رابطه طردشدگی در محیط کار با عملکرد شغلی، رفتار شهروندی سازمانی و قصد ترک شغل؛ نقش میانجی‌گر خشنودی شغلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 شهید چمران هواز

2 دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه علی طردشدگی در محیط کار با عملکرد شغلی، رفتار شهروندی سازمانی و قصد ترک شغل با میانجی‌گری خشنودی شغلی بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه کارکنان شرکت آب و نیروی شهر گتوند و شرکت‌های همکار تشکیل می‌دهند که با توجه به حجم گستره‌ی جامعه‌ی آماری از روش سرشماری استفاده گردید. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های طردشدگی در محیط کار فریس، براون، بری و لیان، خشنودی شغلی جاج و بونو، عملکرد شغلی پاترسون، رفتار شهروندی سازمانی اسمیت، ارگان و نیر، و قصد ترک شغل کامان، فیچمن، جنکینز و کلش، بود. ارزیابی الگوی پیشنهادی از طریق الگویابی معادلات ساختاری (SEM) و با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS ویراست 21 انجام گرفت. نتایج حاکی از اثر طردشدگی در محیط کار بر خشنودی شغلی، عملکرد شغلی، رفتار شهروندی سازمانی و قصد ترک شغل، اثر خشنودی شغلی بر رفتار شهروندی سازمانی و قصد ترک شغل و اثر غیرمستقیم طردشدگی در محیط کار بر رفتار شهروندی سازمانی و قصد ترک شغل از طریق خشنودی شغلی بود. بنابراین سازمان­ها می­توانند با تقویت ارتباطات اجتماعی در محیط کار از کاهش خشنودی شغلی، عملکرد شغلی و رفتار شهروندی سازمانی و همچنین افزایش قصد ترک شغل جلوگیری به عمل آورند.

کلیدواژه‌ها


ارشادی، فاطمه (1388). بررسی رابطه بین میزان برخورداری از سرمایه اجتماعی و رضایت شغلی دبیران زن دبیرستانهای شهرستان شبستر. پایان‌نامه کارشناسی ارشد آموزش بزرگ‌سالان، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران.

ارشدی، نسرین (1386)، طراحی و آزمودن الگویی از پیشایندها و پیامدهای مهم انگیزش شغلی در کارکنان شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب _ منطقه اهواز. پایان­نامه دکترای روان‌شناسی صنعتی و سازمانی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

الوانی، مهدی و شیروانی، علیرضا (1383). سرمایه اجتماعی، اصل محوری توسعه. ماهنامه تدبیر، سال پانزدهم، شماره 147.

امیرخانی، طیبه و پورعزت، علی‌اصغر (1387). تأملی بر امکان توسعه سرمایه­ی اجتماعی در سازمان­های دولتی. نشریه مدیریت دولتی، دوره اول، شماره یک، صص 32-19.

بارون، رابرت (2006). روانشناسی اجتماعی. ترجمه یوسف کریمی، 1388. تهران: نشر روان.

بشلیده، کیومرث (1393). روش­های پژوهش و تحلیل آماری مثال­های پژوهشی با SPSS و AMOS. اهواز: انتشارات دانشگاه شهید چمران اهواز.

بهارلو، مصطفی، بشلیده، کیومرث، هاشمی شیخ­شبانی، سید اسماعیل و نعامی، عبدالزهرا (1393). طراحی و آزمودن الگویی از پیشایندها و پیامدهای توانمندسازی روان‌شناختی. مجله علوم رفتاری، دوره 8، شماره 4، صص 396-383.

چاوشی، اشکان و هاشمی، سیدرضا (1392)، رابطه رفتار شهروندی سازمانی با عملکرد شغلی کارکنان بیمارستان دکتر محمد کرمانشاهی کرمانشاه. ماهنامه علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، سال هفدهم، شماره یازدهم، صص 742-734.

حمید، نجمه و دهقانی­زاده، زهرا (1391). رابطه بین معنویت، تعهد سازمانی و سلامت عمومی با عملکرد شغلی در پرستاران بالینی. فصلنامه مدیریت پرستاری، سال اول، شماره دوم، صص 28-20.

رحمان­پور، لقمان (1382). مدیریت سرمایه اجتماعی، رویکردی اثربخش در مدیریت منابع انسانی. مجله مدیریت و توسعه، دوره 19، شماره 19، صص 93-79.

ساعتچی، محمود؛ کامکاری، کامبیز و عسکریان، مهناز (1389). آزمون‌های روان‌شناختی. تهران: نشر ویرایش.

علیزاده، ابراهیم (1386). عوامل مؤثر بر تمایل ترک شغل کارکنان. دوماهنامه توسعه انسانی پلیس، سال چهارم، شماره یازدهم، صص 89-73.

