بررسی نقش روان‌نژندگرایی ، باورهای مربوط به درد و راهبردهای مقابله‌ای در سازگاری با درد مزمن
صفحه 1-32
https://doi.org/10.22055/psy.1999.16438
محمدعلی اصغری‌مقدم
چکیده اصطلاح درد مزمن معمولاً برای توصیف دردی غیرسرطانی و مقاوم به درمان به کار می‌رود که علی‌رغم درمانهای انجام شده بیش از شش ماه تداوم یافته است.
دردهای مزمن برای بسیاری از بیماران مشکلاتی ایجاد می‌کند که از میان آنها می‌توان افسردگی، اضطراب، کاهش کار و فعالیتهای روزمره، ناتوانی جسمانی و مراجعه مکرر به مراکز درمانی را ذکر کرد. اما بررسیهای انجام شده نشان داده است که همه افراد دارای درد مزمن به این گونه مشکلات مبتلا نیستند. با توجه به اینکه درد مزمن همواره با اختلال در سازگاری همراه نیست تعیین عوامل مؤثر بر میزان سازگاری با درد می‌تواند امکان طراحی روشهای کارآمدی را فراهم آورد تا به کمک آنها بتوان به افرادی که دارای سازگاری نامطلوبی با درد مزمن هستند و یا در معرض خطر ناسازگاری هژستند کمک کرد.
در پژوهش حاضر 145 بیمار دارای درد مزمن به مدت 9 ماه مورد مطالعه قرار گرفتند. در ابتدای مطالعه (خط پایه) متغیرهای روان نژندگرایی، شدت درد، خودکفایی مربوط به درد، میزان کنترل بر درد، باور به پایداری درد و راهبرد مقابله‌ای فاجعه آفرینی به عنوان متغیرهای پیش بینی کننده سازگاری با درد و افسردگی، ناتوانی جسمانی، رفتارهای شکایت از درد و میزان مصرف دارو به عنوان متغیرهای ارزیابی کننده میزان سازگاری با درد مورد سنجش قرار گرفتند. متغیرهای اخیر به مدت 9 ماه، هر سه ماه یکبار، اندازه‌گیری شدند.
داده‌های مطالعه با استفاده از روش تحلیل رگرسیون چند متغیری سلسله مراتبی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این تحلیلها نشان داد که پس از کنترل اثرات سن، جنسیت، سابقه درد و شدت درد، روان‌نژندگرایی می‌تواند شدت افسردگی و شکایت از درد را در طول 9 ماه پیش‌بینی کند. پس از کنترل اثر روان‌نژندگرایی، بیمارانی که در ابتدای مطالعه میزان خودکفایی بالاتری را در مورد درد خود گزارش کرده بودند در طول مطالعه افسردگی، ناتوانی جسمانی و رفتارهای شکایت از درد کمتری را گزارش کرده بودند. آن گروه از بیمارانی که در ابتدای مطالعه از راهبرد مقابله‌ای فاجعه‌آفرینی به هنگام مواجهه با درد بیشتر استفاده می‌کردند در فاصله 3 ماه پس از آغاز مطالعه افسردگی شدیدتری را گزارش کردند. بالاخره بیمارانی که در ابتدای مطالعه میزان کنترل بیشتری را بر درد خود گزارش کرده بودند در فاصله 3 ماه و 6 ماه از آغاز مطالعه مصرف داروی کمتری را گزارش کرده بودند. در این نوشتار یافته‌های فوق و کاربردهای بالینی احتمالی آنها مورد بررسی قرار خواهند گرفت.
مقایسه عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان پسر نظام جدید ترم ششم بر اساس اولویتهای پنجگانه تعیین شده طبق برنامه هدایت تحصیلی
صفحه 33-50
حسین شکرکن، یوسفعلی عطاری، محمدعلی فلاحتی
چکیده این پژوهش تحت عنوان "مقایسه عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان پسر نظام جدید ترم ششم بر اساس اولویتهای پنجگانه تعیین شده طبق برنامه هدایت تحصیلی" در دبیرستانهای دولتی روزانه شهرستان اهواز می‌باشد. جامعه آماری این تحقیق 4032 نفر از دانش‌آموزان پسر ترم ششم بودند که 624 نفر از آنان موفق شدند حد نصاب نمره‌ها برای راهیابی به پنج رشته را به دست آورند.
حجم نمونه برای رشته ریاضی 250 نفر، رشته تجربی 225 نفر و علوم انسانی 18 نفر بود. برای مقایسه عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان در اولویتهای پنجگانه معدل ترم‌های سوم، چهارم و پنجم به عنوان عملکرد تحصیلی کلی و معدل ترم پنجم به عنوان عملکرد تحصیلی دروس اختصاصی در نظر گرفته شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرونده‌های تحصیلی دانش‌آموزان استفاده شد و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روشهای آماری تحلیل واریانس یک راهه و آزمون t استفاده گردید. بر اساس یافته‌های به دست آمده از این پژوهش بین عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان در اولویتهای پنجگانه هیچ‌گونه تفاوتی وجود نداشت، مگر در رشته تجربی که نتایج مربوط به معدل کل نشان داد که بین عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان در اولویتهای پنجگانه تفاوت معنی‌دار وجود دارد، اما روشهای پیگیری شفه و توکی در ارتباط بامقایسه‌های زوجی تفاوت معنی داری را نشان ندادند.
