طراحی و آزمون الگویی از روابط علّی صفات شخصیتی دیگرپیروی/خودپیروی و ادراک رویدادهای فشارزا با علائم افسردگی در دانشجویان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استاد دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دانشیار دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

هدف از انجام پژوهش حاضر،طراحی
و آزمون الگویی از روابط علّی صفات شخصیتی دیگر
پیروی/خودپیروی و ادراک رویدادهای فشارزا با علائم افسردگی بود. الگوی پیشنهادی
متشکل از 5 متغیر بود که دو متغیر دیگرپیروی و خودپیروی به عنوان متغیرهای پیشایند،
علائم افسردگی متغیر پیامد و ادراک از رویدادهای فشارزای بین فردی و ادراک از رویدادهای
فشارزای پیشرفت به عنوان دو متغیر میانجی پژوهش حاضر بودند. جامعه آماری را کلیه دانشجویان
مقطع کارشناسی دانشگاه شهید چمران تشکیل می­دادند که با استفاده از روش نمونه­گیری
تصادفی طبقه­ای 357 نفر (123 پسر و 234 دختر) به عنوان نمونه از بین آن‌ها انتخاب شدند
و با استفاده از 4 مقیاسِ پرسشنامه تجدیدنظر شده
سبک
شخصی، پرسشنامه بررسی تجارب زندگی و ویراست دوم پرسشنامه افسردگی ب
ک،
مورد سنجش قرار گرفتند. ارزیابی الگوی پیشنهادی با استفاده از الگویابی معادلات
ساختاری
(SEM) بر
اساس نرم افزار
هایAMOS
ویراست 18 و
SPSSویراست
18،
انجام گرفت. به منظور برآورد
اثرات واسطه­ای نیز از روش بوت استراپ استفاده شد. گرچه تحلیل اولیه حاکی از برازش
ضعیف الگو با داده­ها بود؛ اصلاحات انجام شده جهت بهبود الگو، برازش خوب الگوی
نهایی را با داده­ها نشان داد.

کلیدواژه‌ها


ارشدی، نسرین (1386). طراحی و آزمون الکویی از پیشایندها و پیامدهای مهم انگیزش شغلی در کارکنان شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب- منطقه اهواز.پایان نامه دکتری تخصصی روان‌شناسی. دانشگاه شهید چمران اهواز.

بخشانی، نورمحمد (1381).بررسیابعادشخصیتی،رویدادهایاسترسزاوحمایتاجتماعیدرافرادافسرده:آزمون مدلشناختی. رساله دکتری روان‌شناسی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران.

سادوک، بنیامین و سادوک، ویرجینیا (بی تا). خلاصه روانپزشکی: علوم رفتاری-روانپزشکی بالینی ( ج. 3). ترجمه نصرت الله پورافکاری (1382). تهران: شهرآب.

قاسم‌زاده نساجی، سوگند؛ پیوسته‌گر، مهرانگیز؛ حسینیان، سیمین؛ موتابی، فرشته و بنب هاشمی، سارا (1389). اثربخشی مداخله شناختی رفتاری بر پاسخ‌های مقابله‌ای و راهبردهای تنظیم شناختی هیجانات زنان. مجله علوم رفتاری، 4 (3)، 35-43.

قلی‌زاده، حسین؛ بخشی‌پور، عباس؛ علیلو، مجید محمود؛ و ایمانی، مهدی (1388).تناسب تجربی نظریه همخوانی استرس و سبک‌های شخصیتی دیگرپیرویی و خود گردانی در بیماران افسرده. مجله پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، 31 (1)، 23- 1.

مروتی، ذکرالله (1390). رابطه علّی محیط یادگیری سازنده گرای ادراک شده و عملکرد ریاضی با میانجیگری جهت گیری درونی هدف، ارزش تکلیف، نگرش به ریاضی و خودکارآمدی ریاضی در دانش آموزان پسر سال سوم دبیرستان‌های شهر اهواز. پایان نامه دکتری تخصصی روان‌شناسی تربیتی. دانشگاه شهید چمران اهواز.

