مقایسه اثربخشی «گروه‌درمانی مبتنی بر شیوه‌های تعاملی و روان‌نمایشگری» بر خودآگاهی هیجانی دختران نوجوان با پریشانی روانشناختی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 استاد بخش روانشناسی بالینی -دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی- دانشگاه شیراز- شیراز- ایران

چکیده

هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی گروه‌درمانی مبتنی بر شیوه‌های تعاملی و روان‌نمایشگری بر خودآگاهی هیجانی دختران نوجوان با پریشانی روان‌شناختی بود. روش پژوهش حاضر آزمایشی و با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. شرکت‌کنندگان پژوهش شامل 33 دختر 16-14 ساله دانش‌آموز با پریشانی روان‌شناختی در سال تحصیلی 96-1395 بود. ایشان با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در سه گروه مساوی جایگزین شدند. مداخله در چارچوب 10 جلسه دوساعته به روش درمان گروهی مبتنی بر شیوه‌های تعاملی و روان‌نمایشگری صورت گرفت و شرکت‌کنندگان در مراحل خط پایه و پس از درمان توسط دو پرسشنامه پریشانی روان‌شناختی کسلر و خودآگاهی هیجانی ریف مورد آزمون قرار گرفتند. داده‌ها با روش تحلیل کوواریانس یک متغیره و چندمتغیره تجزیه‌وتحلیل شد. نتایج تحلیل آماری نشان داد که گروه‌درمانی به شیوه‌های تعاملی و روان‌نمایشگری اثر معنی‌داری در افزایش خودآگاهی هیجانی (Eta=0.50)، مؤلفه‌های آن شامل تمایز گذاری هیجانات (Eta=0.25)، به اشتراک‌گذاری کلامی هیجان(Eta=0.42) داشته است و در مقایسه تنها درمان روان‌نمایشگری به شکل معنی‌داری توانسته مؤلفه آگاهی بدنی هیجان(Eta=0.35) را نیز بهبود ببخشد. یافته‌ها به‌طورکلی بیانگر آن است که گروه‌درمانی به شیوه‌های تعاملی و روان‌نمایشگری علاوه بر کمک به‌سلامت روان‌شناختی نوجوانان، بر بهبود خودآگاهی هیجانی آن‌ها نیز مؤثر است.

کلیدواژه‌ها


Bilek, E. L., & Ehrenreich-May, J. (2012). An open trial investigation of a transdiagnostic group treatment for children with anxiety and depressive symptoms. Behavior Therapy, 43(4), 887-897.

Blatner, A., & Blatner, A. (2000). Foundations of psychodrama: History, theory, practice (4th Ed.). New York: Springer.

Boden, M. T., Irons, J. G., Feldner, M. T., Bujarski, S., & Bonn-Miller, M. O. (2015). An investigation of relations among quality of life and individual facets of emotional awareness and mindfulness. Mindfulness, 6(4), 700-707.

Broomandian, N., Mohammadi, N., & Rahimi Taghanaki, C. (2019). The effectiveness of interactive group therapy and psychodrama on identity orientation in adolescent girls with psychological distress. Iranian psychologists: Developmental psychology, 15(60), 379-390. (In Persian)

Corey, G. (2015). Theory and practice of counseling and psychotherapy. Toronto: Nelson Education.

Dahl, R. E. (2008). Biological, developmental, and neurobehavioral factors relevant to adolescent driving risks. American Journal of Preventive Medicine, 35(3), 278-284.

De Groot, J. M., Rodin, G., & Olmsted, M. P. (1995). Alexithymia, depression, and treatment outcome in bulimia nervosa. Comprehensive Psychiatry, 36(1), 53-60.

Fretz, R. K. (1981). The effects of psychodrama and group therapy on emotional state. Rosemead Graduate School of Professional Psychology (Doctoral dissertation, Biola University).

Gatezade, A. A. (2013). Study of the therapeutic effect (psycho-drama) on male students aggression. Social Psychology, 28(8), 69-78. (In Persian)

Geram, K., & Dehghan, A. (2016). Studying of the effectiveness of psychodrama approach on reducing frustration and increasing emotional regulation of street children. International Academic Journal of Humanities, 3, 6-15.

Gilbert, K. E. (2012). The neglected role of positive emotion in adolescent psychopathology. Clinical Psychology Review, 32(6), 467-481.

Goleman, D. P. (1995). Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ for character, health and lifelong achievement. New York: Bantam Books.

Harris, L. J. (1989). Hand preference in gestures and signs in the deaf and hearing: Some notes on early evidence and theory. Brain and Cognition, 10(2), 189-219.

Hemat, N., A., Haji Yakhchali, A. R., Shahni Yelagh, M., & Maktabi, G. H. (2019). The effect of cognitive emotion regulation strategies training on adaptation school well-being and emotion regulation in talented school boy students. Journal of Psychological Achievements, 25(2), 91-110. (In Persian)

Hides, L., Lubman, D. I., Devlin, H., Cotton, S., Aitken, C., Gibbie, T., & Hellard, M. (2007). Reliability and validity of the Kessler 10 and Patient Health Questionnaire among injecting drug users. Australian & New Zealand Journal of Psychiatry, 41(2), 166-168.

Karatas, Z. (2011). Investigating the effects of group practice performed using psychodrama techniques on adolescents' conflict resolution skills. Educational Sciences: Theory and practice, 11(2), 609-614.