کاظمیان، افسانه، نوریان، کبری و پروین، ندا (1384). بررسی ارتباط بین رضایت شغلی و عملکرد کادر پرستاری بیمارستان‌های استان چهارمحال بختیاری. دو فصلنامه دانشکده­های پرستاری و مامایی استان گیلان، سال پانزدهم، شماره پنجاه و چهار، صص 44-39.

گلستانی‌پور، مرتضی، هاشمی، سیداسماعیل، بشلیده، کیومرث، نعامی، عبدالزهرا و ارشدی، نسرین (1395). طراحی و آزمون الگویی از پیشایندها و پیامدهای معنویت سازمانی در کارکنان شرکت گروه ملی صنعتی فولاد ایران. مجله دستاوردهای روانشناختی (علوم تربیتی و روان­شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز)، دوره چهارم، سال 23، شماره 2، صص 50-21.

مقامی، مسعود (1392). تأثیر متقابل رضایت شغلی، عملکرد سازمانی و سلامت روانی کارکنان فاتب. فصلنامه پلیس پایتخت، دوره ششم، شماره 17، صص 68-53.

میرزائیان، افسانه و مهداد، علی (1396). پیش­بینی تلاش شغلی و رفتارهای شهروندی سازمانی از طریق ابعاد انگیزش شغلی. مجله دستاوردهای روان­شناختی (علوم تربیتی و روان­شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز)، دوره چهارم، سال 24، شماره 1، صص 126-111.

هاشمی شیخ­شبانی، سید اسماعیل (1386). بررسی روابط ساده، چندگانه و تعاملی متغیرهای مهم محیطی، نگرشی، شخصیتی و عاطفی با رفتارهای نابارور در محیط کار در کارکنان یک شرکت صنعتی. پایان‌نامه دکتری روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

 

لاتین

Bresó, E., Salanova, M., & Schaufeli, W. B. (2007). In search of the ‘third dimension’ of burnout: Efficacy or inefficacy. Applied Psychology, 56 (3), 460-478.

Cammann, C., Fichman, M., Jenkins, D., & Klesh, J. (1979). The Michigan organizational assessment questionnaire. Ann Arbor, MI: University of Michigan.

Choi, S. (2015). Mediating effects of job satisfaction and organizational commitment on the relationship between public service motivation and performance: A meta-analysis. Available at SSRN: http://ssrn.com/ abstract=2605709 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn. 2605709.

Colquitt, J. A. (2001). On the dimensionality of organizational justice: A construct validation of a measure. Journal of Applied Psychology, 86 (3), 386-400.

Cropanzano, R., Rupp, D. E., & Byrne, Z. S. (2003). The relationship of emotional exhaustion to work attitudes, job performance, and organizational citizenship behaviors.Journal of Applied Psychology,88 (1), 160-169.

Ferris, D. L., Brown, D. J., Berry, J. W., & Lian, H. (2008). The development and validation of the workplace ostracism scale. Journal of Applied Psychology, 93 (6), 1348-1366.

Gnanakkan, S. S. (2010). Mediating role of organizational commitment on HR practices and turnover intention among ICT professionals. Journal of Management Research, 10 (1), 39-61.

Grandey, A., Cordeiro, B., & Crouter, A. (2005). A longitudinal and multi-source test of the work-family conflict and job satisfaction relationship. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 78 (3), 305-323.

Greenhaus, J. H., & Powell, G. N. (2006). When work and family are allies: A theory of work-family enrichment. Academy of Management Review, 31 (1), 72-92.

Haq, I. U. (2014). Workplace ostracism and job outcomes: Moderating effects of psychological capital. Human Capital without Borders: Management, Knowledge and Learning for Quality of Life, International Conference, 1309-1323.

Hatton, C., & Emerson, E. (1998). Organizational predictors of staff stress, satisfaction, and intended turnover in a services for people with multiple disabilities. Mental Retardation, 31 (6), 388-395.

Heaphy, E. D., & Dutton, J. E. (2008). Positive social interactions and the human body at work: linking organizations and physiology. Academy of Management Review, 33 (1), 137-162.

Hitlan, R. T., Zarate, M. A., & Schneider, K. T. (2003). Language exclusion: its effects psychological need-threat, workplace attitudes, and intergroup relations. In Bergman, M. (Chair), Multiple Identities and Discrimination: Examining Intersections of Characteristics. Symposium Presented at the Society for Industrial and Organizational Psychology (SIOP).

Hochwarter, W. A., Ferris, G. R., Gavin, M. B., Perrewe, P. L., Hall, A. T., & Frink, D. D. (2007). Political skill as neutralizer of felt accountability-job tension effects on job performance ratings: a longitudinal investigation. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 102 (2), 226-239.

