دوره و شماره: دوره 16، شماره 1، تیر 1388، صفحه 3-154 

بررسی تأثیر آموزش هوش هیجانی بر اضطراب اجتماعی، سازگاری اجتماعی و هوش هیجانی دانشجویان دختر و پسر

صفحه 3-26

https://doi.org/10.22055/psy.2009.18519

منیجه شهنی ییلاق، غلامحسین مکتبی، حسین شکرکن، جمال حقیقی، فاطمه کیانپور قهفرخی

چکیده این پژوهش به بررسی تأثیر آموزش هوش هیجانی بر اضطراب اجتماعی، سازگاری اجتماعی و هوش هیجانی پرداخته است. جامعه‌ی آماری شامل دانشجویان دوره‌ی کارشناسی دانشگاه شهید چمران بود که در سال تحصیلی 87-86 مشغول به تحصیل بودند. از میان این دانشجویان 120 نفر به طور تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب و در چهار گروه 30 نفری (آزمایشی دختر و پسر و گواه دختر و پسر) گمارده شدند. ابزارهای مورد استفاده عبارتند از: پرسش‌نامه‌ی خود-گزارشی هوش هیجانی براکت و همکاران، اضطراب اجتماعی ماتیک و کلارک و سازگاری اجتماعی مظاهری. طرح پژوهش از نوع آزمایش میدانی، با پیش آزمون-پس آزمون و پی‌گیری با گروه گواه است. گروه آزمایش در 8 جلسه‌ی 90 دقیقه‌ای تحت آموزش هوش هیجانی قرار گرفتند. پس از اعمال مداخله‌ی آزمایشی، بار دیگر میزان اضطراب اجتماعی، سازگاری اجتماعی و هوش هیجانی گروه‌های آزمایش و گواه سنجیده شد. پس از 8 هفته از آزمودنی‌ها پی‌گیری به عمل آمد. نتایج تحلیل واریانس‌های چندمتغیری بیانگر تفاوت معنی‌دار بین اضطراب اجتماعی، سازگاری اجتماعی و هوش هیجانی گروه‌ها است. در ضمن، بین دو جنس از لحاظ تأثیر آموزش هوش هیجانی بر متغیرهای وابسته تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. اثر درمان بعد از هشت هفته هم چنان ادامه داشت.

بررسی رابطه‌ی ساده و چندگانه‌ی خوداثربخشی، جایگاه مهار و تحمل ابهام با کارآفرینی

صفحه 27-50

https://doi.org/10.22055/psy.2009.18556

مسعود برومند نسب، حسین شکرکن

چکیده این پژوهش به منظور بررسی رابطه‌ی ساده و چندگانه‌ی خوداثربخشی، جایگاه مهار و تحمل ابهام با کارآفرینی در دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز طراحی شده است. حجم نمونه‌ی این پژوهش 600 نفر بود، 400 آزمودنی به عنوان نمونه‌ی اصلی و 200 آزمودنی به عنوان نمونه‌ی بررسی روایی بودند، که به روش نمونه‌گیری ساده انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش‌های توصیفی میانگین و انحراف معیار، ‌هم چنین از ضریب همبستگی ساده و رگرسیون چندگانه استفاده شد. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل آزمون‌های جهت‌گیری کارآفرینی،‌ سنجش صفات کارآفرینی، خوداثربخشی، ‌جایگاه مهار و تحمل ابهام است. کلیه‌ی آزمون‌های به کار برده شده در این پژوهش توسط پژوهشگران این پژوهش به فارسی برگردانده شد و ضرایب روایی و پایایی آن‌ها محاسبه گردید. این پژوهش 4 فرضیه‌ی اصلی دارد، ‌که روابط ساده و چندگانه‌ی بین متغیرهای خوداثربخشی، ‌جایگاه مهار و تحمل ابهام با کارآفرینی را در کل آزمودنی‌ها و آزمودنی‌های دختر و پسر به تفکیک مورد بررسی قرار می‌دهد. نتایج این پژوهش با یافته‌های پژوهش‌های انجام شده درخارج از کشور هماهنگ هستند.