Karatas, Z., & Gokcakan, Z. (2009). A comparative investigation of the effects of cognitive-behavioral group practices and psychodrama on adolescent aggression. Educational sciences: Theory and Practice, 9(3), 1441-1452.

Kellerman, P. F. (1987). A proposed definition of psychodrama. Group Psychotherapy, Psychodrama & Sociometry, 40(2), 76-80.

Kessler, R. C., Andrews, G., Colpe, L. J., Hiripi, E., Mroczek, D. K., Normand, S. L., & Zaslavsky, A. M. (2002). Short screening scales to monitor population prevalences and trends in non-specific psychological distress. Psychological Medicine, 32(6), 959-976.

Kessler, R. C., Barker, P. R., Colpe, L. J., Epstein, J. F., Gfroerer, J. C., Hiripi, E., & Walters, E. (2003). Screening for serious mental illness in the general population. Archives of General Psychiatry, 60(2), 184-189.

Kianynezhad, A., Zare, M., & Bagheri, F. (2011). Effectiveness of psychodrama in emotional self-regulation and mental health of female students of junior high schools in area 1 of Karaj. Family Research, 7(1), 221-227. (In Persian)

Kopytin, A., & Lebedev, A. (2013). Humor, self-attitude, emotions, and cognitions in group art therapy with war veterans. Art Therapy, 30(1), 20-29.

Leszcz, M., & Malat, J. (2010) Interpersonelle Gruppenpsychotherapie. In: Tschuschke, V., Gruppenpsychotherapie. Thieme, Stuttgart. S. 296-305.

Lokkerbol, J., Adema, D., de Graaf, R., Ten Have, M., Cuijpers, P., Beekman, A., & Smit, F. (2013). Non-fatal burden of disease due to mental disorders in the Netherlands. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 48(10), 1591-1599.

Marx, E. M., & Schulze, C. C. (1991). Interpersonal problem‐solving in depressed students. Clinical Psychology, 47(3), 361-367.

Mayer, J. D., Salovey, P., & Caruso, D. R. (2004). Emotional intelligence: Theory, findings, and implications. Psychological Inquiry, 15(3), 197-215.

Moreno, J. L. (1966). The international handbook of group psychotherapy: New York: Philosophical Library.

Moreno, Z. T., Blomkvist, L. D., & Rützel, T. (2000). Psychodrama, surplus reality and the art of healing. London & New York: Psychology Press.

Mufson, L., & Dorta, K. P. (2000). Interpersonal psychotherapy for depressed adolescents: Theory, practice, and research. Adolescent Psychiatry, 25, 139-167.

Phares, V., & Compas, B. E. (1990). Adolescents’ subjective distress over their emotional/behavioral problems. Consulting and Clinical Psychology, 58(5), 596-603.

Rani, G. S., & Devi, M. S. (2014). A study on pattern of identity development among adolescents. International Journal of Science and Research, 5(2), 778-781.

Rieffe, C., Oosterveld, P., Miers, A. C., Terwogt, M. M., & Ly, V. (2008). Emotion awareness and internalising symptoms in children and adolescents: The Emotion Awareness Questionnaire revised. Personality and Individual Differences, 45(8), 756-761.

Selgi, M. (2016). Studying the validity and reliability of emotional awareness questionnaire in male and female students of middle schools and high schools in Tehran. Scientific Journal of Research Approaches in Social Sciences, 2(6), 229-238. (In Persian)

Sprung, M., Münch, H. M., Harris, P. L., Ebesutani, C., & Hofmann, S. G. (2015). Children's emotion understanding: A meta-analysis of training studies. Developmental Review, 37, 41-65.

Vaziri, S., Kashani, F. L., Jamshidifar, Z., & Vaziri, Y. (2014). Brief report: The identity style inventory–validation in Iranian college students. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 128, 316-320.

Weisz, J. R. (2004). Psychotherapy for children and adolescents: Evidence-based treatments and case examples. Cambridge: Cambridge University Press.

Wilfley, D. E. (2000). Interpersonal psychotherapy for group. New York: Basic Books.

Williams, C., & Wood, R. L. (2013). The impact of alexithymia on relationship quality and satisfaction following traumatic brain injury. Head Trauma Rehabilitation, 28(5), 21-30.

Wood, R. L., O'hagan, G., Williams, C., McCabe, M., & Chadwick, N. (2014). Anxiety sensitivity and alexithymia as mediators of postconcussion syndrome following mild traumatic brain injury. Head Trauma Rehabilitation, 29(1), 9-17.

Wood, R. L., Williams, C., & Lewis, R. (2010). Role of alexithymia in suicide ideation after traumatic brain injury. The International Neuropsychological Society, 16(6), 1108-1114.

Yaghubi, H. (2015). Psychometric properties of the 10 questions Version of the Kessler Psychological Distress Scale (K-10). Applied Psychological Research, 6(4), 45-57. (In Persian)

Yalom, I. D. (1995). The theory and practice of group psychotherapy. New York: Basic Books.

Zare, H., Amini, F., Aghayoosefi, A. R., Hashemi, S. E., & Jalali, A. (2019). Investigating the causal relationship between emotional regulation and decision-making styles with mediating role of self-reflection and insight. Journal of Psychological Achievements, 26(1), 17-38. (In Persian)