تحلیل رفتار متقابل شخصیت‌ها بر اساس نظریه‌ی شخصیت برن در مرزبان‌نامه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 زبان و ادبیات فارسی، ادبیات، ایلام، ایلام، ایران.

2 استادیار و عضو علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ایلام، ایران

3 دانشگاه ایلام گروه ادبیات وعلوم انسانی، ایران

چکیده

تحلیل‌رفتار متقابل نظریه‌ای‌ در روانشناسی است که در هر زمینه‌ای که نیاز به درک افراد، روابط و ارتباطات و مشاوره باشد، به‌کار می‌رود. این نظریه به روابط درونی شخصیّت‎ها و رابطه‌ی انسان‎ها با یک‌دیگر توجّه ویژه‌ دارد و تأکید می‎کند که اگر افراد با یک‌دیگر روابط سالم، صمیمانه و صادقانه داشته باشند و آن را جایگزین روابط مخرّب، منفی و تحقیرآمیز ‌نمایند، قادر خواهند بود که از فشارهای روانی خود و دیگران بکاهند و از زندگی لذّت بیشتری ببرند. ‌با بررسی اَبعاد شخصیّت‌های‌ این حکایت می‌توان شناخت بهتری از افکار و احساسات پیچیده‌ی انسان‌هایی که شخصیّت‌های حیوانی نماد آنان هستند و هر یک در مقام والد یا کودک و بالغ نقش ایفا می‌کنند، به‌دست آورد. این پژوهش به شیوه‌ی توصیفی و تحلیلی و بر‌اساس نظریه‌ی تحلیل رفتار متقابل اریک برن حکایت روباه و خروس از مرزبان‌نامه را تجزیه و تحلیل می‌کند. جامعه‌ی آماری این پژوهش را شخصیت‌های این حکایت تشکیل می‌دهند. ابزار پژوهش شامل اَبعاد شخصیتی و حالات روحی و روانی شخصیت‌ها است. از نتایج این پژوهش می‌توان به اهمّیّت کاربرد این نظریه در حل مشکلات احساسی و رفتاری اشاره کرد، هم‌چنین تأثیر پیام‌های صادر شده از جانب دیگر شخصیت‌ها در واکنش‌‌ها و رفتارهای اشخاص مشخص می‌شود، و این‌که اهمّیت تطبیق این نظریه با آثار ادبی به خوبی آشکارا می‌گردد. در این اثر روابط متقابل شخصیت‌ها از نوع متقاطع و رفتارها در جهت تأمین اهداف شخصی است که نهایتاً به اختلال در رفتار آن‌ها منجر می‌شود.

کلیدواژه‌ها


Amiri, S., & Michaeli Monie, F. (2016). Assessment of state-trait anxiety and difficulty in emotion regulation: Based on personality dimensions of sensitivity to punishment and sensitivity to reward. Journal of Psychological Achievements, 23(1), 115-136. [Persian]

Atkinson, R., Bam, D., Hoeksema, S. N., Atkinson, R., & Smith, E. (2017). Hilgard’s introduction to psychology (Translated by R. Zamani, M. N. Tarahani, M. Shahrarai, M. Mohiuddin Banab, M. Beek, N. Gahan, & B. Birashk). 10th Edition). Tehran: Roshd Pressing. [Persian]

Azad Milajardi, Kh., & Nik Nejadi, F. (2017). Investigating the effectiveness of adult self-adult group counseling based on mutual behavior analysis theory on changing irrational beliefs in adolescents. Journal of Social Sciences, 11(3), 55-76. [Persian]

Bahrami, M. (2016). Concepts of Behavior Analysis. Tehran: New thinking press. [Persian]

Ciucur, D.‌ (2013). A transactional analysis group psychotherapy program for improving the qualities and abilities of future psychologists. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 78, 576-580.

Firouz Bakht, M. (2005). Eric Burn. (1965), Founder of Mutual Behavior Analysis (Editor, Ali hossein sazmand. First Edition) Tehran, Danjeh press. [Persian]

Incels, A. (1980). What is sociology? Translated by M. Hamadani. Tehran: Amir Kabir press. [Persian]

Mosavi, S. M., Samavatian, H., & Nori, A. (2018). The effect of concurrent quality of work life quality and marital life enrichment on marital conflicts and marital instability among working couples due to the overflow role. Journal of Psychological Achievements, 25(2), 1-20. [Persian]

Pourhossein, R. (2010). Why are children afraid? What are the children afraid of? First Edition. Tehran: Lak Lak. [Persian]

Razi, A., & Hajati, S. (2012). Analysis of the interaction of characters in the milk and cow story from Kalileh and Demna. Persian Literature Textology, Vice-Chancellor for Research and Technology, 1, 56-39. [Persian]

Shaiibi, F. (2013). Living happy with the inner child. First Edition. Tehran: Green Book press. [Persian]

Stewart, J., & Jones, V. (2010). Interaction analysis, new methods in psychology. Translated by Bahman dadgostar. 13th Edition. Tehran: Dayereh press. [Persian]

Todorof, T. (2003). Structuralist poems.Translated by Mohammad. Nabbavi. 2thEdition. Tehran: Agah Press [Persian]

Varavini, S. (2013). Marzban nameh, correction of Khalil Khatib Rahbar. 18th Edition. Tehran: safi alishah Press. [Persian]