تأثیر هیپنوتراپی مبتنی بر نیرومندسازی ایگو بر افسردگی اساسی زنان سرپرست خانوار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه بوعلی سینا

2 عضو هیات علمی گروه روانشناسی دانشگاه بوعلی سینا

چکیده

زنان سرپرست خانوار به دلیل دشواری‌ها فراوان و تعدد نقش، یکی از گروه‌های آسیب‌پذیر جامعه به شمار می‌آیند و در معرض ابتلا به اختلالات روانی مانند افسردگی قرار دارند. بنابراین نیازمند پشتیبانی‌های بیشتر، ازجمله درمان‌های روان‌شناختی و برنامه‌های توانمندسازی هستند. هیپنوتراپی بر پایه نیرومندسازی ایگو می‌تواند راهبرد کارآمدی هم به‌عنوان برنامه توانمندسازی و هم به‌عنوان شیوه‌ای برای کاهش نشانه‌های افسردگی باشد. بنابراین، این پژوهش که از نوع آزمایشی است با هدف شناخت تأثیر هیپنوتراپی مبتنی بر نیرومندسازی ایگو بر افسردگی زنان سرپرست خانوار انجام شد. شرکت‌کنندگان در این پژوهش 30 نفر از زنان سرپرست خانوار تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی بودند که به‌طور تصادفی در گروه آزمایشی و گروه گواه قرار گرفتند. برای گروه آزمایش هشت جلسه هیپنوتراپی مبتنی بر نیرومندسازی ایگو انجام شد. میزان افسردگی و نیرومندی ایگو به‌وسیله مقیاس افسردگی بک و مقیاس روان‌شناختی نیرومندی‌های ایگو اندازه‌گیری شد. نتایج آزمون تحلیل واریانس چند متغیره با اندازه‌گیری‌های مکرر که به‌وسیله SPSS نسخه 20 انجام گرفت نشان داد در گروه آزمایش تفاوت معنی‌داری بین پیش‌آزمون با پس‌آزمون و پیگیری از نظر نیرومندی ایگو و افسردگی وجود دارد (01/0 > p)؛ اما در گروه گواه تفاوتی دیده نشد. این پژوهش نشان می‌دهد که هیپنوتراپی مبتنی بر نیرومندسازی ایگو می‌تواند در درمان افسردگی و افزایش نیرومندی ایگو مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها


جمشید بیک، آسیه؛ کلانتری، مهرداد و شکیبایی، فرشته (1393). مقایسه‌ی اثربخشی شناخت درمانی گروهی به شیوه TADS با دارو درمانی در درمان افسردگی نوجوانان 17-14 ساله شهر اصفهان. مجله دست‌آوردهای روان‌شناختی، 21 (1)، 175-186.

حقیقت، فرشته؛ طهرانچی، عطا؛ دهکردیان، پریسا و رسول‌زاده طباطبایی، سید کاظم (1391). بررسی نقش عوامل روان‌شناختی و متغیرهای مرتبط با درد در پریشانی هیجانی بیماران مبتلا به مالتیپل اسکروزیس. پژوهش در سلامت روان‌شناختی، (4) 6.

دابسون، ک. ا.، و محمدخانی، پروانه (1386). مختصات روان‌سنجی پرسشنامه افسردگی بک 2 در مبتلایان به اختلال افسردگی در دوره بهبودی نسبی. توان‌بخشی، 8(29)، 82-88.

شریفی، ونداد و همکاران (1383). پایایی و قابلیت اجرای نسخه‌ی فارسی مصاحبه‌ی ساختار یافته‌ی تشخیصی برای DSM-IV .(SCID) تازه‌های علوم شناختی، (1و2)6.

نظری چگنی، اکرم؛ بهروزی، ناصر؛ شیخ شبانی هاشمی، سید اسماعیل و مهرابی‌زاده هنرمند، مهناز (1391). رابطه سبک‌های دلبستگی ایمن و ناایمن اجتنابی با افسردگی و رضایت از زندگی با میانجیگری خوش‌بینی و حمایت اجتماعی در دانشجویان. مجله دست‌آوردهای روان‌شناختی، 19(2)، 81-100.

Alladin, A. (2007). Handbook of Cognitive Hypnotherapy for Depression: An Evidence-Based Approach. Williams & Wilkins.

Alladin, A. (2010). Evidence-based hypnotherapy for depression. Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 58 (2), 165–185.

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition: DSM-5. London: Edwards Brothers Malloy.

Armfield, J. M. (2006). Cognitive vulnerability: A model of the etiology of fear. Clinical Psychology Review, 26, 746–768.

Arnau, R. C., Meagher, M. W., Norris, M. P., & Bramson, P. (2001). Psychometric evaluation of the Beck Depression Inventory-II with primary care medical patients. Health Psychology, 20, 112–119.

Astbury, J. (2010). The social causes of women’s depression: A question of rights violated? In D. C. Jack, & A. Ali (Eds.), Silencing the Self Across Cultures:Depression and Gender in the Social World (pp. 19–45). New York: Oxford University Press.