نوری قاسم‌آبادی، ربابه (1384). بررسی نقش اجتماعی مداری و استقلال مداری به عنوان عوامل زمینه ساز افسردگی اساسی.پایان نامه دکترای تخصصی روان‌شناسی. دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.

Abela, J. R. Z., & Hankin, B. L. (2008). Depression in children and adolescents: Causes, treatment, and prevention. In J. R. Z. Abela & B. L. Hankin (Eds.), Handbook of depression in children and adolescents. New York, NY: Guilford Press.

Abela, J. R. Z., McIntyre-Smith, A., & Dechef, M. L. E. (2003). Personality predispositions to depression: A test of the specific vulnerability and symptom specificity hypotheses. Journal of Social and Clinical Psychology, 22, 493–514.

Abela, J. R. Z., Sakellaropoulo, M., & Taxel, E. (2007). Integrating two subtypes of depression: Psychodynamic theory and its relation to hopelessness depression in schoolchildren. Journal of Early Adolescence, 27, 363–385.

Abela, J. R. Z., & Taylor, G. (2003). Specific vulnerability to Depressive mood reactions in schoolchildren: The moderating Role of self-esteem. Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology, 32, 408–418.

Abramson, L. Y., Alloy, L. B., & Hogan, M. E. (1997). Cognitive/ Personality subtypes of depression: Theories in search of disorders. Cognitive Therapy and Research,21(3), 247–265.

Adams, P., Abela, J. R. Z., Auerbach, R. P., & Skitch, S. A. (2007). Self-criticism, dependency, and stress reactivity: An experience sampling approach to testing Blatt and Zuroff’s (1992) theory of personality predispositions to depression in high-risk youth. Personality and Social Psychology Bulletin, 35, 1440-1451.

Allen, N. B., Ames, D., Layton, T., Bennetts, K., Kingston, K., (1997). The relationship between sociotropy/autonomy andpatterns of symptomology in the depressed elderly. Journal of Clinical Psychology, 36, 121– 132.

Backenstrass, M., Joest, K., & Rosemann, T., (2007). The care of patients with subthreshold depression in primary care: Is it all that bad? A qualitative study on the views of general practitioners and patients. BMC HealthServices Research, 7 (190), 123-140.

Bagby, R. M., Gilchrist, E. L., Rector, N. A., Dickens, S. E., Joffe, R. T., Levitt, A., et al. (2001). The stability and validity of the sociotropy and autonomy personality dimensions as measured by the revised personal style inventory. Cognitive Therapy and Research, 25, 765–779.

Beck, A. T. (1983). Cognitive therapy of depression: new perspectives. In J. E. Barrett (Eds.), Treatment of depression: Old controversies and new approaches. New York: Raven Press.

Beck, A. T. (1987). Cognitive models of depression. Journal of Cognitive Psychotherapy, 1, 2–27.

Beck, A. T. (1991). Cognitive therapy: A 30-year retrospective. American Psychologist, 46, 368–375.

Besser, A., & Priel, B. (2011). Dependency, Self-Criticism and Negative Affective Responses Following Imaginary Rejection and Failure Threats: Meaning-Making Processes as Moderators or Mediators. Psychiatry, 74 (1), 31-40.

Birgenheir, D. G., Pepper, C. M., & Johns, M. (2010). Excessive reassurance seeking as a mediator of sociotropy and negative interpersonal life events. Cognitive Therapy and Research, 34, 188–195.

Brown, E. J., Juster, H. R., Heimberg, R. G., & Winning, C. D. (1998). Stressful life events and personality styles: Relation to impairment and treatment outcome in patients with social phobia. Journal of Anxiety Disorders, 12 (8), 233–251.

Calvete, E. (2010). Integrating sociotropy, negative inferences and social stressors as explanations for the development of depression in adolescence: Interactive and mediational mechanisms. Cognitive Therapy and Research, DOI 10.1007/s10608-010-9320-4

Cardilla, K. (2008). Personality vulnerability, coping and depression: a multi-method daily diary study of college students. Coping with daily hassles. A Doctoral Dissertation. University of California. Santa Cruz.

Clark, A. C., & Oates, T. (1995). Daily hassles, major and minor life events, and their interaction with sociotropy and autonomy. Behaviour Research and Therapy, 7, 819–823.