Jhatial, A. A., Mangi, R. A., & Ghumro, I. A. (2012). Antecedents and consequences of employee turnover: Empirical evidence from Pakistan. British Journal of Economics, Management & Trade, 2 (4), 279-295.

Judge, T, A, & Bono, J. E. (2000). Five factor model of personality and transformation leadership. Journal of Applied Psychology, 85 (5), 751-756.

Koh, H. C., & Goh, C. T. (1995). An analysis of the factors affecting the turnover intention of non-managerial clerical staff: A Singapore study. The International Journal of Human Resource Management, 6 (1), 103-125.

Lambert, E., Hogan, N., Jiang, S., Elechi, O., Benjamin, B., Morris, A., Laux, J., & Dupuy, P. (2010). The relationship among distributive and procedural justice and correctional life satisfaction, burnout, and turnover intent: An exploratory study. Journal of Criminal Justice, 38 (1), 7-16.

Lee, K., & Allen, N. J. (2002). Organizational citizenship behavior and workplace deviance: The role of affect and cognitions. Journal of Applied Psychology, 87 (1), 131-142.

LePine, J. A., Podsakoff, N. P., & LePine, M. A. (2005). A meta-analytic test of the challenge stressor hindrance-stressor framework: An explanation for inconsistent relationships among stressors and performance. Academy of Management Journal, 48 (5), 764-775.

Leung, A. S. M., Chen, Y. Y., & Young, M. N. (2011). The impact of workplace ostracism in service organizations. International Journal Hospitality Management, 30 (4), 836-844.

Liu, Y. (2005). Investigating turnover intention among emergency communication specialists. A dissertation submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy Department of Psychology College of Arts and Sciences University of South Florida.

Maertz, C. P. Jr., & Griffeth, R. W. (2004). Eight motivational forces and voluntary turnover: A theoretical synthesis with implications for research. Journal of Management, 30 (5), 667-683.

Mbah, S. E., & Ikemefuna, C. O. (2012). Job satisfaction and employees’ turnover intentions in total Nigeria plc. in Lagos State. International Journal of Humanities and Social Science, 2 (14), 275-287.

Messer, B. A., & White, F. A. (2006). Employee’s mood, perception of fairness, and organizational citizenship behavior. Journal of Business and Psychology, 21 (1), 97-105.

O’Reilly, J., & Robinson, S. L. (2009). The negative impact of ostracism on thwarted belongingness and workplace contributions. Chicago, IL: Academy of Management Meeting.

Olusegun, S. O. (2013). Influence of job satisfaction on turnover intentions of library personnel in selected universities' in south west Nigeria. Library Philosophy and Practice (e-journal), Libraries at University of Nebraska-Lincoln.

Organ, D. W., & Konovsky, M. A. (1989). Cognitive versus affective determinants of organizational citizenship behavior. Journal of Applied Psychology, 74 (1), 157-164.

Preacher, K. J., & Hayes, A. F. (2008).Contemporary approaches to assessing mediation in communication research. In A. F. Hayes, M. D. Slater, & L. B. Snyder (Eds.), The Sage sourcebook of advanced data analysis methods for communication research (13-54). Thousand Oaks, CA: Sage.

Ramsey, A. T., & Jones, E. E. (2015). Minding the interpersonal gap: Mindfulness-based interventions in the prevention of ostracism. Consciousness and Cognition, 31, 24-34.

Razza, N. (1993). Determinants of direct-care staff turnover in group homes for individual with mental retardation. MentalRetardation, 3 (5), 284-291.

Schmidt, S. W. (2007). The relationship between satisfaction with workplace training and overall job satisfaction. Human Resource Development Quarterly, 18 (4), 481-498.

Shokrkon, H., & Naami, A. (2009). The relationship of job satisfaction with organizational citizenship behavior and job performance in Ahvaz factory workers. Journal of Education & Psychology, 3 (2), 39-52.

Singh, G., & Slack, N. J. (2016). Job satisfaction of employees undergoing public sector reform in Fiji. Journal of Business & Economics, 6 (2), 313-323.

Smith, C. A., Organ, D. W., & Near, G. P. (1983). Organizational citizenship behavior: Its nature and antecedents. Journal of Applied Psychology, 68 (4), 653-663.

Vrinda, N. N., & Jacob, N. A. (2015). The impact of job satisfaction on job performance. International Journal in Commerce, IT & Social Sciences, 2 (2), 27-37.

Williams, K. D., Govan, C. L., Croker, V., Tynan, D., Cruickshank, M., & Lam, A. (2002). Investigations into differences between social- and cyber ostracism. Group Dynamics: Theory, Research, and Practice, 6 (1), 65-77.