اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر نشخوارفکری و نگرش‌های ناکارآمد بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی و وسواسی- جبری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روان شناسی ،واحد اهواز،دانشگاه آزاد اسلامی ،اهواز،ایران

2 گروه روان شناسی ،واحد اهواز ،دانشگاه آزاد اسلامی ،اهواز ،ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر، اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر نشخوار فکری و نگرش‌های ناکارآمد بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی و وسواسی- جبری بود. این پژوهش یک طرح آزمایشی با پیش‌آزمون- پس‌آزمون بود. حجم نمونه شامل 80 بیمار مبتلا به اختلال افسردگی و وسواس بود که طبق تشخیص روان‌پزشک و برحسب ملاک‌های راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی تشخیص داده شده و به صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در گروه آزمایشی و گروه کنترل قرار گرفتند. ابزارهای به‌کارگرفته شده شامل پروتکل شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی ساخته‌ی سگال، ویلیامز و تیزدیل، پرسشنامه‌ی نشخوارفکری و پرسشنامه‌ی نگرش‌های ناکارآمد بود. برای اجرا، ابتدا از هر دو گروه پیش‌آزمون گرفته شد. سپس، گروه آزمایشی طی 8 جلسه 90 دقیقه‌ای با روش شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی آموزش دیدند و بعد از اتمام جلسات از هر دو گروه پس‌آزمون گرفته شد. جهت تحلیل داده‌ها از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (مانکوا) استفاده شد. نتایج پژوهش حاکی از آن بود که شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی موجب کاهش نشخوارفکری و نگرش‌های ناکارآمد در بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی و وسواسی-جبری در گروه آزمایشی در مقایسه با گروه کنترل در مرحله‌ی پس‌آزمون شد (001/0p<). در نهایت می‌توان چنین نتیجه گرفت که در رویکرد شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی، افراد از طریق رابطه‌ی جدیدی که با افکار برقرار می‌کنند، احساس بهبودی بیشتری پیدا می‌کنند. به همین علت پیش‌بینی می‌گردد که بتوان از این روش درمانی هم به‌صورت انحصاری و هم تلفیقی در درمان اختلالات روانی و جسمی استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها


Ariana-Kia, E., Moradi, A. R., & Hatami, M. (2014). The Effectivness of Combined of Brief Behavioral Activation Therapy and Mindfulness-based Cognitive Therapy in Patients with Major Depressive Disorder, Journal of Clinical Psychology, 1 (21), 15-27.

Bassak Nejad, S., Agha Jani Afjadi, A., & Zargar, Y. (2011). Effectiveness of Mindfulness –based Cognitive therapy on the quality of life and quality of life of female students, Journal of Psychological Achievements, 2 (18), 181-198.

Bayrami, M., Movahedi, Y., Mohammad Zadegan, R., Movahedi, M., & Vakili, S. (2013). The Effectiveness of Group-Based Cognitive Therapy Based on Mindfulness in Reducing Anxiety and Depression in High School Students, Journal of Psychological Achievements, 20 (2), 1-18.

Beck, T., Brown, G., Steer, A. R., & Weissman, N. A. (1991). Factor analysis of the dysfunctional attitude scale in a clinical population. Psychological Assessment, 3, 478-483.

Cavangh, M. J. (2001). Attention training and hypochondriaces; Preliminary results of a controlled trial. World Congress Behavioral Cognitive Therapy, Zurich.

Chang, E. C. (2004). Irrational beliefs as prediction of anxiety and depression in collage population. Personality and Individual Differences, 20 (2), 212-219.

Clark, D. (2004). Cognitive Behavioral Therapy for OCD. Izadi, R., & Abedi M. R., editors, Isfahan: Kavoshyar-jangal. [persisan].

Conway, M., Csank, P. A. R., Holm, S. L., & Balke, C. K. (2000). On assessing individual differences in ruminationon sadness. Journal of  Personality Assessment, 75, 404- 425.

Conway, M., Csank, P. A. R., Holm, S. L., & Balke, C. K. (2000). On assessing individual differences in ruminationon sadness. Journal of Personality Assessment, 75, 404- 425.

Crane, R. (2011). Mindfulness-based cognitive Therapy: Distinctive features, Translator: Khoshlahje Sedgh, A. Second edition. Tehran: Besat, 53-72.

Crane, C., Barnhofer, T., Duggan D. S., Hepburn S., Fennell, M. V., Williams, JMG. (2008). Mindfulness-Based Cognitive Therapy and Self-Discrepancy in Recovered Depressed Patients with a History of Depression and Suicidality. Cognitive Ther Res, 32 (6), 775-87.

Finucane, A., & Mercer, S. (2006). An exploratory mixed method study of  the acceptability and effectiveness of MBCT for patient with active depression and anxiety. BMC psychiatry, 6, 50-61.

Ghadampour, E., Gholamrezaei, S., & Radmehr, P. (2016). The effectiveness of Mindfulness- Based Cognitive Therapy on redoucing social anxiety and depression in adolescences suffering comorbidity of social anxiety disorder and depression to 60 day follow up, Journal of Urmia University Medical Sciences, 26 (12), 1028- 1040.

