اثربخشی آموزش مدیریت خشم با رویکرد روان‌شناسی مثبت‌نگر بر راهبردهای شناختی تنظیم هیجان و نشخوار خشم در دانشجویان دختر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید چمران اهواز دانشکده علوم تربیتی گروه روانشناسی بالینی

2 دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

هدف از این پژوهش بررسی اثر بخشی آموزش مدیریت خشم با رویکرد روان­شناسی مثبت­نگر بر راهبردهای شناختی تنظیم هیجان و نشخوار خشم در دانشجویان دختر ساکن در خوابگاه دانشگاه شهید چمران اهواز بود. نمونه­ی اولیه، 400 دانشجوی دختر (میانگین سنی 57/21) بود که با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی چند مرحله­ای، انتخاب شدند و مقیاس نشخوار خشم ساخودولسکی، گلوب و کرومول و پرسشنامه راهبردهای شناختی تنظیم هیجان گارنفسکی، کرایج و اسپینهوون را تکمیل نمودند. از بین 66 نفر دانشجو که دارای نشخوار خشم بالا بودند، 30 نفر به صورت تصادفی انتخاب و در گروه آزمایشی و گروه کنترل گماشته شدند. گروه آزمایشی به مدت 8 جلسه تحت گروه درمانی آموزش مدیریت خشم با رویکرد روان­شناسی مثبت­نگر قرار گرفت در حالی که گروه کنترل هیچ درمانی دریافت نکرد. نتایج تحلیل کوواریانس چند متغیری داده­ها نشان داد که آموزش مدیریت خشم با رویکرد روان­شناسی مثبت­نگر به صورت معنی­داری، باعث کاهش نشخوار خشم شد (98/18F=، 001/0p<)، اما بر راهبردهای شناختی مثبت و منفی تنظیم هیجان تأثیری نداشت (37/1F=،
257/0(p< (85/1F=، 191/0p<). این یافته­ها نشان می­دهد که آموزش مدیریت خشم با رویکرد روان‌شناسی مثبت­نگر، می­تواند برای افراد با نشخوار خشم بالا، مفید باشد.

کلیدواژه‌ها


آهنگرزاده رضایی، سهیلا و ایزدی، احمد (1391). بررسی تأثیر آموزش مدیریت خشم بر سلامت روانی دانشجویان پرستاری دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه. دو ماهنامه دانشکده پرستاری و مامایی، شماره 4، 506-502.

بشارت، محمدعلی و محمدمهر، رضا (1388). بررسی ویژگی­های روانسنجی مقیاس نشخوار خشم. نشریه علمی- پژوهشی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی شهید بهشتی، شماره 65، 43-36.

جنتری، دویل و. (2007). مدیریت خشم به زبان آدمیزاد. ترجمه شیما صفدری (1391). تهران: هیرمند.

شاره، حسین، دولتشاهی، مهشید و کاهانی، محمد (1392). اثربخشی درمان گروهی فراشناختی در بهبود افسردگی، باورهای فراشناختی و پاسخ­های نشخواری بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی. مجله­ی دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، شماره 1، 227-216.

شکری، امید، کدیور، پروین، زین­آبادی، حسن رضا، گراوند، فریبرز، غنایی، زیبا، نقش، زهرا و طرخان، رضا علی (1388). روابط بین نوروز­گرایی، سبک­های مقابله، تنشگرهای تحصیلی، واکنش به تنشگرها و بهزیستی ذهنی. مجله روان­شناسی، شماره 13،  53-36.

صالحی، اعظم، باغبان، ایران، بهرامی، فاطمه و احمدی، سید احمد (1390). تأثیر دو روش آموزش تنظیم هیجان مبتنی بر مدل فرآیند گراس و رفتار درمانی دیالکتیک بر علائم مشکلات هیجانی. مجله­ی تحقیقات علوم پزشکی زاهدان، شماره2، 52-49.