Connor-Smith, J. K., & Compas, B. E. (2002). Vulnerability to social stress: coping as a mediator or moderator of sociotropy and symptoms of anxiety and depression. Cognitive Therapy and Research, 26, 39–55.

Dasch, K. B. (2006). Daily stress and coping correlates of sociotropy and autonomy: Evaluation of the construct validity of the personal style inventory. A Doctoral Dissertation. University of Delaware.

Eugenie. S. L. Y. (2004). Cognitive-personality vulnerability and event perception in the prediction of depression in Chinese women of Hong

Kong. A Doctoral Dissertation. The Chinese university of Hong Kong.

Frewen, P. F., & Dozois, D. J. A (2006). Social, achievement, and control dimensions of personality-life event vulnerability to depression. Cognitive Therapy and Research, 30 (1), 1-17.

Fresco, D. M., Sampson, W. S., Craighead, L. W., & Koons, A. N. (2001). The relationship of sociotropy and autonomy to symptoms of depression and anxiety. Journal of Cognitive Psychotherapy: An International Quarterly,15, 17–31.

Garlipp, J. E. (2004). Implicit Cognitive Processes in Depression. A Doctoral Dissertation. Drexel University.

Garnefski, N., Kraaij, V., & Spinhoven, Ph. (2002). Manual for the use of the Cognitive

Hammen, C. (1991). Generation of stress in the course of unipolar depression. Journal of Abnormal Psychology, 100, 555–561.

Hawkins, M. T., & Miller,R .J (2003). Cognitive Vulnerability and Resilience to Depressed Mood. Australian Journal of Psychology, 55 (3), 176-183.

Hong, S., & Lee, M. (2001) Hierarchical confirmatory factor analysis of the Revised Personal Style Inventory: evidence for the multidimensionality problem of perfectionism. Educational and Psychologycal Measurment, 61, 421-432.

Husky. M. M., Mazure, C. M., Maciejewski, P. K., Swendsen, J. D. (2007). A daily life comparison of sociotropy-autonomy and hopelessness theories of depression. Cognitive Therapy and Research, 31, 659–676.

Iacoviello, B. M., Grant, D. A., Alloy, L. B., & Abramson, L. Y. (2009). Cognitive personality characteristics lmpact the course of depression: A prospective test of sociotropy, autonomy and domain-specific life events. Cognitive Therapy and Research, 33, 187–198.

Kwon, P., Cambell, D. G., & Williams, M. G. (2001). Sociotropy and autonomy: Preliminary evidence for construct validity using TAT narratives. Journal of Personality Assessment, 77 (1),128-138.

Kwon, P., & Whisman, M. A. (1998). Sociotropy and autonomy as vulnerability to specific life events: Issues in life event categorization. Cognitive Therapy and Research, 22 (4), 353–362.

Little, S. A., & Garber, J. (2000). Interpersonal and achievement orientations and specific stressors predicting depressive and aggressive symptoms in children. Cognitive Therapy and Research, 24, 651–670.

Little, S. A., & Garber, J. (2004). Interpersonal and achievement orientations and specific stressors predict depressive and aggressive symptoms. Journal of Adolescent Research, 19, 63–84.

Luppa, M., Heinrich, S., Angermeyer, M. C., Konig, H. H., Riedel-Heller, S. G., (2007). Cost-of-illness studies of depression: A systematic review. Journal of Affective Disorders. 98 (1–2), 29–43.

Masih. S, S., & Oei, T. P. S (2007).Sociotropic and outonomic personality and stressfull life event as predictors of depressive symptoms in the postpartum period. Cogn Ther Res, 31, 483–502.

Mazure, C. M., Raghavan, C., Maciejewski, P. K., Jacobs, S. C., & Bruce, M. L. (2001). Cognitive personality characteristics as direct predictors of unipolar major depression. Cognitive Therapy and Research, 25 (2), 215–225.

Mazure, C. M., & Maciejewski, P. K. (2003). The interplay of stress, gender and cognitive style in depressive onset. Archives of Women’s Mental Health, 6 (1), 5–8.