بررسی اثربخشی آموزش راه حل- محور به شیوه‌ی گروهی بر سازگاری زناشویی زوجین

صفحه 51-66

https://doi.org/10.22055/psy.2009.18557

یوسفعلی عطاری، کبری محمدی، مهناز مهرابی زاده هنرمند

چکیده در این پژوهش اثربخشی آموزش راه حل- محور به شیوه‌ی گروهی بر افزایش سازگاری زناشویی زوجین مراجعه کننده به شورای حل اختلاف شهر اهواز، مورد بررسی قرار گرفت. جامعه‌ی آماری کلیه‌ی زوجین مراجعه کننده به شورای حل اختلاف در سال 1386 می‌باشد. نمونه شامل 30 زوج بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی از میان 43 زوج داوطلب دریافت خدمات مشاوره‌ای انتخاب شده و در دو گروه آزمایشی و گواه گمارده شدند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش مقیاس سازگاری زناشویی اسپانیر می‌باشد. طرح پژوهش از نوع طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه است که پس از انتخاب تصادفی گروه‌‌های آزمایشی و گواه، مداخله‌ی آزمایشی (آموزش راه حل- محور) بر روی گروه آزمایشی به مدت هفت جلسه‌ی نود دقیقه‌ای و یک بار در هفته اجرا گردید و پس از اتمام برنامه‌ی آموزشی از هر دو گروه، پس آزمون به عمل آمد. نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها نشان داد که روش آموزش راه حل- محور باعث افزایش سازگاری زناشویی زوجین گروه آزمایشی در مقایسه با گروه گواه شده است.

تأثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر بهبود مهارت‌های اجتماعی و مشکلات رفتاری دانش‌آموزان پسر مبتلا به اختلال رفتار مقابله‌ای ‌و بی‌اعتنایی

صفحه 67-86

https://doi.org/10.22055/psy.2009.18558

الناز پوراحمدی، محسن جلالی، جلیل باباپور خیرالدین، شهلا پاکدامن

چکیده پژوهش حاضر جهت بررسی تأثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر بهبود مهارت‌های اجتماعی و مشکلات رفتاری دانش‌آموزان پسر هشت تا ده ساله‌ی مبتلا به اختلال رفتار مقابله‌ای ‌و بی‌اعتنایی (ODD) شهرستان نهاوند انجام شده است. این مطالعه از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه است. 35 دانش‌آموز که بر اساس فهرست رفتاری کودک (CBCL) و فرم گزارش معلم (TRF) مبتلا به ODD تشخیص داده شده بودند، انتخاب شد و سپس توسط فرم معلم مقیاس درجه‌بندی مهارت‌های اجتماعی گرشام و الیوت (1990) SSRS)) مورد ارزیابی قرار گرفتند. در نهایت 30 نفر از دانش‌آموزان مذکور که نمره‌ی مهارت‌های اجتماعی آن‌ها در مقیاس SSRS پایین بوده و وجود مشکلات رفتاری آن‌ها در بخش مشکلات رفتاری SSRS نیز تأیید شد، انتخاب شده و به شکل تصادفی به دو گروه آزمایش (15n=) و گواه (15n=) تقسیم شدند. سپس آموزش مهارت‌های زندگی به مدت 5/2 ماه در 10 جلسه‌ی آموزشی 120 دقیقه‌ای برای آزمودنی‌های گروه آزمایش اجرا شد. در پایان دوره‌ی آموزش، همه‌ی آزمودنی‌ها دوباره به کمک مقیاس درجه‌بندی مهارت‌های اجتماعی گرشام و الیوت ارزیابی شدند. تحلیل داده‌ها نشان داد که گروه آزمایشی در مقایسه با گروه گواه، پس از پایان جلسات آموزش مهارت‌های زندگی، بر اساس ارزیابی معلم، افزایش معنی‌داری در خرده مقیاس‌های همکاری (001/0p<)، ابراز وجود (05/0p<)، مهار خود (001/0p<) و نمره‌ی کلی مهارت‌های اجتماعی (001/0p<) و کاهش معنی‌دار در نمره‌ی مشکلات رفتاری (01/0p<) پیدا کرده است.

تأثیر مرگ آگاهی بر نیرومندی باور، اجتناب و افسردگیِ مبتلایان به اختلال وسواس – اجبار

صفحه 87-106

https://doi.org/10.22055/psy.2009.18559

مهناز علی‌اکبری دهکردی، مجتبی دلیر

چکیده هدف پژوهش حاضر مطالعه‌ی تأثیر روش درمانی مواجهه با یاد مرگ (مرگ آگاهی) بر نیرومندی باور، اجتناب و افسردگیِ مبتلایان به اختلال وسواس - اجبار بود. بدین منظور 40 آزمودنی مبتلا به این اختلال با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده از جامعه‌ای در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایشی و گواه قرار داده شدند. تمامی آزمودنی‌ها در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون، مقیاس وسواس – اجبار ییل براون را تکمیل نمودند. تحلیل داده‌ها با روش تجزیه و تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA) در سطح معنی‌داری 05/0> P نشان داد که مرگ آگاهی در کاهش نیرومندی باور، اجتناب و افسردگیِ افراد وسواسی تأثیر مثبت دارد. با توجه به نتایج پژوهش حاضر می‌توان استفاده از روش مرگ آگاهی را به عنوان درمان انتخابی برای اختلال وسواس - اجبار به همه‌ی روان‌درمان‌گران توصیه کرد.