عیسی زادگان، علی، جناآبادی، حسین و سعادتمند، سعید (1390). رابطه بین راهبردهای تنظیم شناختی هیجان، خلاقیت هیجانی، عملکرد تحصیلی با بهداشت روانی در دانشجویان. مجله مطالعات روان­شناسی تربیتی، شماره 7، 92-71.

فرحبخش، کیومرث، جوبانیان، فرحناز و حسین ثابت، فریده (1392). اثربخشی آموزش مبتنی

بر روان­شناسی مثبت­نگر بر روی تاب­آوری و کنترل خشم در دانش آموزان دختر متوسطه­ی شهر یزد. ششمین همایش بین المللی روان پزشکی کودک ونوجوان، دانشگاه علوم پزشکی تبریز و انجمن روانپزشکی کودک و نوجوان.تبریز.

قاسم زاده­ی نساجی، سوگند، پیوسته­گر، مهرانگیز، حسینیان، سیمین، موتابی، فرشته و بنی هاشمی، سارا (1389). اثربخشی مداخله­ی شناختی رفتاری بر پاسخ­های مقابله­ای و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان زنان. مجله­ی علوم رفتاری، شماره 1، 43-35.

کونولی، کولی دبلیو. و کونولی، جین کلوز (2009). خانواده درمانی مثبت. ترجمه مصطفی تبریزی، سیما قدرتی و صدیقه­ی احمدی ( 1389). تهران: ارسباران.

لواف پورنوری، فرشاد، زهراکار، کیانوش و ثنایی ذاکر، باقر (1391). بررسی اثر بخشی بخشایش درمانی گروهی در کاهش پرخاشگری نوجوانان پرخاشگر 11 تا 13 ساله شهرستان دزفول. دانشگاه علوم پزشکی شهید  صدوقی یزد، شماره­ی 4،  500-489.

محمودی، طیبه، بساک نژاد، سودابه و مهرابی­زاده هنرمند، مهناز (1393). ویژگی­های روانسنجی مقیاس نشخوار خشم در دانشجویان. مجله دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، شماره3، 462-453.

مداحی، ابراهیم (1391). اثربخشی رفتار درمانی منطقی- هیجانی بر میزان افسردگی و نشخوار فکری افراد مضطرب. اندیشه و رفتار، شماره­ی 25، 26-17.

مگیار – موئی، جینا. ال. (2009). فنون روانشناسی مثبت گرا، راهنمای درمانگران. ترجمه فرید براتی سده (1391). تهران: رشد.

یوسفی، فریده (1385). بررسی رابطه راهبردهای شناختی تنظیم هیجان با افسردگی و اضطراب در دانش آموزان مراکز راهنمایی استعداد درخشان. مجله پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، شماره 4، 892-871.

 

لاتین

Akdas Mitrani, A. T. (2010). Outcome of anger management training program in a sample of undergraduate students. Procedia Social and Behavioral Sciences, 5, 339–344.

American Psychological Association (2004). Controlling anger-before it controls you. http://www.google.com.

Anestis, M., Anestis, J., Selby, E., & Joiner, T. (2009). Anger rumination across forms of aggression. Personality and Individual Differences, 46, 192-196.

Besharat, M. A., & Pourbohlool, S. (2013). Mediation effect of anger rumination on the relationship between dimensions of anger and anger control with mental health. International Journal of Research Studies in Psychology, 2, 71-80.

Bushman, B. J., Baumeister, R. F., & Phillips, C. M. (2001). Do people aggress to improve their mood? Catharsis beliefs, affect regulation, opportunity and aggressive responding. Journal of Personality and Social Psychology, 81, 17–32.

Buss, A. H., & Perry, M. (1992). The Aaggression Questionnaire. Journal of Personality and Social Psychology. 63 (3), 452-459.

Deffenbacher, J. L. (2011). Cognitive-behavioral Conceptualization and Treatment of anger. Cognitive and Behavior Practice, 18, 212-221.