Mazure, C. M., Maciejewski, P. K., Jacobs, S. C., Bruce, M. L. (2002). Stressful life events interacting with cognitive/personality styles to predict late-onset major depression. Am. J. Geriatr. Psychiatry, 10, 297– 304.

Mazure, C. M., Bruce, M. L., Maciejewski, P. K., & Jacobs, S. C. (2000). Adverse life events and cognitivepersonality characteristics in the prediction of major depression and antidepressant response. American Journal of Psychiatry, 157 (6), 896–903.

Morse, J. Q., & Robins, C. J. (2005). Personality-life event congruence effects in latelife depression. Journal of Affective Disorders, 84, 25-31.

Oates-Johnson, T., & Clark, D. A. (2004). Sociotropy, body dissatisfaction and perceived social disapproval in dieting women: A prospective diathesis-stress study of dysphoria. Cognitive Therapy and Research, 28 (6), 715–731.

Oei, T. P. S., Goh, Y. W., & Kwon, S. M. (1996). A cross-cultural study of the integrated cognitive modelof depression. Cahiers de Psychologie Cognitive/Current Psychology of Cognition, 15 (3), 265–281.

Pilkington, K. (2010). Anxiety, depression and acupuncture: A review of the clinical research. Autonomic Neuroscience: Basic and Clinical. 157, 91–95.

Preacher, K. J., & Hayes, A. F. (2008). Contemporary approaches to assessing mediation in communication research. In A. F. Hayes, M. D. Slater, & L. B. Snyder (Eds.), The Sage sourcebook of advanced data analysis methods for communication research. Thousand Oaks, CA, Sage.

Raniere, E. L. F., Alloy, L. B., & Abramson, L. Y. (2006). Depressive personality styles and bipolar spectrum disorders: prospective tests of the event congruency hypothesis. Bipolar Disorders, 8, 382–399.

Robins, C., Hayes, A., Block, P., Kramer, R., & Villena, M. (1995). Interpersonal and achievement concerns and depressive vulnerability and symptom specificity hypotheses: A prospective study. Cognitive Therapy and Research, 19, 1–20.

Robins, C. J., Ladd, J., Welkowitz, J., Blaney, P. H., Diaz, R., & Kutcher, G. (1994). The personal style inventory: Preliminary validation studies of new measures of sociotropy and autonomy. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 16, 277–300.

Sarason‚ I. G.‚ Johnson‚ J. H.‚ & Siegel‚ J. M. (1978). Asse ssing the impact of life changes: Development of the Life Experience s Survey. Journal of Consulting and Clinical Psychology‚ 46‚ 932-946.

Sato, T. (2003). Sociotropy and autonomy: The nature of vulnerability. The Journal of Psychology, 137(5), 447- 466.

Segal, Z. V., & Ingram, R. E. (1994). Mood priming and construct activation in tests of cognitive vulnerability to unipolar depression. Clinical Psychology Review, 14, 663–695.

Shahar, G. (2006). An investigation of the perfectionism/self-criticism dimension of the Personal Styles Inventory. Cognitive Therapy and Research, 30, 185–200.

Shahar, G., Joiner, T. E., Zuroff, D. C., & Blatt, S. J., (2004). Personality, interpersonal behavior, and depression: Co-existence of stress-specific moderating and mediating effects. Personality and Individual Differences, 36, 1583–1596.

Shahar, G., Soffer, N., & Gilboa-Shechtman, E. (2008). Sociotropy, Autonomy, and self-criticism are three distinguishable dimensions of cognitive-personality vulnerability. Journal of Cognitive Psychotherapy: An International Quarterly, 22 (3), 219- 227.

Sohlberg, S., Axelsson, J., Czartoryski, W., Stahlberg, G., & Strombom, Y. (2006). Sociotropy, Autonomy, and Depressive Response to an Unconscious Challenge. Cognitive Therapy and Research, 30(1), 123-131.

Voyer, M. & Cappeliez, P. (2002). Congruency between depressogenic schimas and life event for the prediction of depressive relapse in remitted older patients. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 30(2), 165-178.

Watson, S. J. (2005). The congruency hypothesis. A closer look at its components: interpersonal and achievement-oriented personality and life events. A Doctoral Dissertation. Massey University.