Goldin, P. R., Lee, I., Ziv, M., Jazaieri, H., Heimberg, R. G., James, G. J. (2014). Trajectories of change in emotion regulation and social anxiety during cognitive-behavioral therapy for social anxiety disorder. Behav Res Ther, 56, 7-15.

Grossman, P., Tiefenthaler-Gilmer, U., Raysz, A., & Kesper, U. (2007). Mindfulness Training as an intervention for Fibromyalgia: Evidence of postintervention and 3-year follow-up benefits in well-being. Psychother Psychosom, 76 , 226–233.

Hankin, B. L., Abramson, L. Y., Miller, N., Haeffel, G. J. (2004). Cognitive vulnerability-stress theories of Depression: Examining Affective Specificity in the Prediction of Depression Versus Anxiety in Three Prospective Studies. Cognitive Ther Res, 28 (3), 309-45.

Johnson, J. R., Emmons, H., Rivard, R., Griffin, K., Dusek, J. (2015). Resilience Training: A Pilot Study of A Mindfulness-Based Program with Depressed Healthcare Professionals. EXPLORE: The Journal of Science and Healing, In Press, Accepted ManuscriptNote to users.

Kingston, J., Chadwick, P., Meron, D., Skinner, A., chas, T. (2007). randomized controltrial investigating the effect of mindfulness practice on pain tolerance psychological Well-being and physiological activity. Psychosomatic Research, 62 (3), 247.300.

Melyani, M., Allah yari, A., Azad-Fallah, P., & Fathi-Ashtiani, A. (2013). Mindfulness based cognitive therapy versus cognitive behavioral therapy on residual symptoms in recurrent Depression, Journal of Behavioral Sciences, 7 (2), 159-166.

Mezulis AH, Hyde JS, Abramson LY.(2006). The developmental origins of cognitive vulnerability to depression: temperament, parenting, and negative life events in childhood as contributors to negative cognitive style. Dev psychol, 42 (6), 1012-25.

Muris, P., Fokke, M., & Kwik, D. (2009). The Ruminative Response Style in Adolescents: An Examination of Its Specific Link to Symptoms of Depression. Journal of Cognitive Therapy and Research, 33 (1), 21- 32.

Nolen- Hoeksema, S., Wisco, E. B., & Lyubomirsky, S. (2008). Rethinking rumination. Journal of Perspectives on Psychological Science, 3 (5), 400- 424.

Papageorgiou, C., & Wells, A. (2007). Nature and consequences of rumination,depressive rumination: Nature, theory and treatment. West Sussex: John Wiley and Sons Ltd, Isfahan: Kavoshyar-jangal, 1- 20.

Peeters, F., Geschwind, N.,  Huibers, M., Van Os, J., Wichers, M. (2012). Efficacy of mindfulness-based cognitive therapy in relation to prior history of depression: randomised controlled trial. Br J Psychi, 201 (4), 320-5.

Pradhan, E., Baumgarten, M., & Langenberg, P. (2007). Effect of Mindfulness-Based stress reduction in rheumatoid arthritis patients. Arthritis Care Res, 57, 1134–42.

Roelofs, J., Huibers, M., Peeters, F., & Arntz, A. (2008). Effects of neuroticism on depression and anxiety: Rumination as a possible mediator. Journal of Pers Indiv Differ, (44), 847- 65.

Sadock, B. J., Kaplan, H. (2015). Kaplan & Sadock's Synopsis of Psychiatry. 11th. Rezaei F (Persian translator). Tehran: Arjmand, 642-645.

Salkovskis, P. M., & Forrester, E. (2002). Cognitive approaches to obsessions and compulsions: Theory, assessment and treatment, Responsibility. In R. O. Frost & G. Steketee (Eds), Oxford, UK: Elsevier Science, 45- 61.

Segal, Z. V., Williams, M. G., & Teasdale J. D. (2005). Mindfulness- based cognitive therapy for depression: A new approach to prevent recurrence, Translator: Mohamad Khani, Tehran: Faradid, 40- 55.

Segal, Z. V., Williams, J. M. G., & Teasdale, J. D. (2002). Mindfulness-based cognitive therapy for depression, New York:Guilford.

Smith, J. M., & Alloy, L. B. (2009). A roadmap to rumination: A review of the definition, conceptualization of this multifaceted construct. Journal of Clinical Psychology Review, 29 (2), 116- 28.

Song, Y., & Lindquist R. (2015). Effects of mindfulness-based stress reduction on depression, anxiety, stress and mindfulness in Korean nursing students. Nurse Edu today, 35 (1), 86-90.

Teasdale, J. D., Segal, Z., Williams, J. M. G., Ridgeway, V. A., Soulsby, J. M., & Lau, M. A. (2000). Prevention of relapse/recurrence in major depression by mindfulness-based cognitive therapy. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 68, 615-623.

Williams, J. M., Duggan, D. S., Crane, C., & Fennell, M. J. (2006). Mindfulness-based cognitive therapy for prevention of recurrence of suicidal behavior. Journal of Clin Psychol, 62 (2), 201-10.

Yousefi, Z., Bahrami, F., & Mehrabi, H. A. (2007). Thinking Rumination: Beginning and duration of depression. Journal of Behavioral Sciences, 2(1), 67- 73.