Denson, T. F. (2009). Angry rumination and the self-regulation of aggression. In J. P. Forgas, R. F. Baumeister, & D. M. Tice (Eds.) the Psychology of Self-Regulation. (233-248). New York, US: Psychology Press.

Denson, T. F. (2012). The Multiple systems model of angry rumination. Personality and Social Psychology Review, 2, 103- 123.

Denson, T. F., Pedersen, W. C., Friese, M., Hahm, A., & Roberts, L. (2011). Understanding impulsive aggression: Angry rumination and reduced self-control capacity are mechanisms underlying the provocation-aggression relationship. Personality and Social Psychology Bulletin, 16, 850-862.

Esmaeili, L., Aghaei, A., Abedi, M. R., Esmaeili, M., & Aghaei, M. (2012). The efficacy of emotional regulation on the aggression of epileptic girls (14-18) in Isfahan. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 46, 2183-2187.

Garnefski, N., Kraaij, V., & Spinhoven, P. (2001).Negative life events, cognitive emotion regulation and emotion problems, Personality and Individual Differences, 30, 1311-1327.

Garnefski, N., Vandenkommer, T., Kraaij, V., Teerds, J., Legerstee, J., & Onstein, E. (2002). The relationship between cognitive emotion regulation strategies and emotional problems: Comparison between a clinical and non- clinical sample. European Journal of Personality, 16, 403-420.

Goldstein, N. E. S., Serico, J. M., Riggsromaine, C. L., Zelechoski, A. D., albeitzer, R., Kemp, K., & Lane, C. (2013). Development of the juvenile justice anger management treatment for girls. Cognitive and Behavioral Practice, 20, 171-188.

Gumora, G., & Arsenio, W. F. (2002). Emotionality, emotion regulation, and school performance in middle school children. Journal of School Psychololgy, 5, 395-413.

Matsumoto, D., Leroux, J. A., Iwamoto, M., Choi, J. W., Rogers, D., Tatani, H., & Uchida, H. (2003). The robustness of the intercultural adjustment potential scale (ICAPS): The search for a universal psychological engine of adjustment. International Journal of Intercultural Relations, 27, 543-562.

Maxwell, J. P., Sukhodolsky, D. G., Chow, C. C. F., Wong, C. F. C. (2005). Anger rumination in Hong Kong and Great Britain: Validation of the scale and a cross-cultural comparison. Personality Individual Difference. 6, 1147–1157.

MohamadiArya, A. R., DoustiSarabi, S., Shirazi, M., Lachinani, F., Roustaei, A., Abbasi, Z., & Ghasemzadeh, A. (2012). The effect of training self-awareness and anger management on aggression level in Iranian middle school students. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 46, 987-991.

Rahimizadeh, M., Arabnarmi, B., Mizany, M., Shahbazi, M., & Kaviribidgoli, Z. (2011). Determining the difference of aggression in male & female, athlete and non-athlete students. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 30, 2264-2267.

Rusting, C. L., & Nolen-Hoeksema, S. (1998). Regulating responses to anger: Effects of rumination and distraction on angry mood. Journal of Personality and Social Psychology, 74, 790-803.

Sarp, N., & Tosun, A. (2011). Emotion and autobiographical memory. Current Approaches in Psychiatry, 3, 446-465.

Seligman, M. (1998). Learned optimism: How to change your life. New York: Alfred Knopf.

Seligman, M. E. P., & Csikszentmihali, M. (2000). Positive Psychology: An introduction. Journal of American Psychology, 55, 5-14.

Sukhodolsky, D. G., Golub, A., & Cromwell, E. N. (2001). Development and validation of the Anger Rumination Scale. Personality and Individual Differences, 31, 689-700.

Szasz, P., Szentagotai, A., & Hofmann, S. (2011). The effect of emotion regulation strategies on anger. Behavior Research and Therapy, 49, 114-119.

Thompson, R. A. (1994). Emotional regulation: A theme in search for definition. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59, 25-52.