health study in Ankara university students population. Social and Behavioral Sciences, 2, 1510-1513.

Hicks, J. A., & King, L. A. (2008). Religious commitment and positive mood as information about meaning in life. Journal of Research in Personality, 42, 43-57.

Jafari, E., Dehshiri, G. R., Eskandari, H., Najafi, M., Heshmati, R., & Hoseinifar, J. (2010). Spiritual well- Bing and mental health in university students. Procardia Social and Behavioral Sciences, 5, 1477-1481.

Ingle, C., Newoman, S. P., Keshtgr, M. R., & Stygall, J. A. (2006). Do religious/ spiritual coping strategies affect illness adjustmentin patients with cancer? A systematic re view of the literature. Social- [Science & Medicine, 63, 151-164.

Lim, C., & Putnam, R. D. (2010). Religion, social networks and life satisfaction. American Sociological Review, 6, 913-933.

Liu, Y., Wang, Z. H., & Li, Z. G. (2012). Affective mediators of the influence of neuroticism and resilience on life satisfaction. Personality and Individual Difference, 52, 338-833.

Milam, J., Unger, J. B., Olson, A. R., Irinidad, D., Teran, L., Dent, C. W., & Sussman, S. (2004). The protective in flounce of spirituality and “health- as- a value” against month substance use among adolescents varying in risk. Journal of Adolescent Health, 34, 192-199.

Morgan, P. D., Gaston, J. B., & Mock, V. (2006). Spiritual ells- binge, religious coping, and the quality of life of African American breast cancer treatment: a pilot study. Department of Nursing, Fayetteville State University, 17, 7-73.

Omranifard, V., Akuchakian, S., Almasi, A., & Maraci, M. R. (2011). Effect of religious cognitive- behavior therapy content obsessive compulsive disorder and marital satisfaction. Social and Behavioral Sciences, 31, 1630-1638.

Richards, P. S., Hardman, R. K., & Berett, M. (2007). Spiritual approaches in the treatment of women with eating disorder. Journal Psychiatric Rehabilitation, 30, 307-310.

Rivers, T. J. (2006). Technology and religion: a metaphysical challenge. Technology in Society, 28, 517- 531.

Shayad, SH., Besharat, M. A., Asadi, M., Shiralipour, A., & Miri, M. (2011). The relationship of attachment and perceived social support with life satisfaction: structural equation model. Procardia Social and Behavioral Sciences, 15, 952- 956.

Serin, N. B., Serin, O., & Ozbas, L. F. (2010). Predicting university student’s life satisfaction by their anxiety and depression level. Procardia Social and Behavioral Sciences, 9, 579-582.

Taylor, A. J. W. (2001). Spirituality and mental health: towards a cognitive- behavioral framework. British Journal of Health Psychology, 8, 359- 376.