بررسی مبانی روان‏سنجی نسخه فارسی سیاهه نارساخوانی بزرگسالان و سیاهه خواندن بزرگسالان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد عصب روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی و گروه روان‌شناسی شناختی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران (نویسنده‌ مسئول)

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی شناختی، پژوهشکده علوم شناختی و مغز؛ مرکز مطالعات عصب تحولی تهران- آکسفورد، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 کارشناس روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی.

چکیده

نارساخوانی یک اختلال رشدی است که علایم آن ممکن است تا سنین جوانی و بزرگسالی ادامه پیدا کند و زندگی تحصیلی یا حرفه‌ای شخص را مختل نماید. بنابراین، شناسایی این اختلال در سراسر دوران تحول از اهمیت چشمگیری برخوردار است. هدف مطالعه حاضر، هنجاریابی و سنجش روایی و پایایی نسخه فارسی پرسشنامه‌های سیاهه نارساخوانی بزرگسالان (P-ADC) و سیاهه خواندن بزرگسالان (P-ARC) می‌باشد. در این مطالعه 281 نفر از دانشجویان کارشناسی دانشگاه شهید بهشتی به صورت تصادفی طبقه‏ای انتخاب شدند. P-ADC، ARC و آزمون خواندن کلمات (مهک) روی آن‌ها اجرا شد تا ضمن هنجاریابی دو سیاهه مذکور، مبانی روان‌سنجی آن‌ها محاسبه شود. پایایی سیاهه‌ها با استفاده از همسانی درونی و تصنیف محاسبه شد. روایی سیاهه‌ها نیز با استفاده از روایی افتراقی و روایی همگرایی به دست آمد. نقطه برش آن‌ها با استفاده از منحنی راک (ROC) مورد تحلیل قرار گرفت. همسانی درونی P-ADC و P-ARC به ترتیب 71/0و 74/0، ضریب پایایی به روش تصنیف 58/0 و 52/0؛ و روایی همگرا و روایی افتراقی در حد قابل قبول بود. نقطه برش، حساسیت و ویژگی P-ADC به ترتیب 11، 68/0 و 88/0 و برای P-ARC 46، 63/0 و 88/0 بود. به علاوه، براساس نقطه برش در P-ADC، 15 نفر دارای مشکلات خواندن (3/5 درصد) و با نقطه برش
P-ARC، 13 نفر (6/4 درصد) دارای مشکلات خواندن بودند. در بین این دو گروه 10 نفر (63/52 درصد) مشترک بودند که خود نشان‌دهنده روایی این ابزارهاست. با توجه به ویژگی‌های مطلوب روان‌سنجی این پرسشنامه‏ها می‏توان از آن‌ها در راستای نیل به اهداف پژوهشی و تشخیصی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


فارسی

احدی، حسن و کاکاوند، علی‏رضا (1382). اختلال های یادگیری (از نظریه تا عمل). تهران: انتشارات ارسباران.

باباپور خیرالدین، جلیل و صبحی قراملکی، ناصر (1380). اختلالات یادگیری: رویکرد تشخیصی و درمانی. تهران: انتشارات سروش.

حق‏شناس، حسن (1379). ساخت و هنجاریابی آزمون خواندن کلمات به عنوان مقیاس هوش کلامی (مهک). مجله اندیشه و رفتار، سال 6، شماره 1.

کرک، ساموئل و چالفانت، جیمز (1377). اختلالات یادگیری تحولی و تحصیلی. ترجمه سیمین رونقی. تهران: انتشارات سازمان آموزش و پرورش استثنایی.

لاتین

American Psychology Association. (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4thed.). Washington, DC: American Psychiatric Association.

Brayant, B., & Wiederholt, L. J. (1991). Gray oral reading Test-Diagnostic (GORT-D). Available in www.Sedl.org/reading.

Habib, M. (2000). The neurological basis of developmental dyslexia: An overview and working hypothesis. Brain, 123, 2373–2399.

Hoeft, F., Hernandez, A., McMillon, G., Taylor-Hill, H., Martindale, J. L., Meyler, A., Keller, T. A., Siok, W. T., Deutsch, G. K., Just, M. A., Whitfield-Gabrieli, S., & Gabrieli, J. D. E., (2006). Neural basis of dyslexia: a comparison between dyslexic and nondyslexic children equated for reading ability. The Official Journal of the Society for Neuroscience, 26 (42), 10700–10708.

Maughan, B., Messer, J., Collishaw, S., Snowling, M. J., Yule, W., & Rutter, M. (2009). Persistence of literacy problems: spelling in adolescence and at mid-life. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 50, 893–901.

Meisinger, E. B., Bloom, J. S., & Hynd G. W. (2010). Reading fluency: Implications for the assessment of students with reading disabilities. Annals of Dyslexia, 60, 1-17.

Neal, M. D. (1958). Neal analysis of reading ability. London: MacMillan.

Nelson, HE., (1982). National adult reading test (NART) test manual. Windsor: NEFER-NELSON.

Nelson, H. E., & Oconnell, A. (1978). Dementia: the estimation of premorbid inrelligence levels using the new adult reading test. Cortex, 14, 23-44.

Quercia, P., Demougeot, L., Dos Santos, M., & Bonnetblanc, F. (2011). Integration of proprioceptive signals and attentional capacity during postural control are impaired but subject to improvement in dyslexic children. Experimental Brain Research, 209, 599–608.

Ramus, F. (2003). Developmental dyslexia: Specific phonological deficit or general sensorimotor dysfunction? Current Opinion in Neurobiology, 13, 212–218.

Richlan, F., Kronbicher, M., & Wimmer, H. (2011). Meta-analyzing

brain dysfunctions in dyslexic children and adults. NeuroImage, 56, 1735–1742.

Rose, J. (2009). Identifying and teaching children and young people with dyslexia and literacy difficulties .DCSF Pub. ISBN: 978-1-84775-471-4.

Shapiro, J., & Rich, R. (1999). Facing learning disabilities in the adult years. Oxford University Press.

Sharma, S. (1996). Applid multivariate techniques. New York, John Wiley and Sons, 90-142.

Shaywitz, S. E. (1998). Dyslexia. The New England Journal of Medicine, 338, 307–312.

Smythe, L., & Everatt, J. (2001). Reading adult checklist. Copyright.

Snowling, M. (2012). Changing concepts of dyslexia: nature, treatment and co-morbidity. Virtual Issue Journal of Child Psychology and Psychiatry, 53, 9.e1-e3.

Van Bergen, E., de Jong, P. F., Plakas, A., Maasen, B., & van der Leij, A. (2012). Child and parental literacy levels within families with a history of dyslexia. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 53, 28-36

Vinegrad, M. (1994). A revised adult dyslexia checklist. Educare, No. 48, March.

Wimmer, H. (1993). Characteristics of developmental dyslexia in a regular writing system. Appl. Psycholinguist, 14, 1–33.

Wimmer, H., Schurz, M., Sturm, D., Richlan, F., Klackl, J., Kronbichler, M., & Ladurner, G., (2010). A dual-route perspective on poor reading in a regular orthography: An fMRI study. Cortex 46 (10), 1284–1298.

Woodcock, R. W. (1997). Woodcock diagnostic reading battery. New york: Riverside Publishing Company.

Ziegler, J. C., Perry, C., Jacobs, A. M., & Braun, M. (2001). Identical words are read differently in different languages. Psychology Social, 12 (5), 379–384.