Bandura, A. (1995). Exercise of personal and collective efficacy in changing societies. In A. Bandura (Ed.), Self-efficacy in Changing Societies (pp. 1-45). New York: Cambridge University Press.

Beck, A. T., Steer, R. A., & Brown, G. K. (1996). BDI–II, Beck Depression Inventory: Manual . 2. Boston: Harcourt Brace.

Chegini, A. A., Jalali, M., Sarami, G., & Siavoshi , M. (2012). The role of cognitive vulnerability in emersion of fear. Journal of Basic and Applied Scientific Research, 2 (8), 8196-8202.

Comer, R. J. (2013). Abnormal Psychology (8 ed.). New York: Worth Publishers.

Davis, R. N., Davis, M. M., Freed, G. L., & Clark, S. J. (2011). Fathers' depression related to positive and negative parenting behaviors with 1-year-old children. Pediatrics, 127 (4), 612–618.

De Klerk, J. E., du Plessis, W. F., & Steyn, H. S. (2006). The effect of hypnotherapeutic ego strengthening with female spouses of south african coronary artery bypass surgery patients. American Journal of Clinical Hypnosis, 49 (1), 59-72.

First, M., Spitzer, R., Gibbon, M., & Williams, J. B. (1996). User’s guide for the Structured Clinical Interview for DSM-IV Axis I Disorders: SCID-1 clinician version. Washington DC: American Psychiatric Association.

Ghassemzadeh, H., Mojtabai, R., Karamghadiri, N., & Ebrahimkhan, N. (2005). psychometric properties of a persian-language version of the beck depression inventory second edition: BDI-II-persian. Depression and Anxiety, 21, 185–192.

Hammond, D. C. (1990). hypnotic suggestions and metaphors. W. W. Norton & Company.

Hartland, J. (1971). Further observations on the useof “ego-strengthening” techniques. American Journal of Clinical Hypnosis, 14 (1), 1-8.

Heap, M., & Aravind, O. K. (2002). hartland's medical and dental hypnosis. New York: churchill livingstone.

Holt, T., Jensen, T. K., & Wentzel-Larsen, T. (2014). The change and the mediating role of parental emotional reactions and depression in the treatment of traumatized youth: results from a randomized controlled study. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 8(11).

Jay Lynn, S., & Green, J. P. (2011). The sociocognitive and dissociation theories of hypnosis: toward a rapprochement. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 59(3), 277-293.

Lovinger, J. (1983). On Ego Development and the Structure of Personality. Developmental Review, 3, 339-350.

Lund, C., Breen, A., Flisher, A. J., Kakuma, R., Corrigall, J., Joska, J. A., . . . Patel, V. (2010). Poverty and common mental disorders in low and middle income countries: A systematic review. Social Science & Medicine, 71, 517-528.

Luria, A. R. (1961). The role of speech in the regulation of normal and abnormal behavior. (J. Tizard, Ed.) New York: Pergemon.

Markstrom, C. A., & Marshall, S. K. (2007). The psychosocial inventory of ego strengths: Examination of theory and psychometric properties. Journal of Adolescence, 30, 63-79.

Markstrom, C. A., Sabino, V., Turner, B., & Berman, R. (1997). The psychosocial inventory of ego strengths: Development and validation of a new Eriksonian measure. Journal of Youth and Adolescence, 26, 705–733.

Martin, C. S., Pollock, N. K., Bukstein, O. G., & Lynch, K. G. (2000). Inter-rater reliability of the SCID alcohol and substance use disorders section among adolescents. Drug and Alcohol Dependence, 59, 173-176.

Mishra, V. (2013). a study of self–concept in relation to ego-strength of sighted and visually impaired students. International Journal on New Trends in Education and Their Implications, 4(1), 203-207.

Ronen, T. (2011). The positive power of imagery:Harnessing client imagination in CBT. Wiley-Blackwell.

Sareen, J., Afifi, T. O., McMillan, K. A., & Asmundson, G. J. (2011). Relationship between household income and mental disorders: Findings from a population-based longitudinal study. Archives of General Psychiatry, 68(4), 419–426.

Shenefelt, P. D. (2013). anxiety reduction using hypnotic induction and self-guided imagery for relaxation during dermatologic procedures. Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 61(3), 305-318.

St.Clair, M. (2000). Object Relations and Self Psychology: An Introduction (3 ed.). Brooks Cole.

Untas, A., Chauveau, P., Dupré-Goudable, C., Kolko, A., Lakdja, F., & Cazenave, N. (2013). the effects of hypnosis on anxiety depression, fatigue, and sleepiness in people undergoing hemodialysis. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 61(4), 475-483.

Vygotsky, L. S. (1986). Thought and language. (A. Kosulin, Ed.) London: The MIT Press.

Wilson, S., & Durbin, C. E. (2010). Effects of paternal depression on fathers' parenting behaviors: A meta-analytic review. Clinical Psychology Review, 30(2), 167–180.

Zloof, A., & Ezrati-Vinacour, R. (2015). Hypnosis as a technique for the treatment of stuttering. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 193: 357.