مقایسه‌ی هیجان‌خواهی، عزّت‌نفس، جوّ عاطفی خانواده و وضعیت اجتماعی-اقتصادی در نوجوانان پسر بزهکار و عادی

صفحه 107-124

https://doi.org/10.22055/psy.2009.18560

حسین شکرکن، عبدالکاظم نیسی، اسفندیار سپه‌وند

چکیده پژوهش حاضر با هدف مقایسه هیجان‌خواهی، عزّت‌نفس، جوّ عاطفی خانواده و وضعیت اجتماعی-اقتصادی در نوجوانان پسر بزهکار و عادی شهر اهواز انجام شده است. جامعه آماری این تحقیق کلیه نوجوانان پسر بزهکار مستقر در کانون اصلاح و تربیت بود که از این جامعه نمونه‌ای به تعداد 92 نفر به صورت تصادفی ساده انتخاب گردید. به علاوه، تعداد 94 نفر نوجوان غیر بزهکار برای مقایسه با نوجوانان بزهکار از نواحی چهارگانه آموزش و پرورش شهر اهواز به صورت تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب شدند. برای سنجش متغیّرهای تحقیق از آزمون‌های هیجان خواهی، عزّت نفس، جوّ عاطفی خانواده و وضعیت اجتماعی –اقتصادی با روایی و پایایی قابل قبول استفاده شد. به منظور مقایسه دو گروه نمونه در متغیّرهای مذکور از تحلیل واریانس چند متغیّری (MANOVA) استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که بین دو گروه از لحاظ هیجان خواهی، عزّت نفس، جوّ عاطفی خانواده و وضعیت اجتماعی-اقتصادی تفاوت معنی‌داری وجود دارد. هم‌چنین، نتایج نشان داد که دو گروه از لحاظ پنج خرده مقیاس از هشت خرده مقیاس جوّ عاطفی (تأیید کردن، تشویق، محبت، امنیت و اعتماد) تفاوت معنی‌دار دارند.

مقایسه‌ی دانشجویان پسر دارای سبک‌های یادگیری متفاوت از لحاظ ویژگی‌های شخصیتی، انگیزه‌ی پیشرفت و عملکرد تحصیلی

صفحه 125-154

https://doi.org/10.22055/psy.2009.18561

رجبعلی محمدزاده ادملایی، منیجه شهنی ییلاق، مهناز مهرابی زاده هنرمند

چکیده هدف از پژوهش حاضر مقایسه‌ی دانشجویان پسر دانشگاه شهید چمران اهواز دارای سبک‌های یادگیری متفاوت از لحاظ ویژگی‌های شخصیتی، انگیزه‌ی پیشرفت و عملکرد تحصیلی می‌باشد. روش پژوهش به کار رفته در این پژوهش از نوع علی پس از وقوع می‌باشد. نمونه‌ی تحقیق شامل 300 نفر از دانشجویان پسر ورودی سال تحصیلی 1382-1381 بودند. برای انتخاب نمونه از روش نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‌ای استفاده شد. برای سنجش متغیرهای مورد نظر از پرسش‌نامه‌ها‌ی سبک‌های یادگیری (LSI)، آزمون شخصیتی نئو (NEO) و پرسش‌نامه‌ی انگیزه‌ی پیشرفت هرمانز (AMQ) استفاده شد. در این پژوهش معدل دانشجویان به عنوان ملاک عملکرد تحصیلی در نظر گرفته شد.  نتایج تحلیل واریانس چند متغیری نشان داد که، بین دانشجویان دارای سبک‌های یادگیری مختلف از لحاظ ویژگی‌های شخصیتی، انگیزه‌ی پیشرفت و عملکرد تحصیلی در سطح 05/0 تفاوت معنی‌دار وجود دارد. هم‌چنین، بین دانشجویان دارای سبک‌های یادگیری متفاوت از لحاظ ویژگی‌های شخصیتی برون‌گرایی، باز بودن به تجربه، توافق و وجدانی بودن تفاوت معنی‌دار وجود دارد، ولی بین دانشجویان دارای سبک‌های یادگیری متفاوت از لحاظ ویژگی شخصیتی روان نژندخویی تفاوت معنی‌دار مشاهده نشد. هم‌چنین، نتایج این پژوهش نشان داد که دانشجویان دارای سبک یادگیری انطباق یابنده بیش‌تر دارای ویژگی شخصیتی برون‌گرایی و وجدانی بودن، دانشجویان دارای سبک یادگیری واگرا بیش‌تر دارای ویژگی شخصیتی باز بودن به تجربه، دانشجویان دارای سبک یادگیری جذب کننده بیش‌تر دارای ویژگی شخصیتی توافق و وجدانی بودن می‌باشند. بالاخره، دانشجویان دارای سبک یادگیری هم‌گرا از انگیزه‌ی پیشرفت و عملکرد تحصیلی بالاتری برخوردار بودند.