رابطه کمال‌گرایی و سرسختی روان‌شناختی با سلامت روانی و عملکرد تحصیلی
صفحه 51-70
https://doi.org/10.22055/psy.1999.16563
مینا وردی، مهناز مهرابی‌زاده‌هنرمند، بهمن نجاریان
چکیده پژوهش حاضر به منظور بررسی رابطه ساده و چندگانه کمال‌گرایی و سرسختی روان‌شناختی با سلامت روانی و عملکرد تحصیلی در دانش‌آموزان دختر مراکز پیش‌دانشگاهی اهواز در سال تحصیلی 79-78 انجام شده است. نمونه مورد بررسی 300 نفر از دانش‌آموزان دختر مراکز پیش‌دانشگاهی نواحی چهارگانه آموزش و پرورش اهواز بودند که با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب گردیدند. آنها مقیاس کمال‌گرایی اهواز، پرسشنامه سرسختی روان‌شناختی اهواز و فهرست تجدیدنظر شده علائم روانی را تکمیل نمودند. در ضمن میانگین، معدل سه ساله دبیرستان و معدل ترم گذشته دانش‌آموزان به عنوان شاخص عملکرد تحصیلی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که کمال‌گرایی با سلامت روانی رابطه منفی دارد، ولی با عملکرد تحصیلی رابطه‌ای ندارد. همچنین سرسختی روان‌شناختی با سلامت روانی و عملکرد تحصیلی رابطه مثبت دارد. افزون بر این، همبستگی چندگانه کمال‌گرایی و سرسختی روان‌شناختی با سلامت روانی از همبستگی ساده هریک از آنها بیشتر بود. نهایتاً همبستگی چندگانه کمال‌گرایی و سرسختی روان‌شناختی با عملکرد تحصیلی از همبستگی ساده هر یک از آنها بیشتر و معنی‌دار بود.
هنجاریابی آزمون نقاشی مقیاس زنان آدمک گودیناف-هریس بر روی کودکان 6 تا 11 ساله بوشهر
صفحه 71-92
https://doi.org/10.22055/psy.1999.16441
غلامرضا رجبی، بهمن نجاریان، یوسفعلی عطاری
چکیده هدف از اجرای این پژوهش هنجاریابی آزمون نقاشی مقیاس زنان آدمک گودیناف- هریس به عنوان یک آزمون تحولی در مدارس ابتدایی بوشهر بود. در این پژوهش 260 آزمودنی دختر در شش گروه 6، 7، 8، 9، 10 و 11 ساله به صورت تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب شدند. اجراء و نمره‌گذاری این آزمون بر طبق روش نمره‌گذاری زنان گودیناف- هریس (1963) انجام گرفت. تحلیل واریانس یک راهه نشان داد که آزمودنیهای 6 تا 11 ساله دختر در مقیاس زنان به طور جداگانه در سطح آماری 0/01=a با یکدیگر تفاوت دارند. لیکن بین نمره‌های آزمون نقاشی کل نمونه با نمره‌های پیشرفت تحصیلی سه ماهه اول کودکان به استثنای درس فارسی رابطه منفی معنی‌داری وجود دارد. ضرایب پایایی و روایی مربوط به این آزمون از سطح قابل قبولی برخوردارند.
بررسی رابـطه عزت نفس با همرنگی در دانش‌آموزان دختر و پسر شهرستان ساری
صفحه 93-104
https://doi.org/10.22055/psy.1999.16442
رمضان حسن‌زاده
چکیده در این پژوهش، رابطه بین عزت نفس و همرنگی بررسی شده است. بدین منظور 80 نفر از دانش‌آموزان سال دوم (40 دختر و 40 پسر) دبیرستانهای شهرستان ساری انتخاب شدند. آزمودنیها به دو آزمون عزت نفس کوپر اسمیت و همرنگی ل-72 پاسخ دادند. مانند نتایج اغلب پژوهشهای قبلی، یافته‌های پژوهش حاضر، مبین آن است که بین عزت نفس و همرنگی رابطه معنی‌داری وجود دارد. به عبارت دیگر، افزایش همرنگی با عزت نفس پائین همراه است. نتایج نشان می‌دهند که همبستگی منفی بین عزت‌نفس و همرنگی هم در مورد دانش‌آموزان پسر و هم در مورد دانش‌آموزان دختر صادق است. بنابراین، صرف نظر از جنسیت آزمودنیها، رابطه منفی معنی‌داری بین عزت نفس و همرنگی وجود دارد.
خصوصی سازی مدارس در ایران
صفحه 105-126
https://doi.org/10.22055/psy.1999.16443
یداللّه مهرعلی‌زاده
چکیده در مقاله حاضر خصوصی سازی به عنوان یکی از مباحث جدال برانگیز دهه‌های اخیر بررسی شده است. جریان خصوصی سازی در خلال برنامه پنج ساله اول توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی از سال 1367 در اقتصاد ایران مطرح گردیده و این روند در مدارس شتاب بیشتری یافته است. مقاله حاضر در راستای پاسخ به سوالاتی نظیر: خاستگاه نظری و زمینه‌های اقتصادی خصوصی سازی مدارس، نقش دولت در فرایند خصوصی سازی، دلایل برپایی مدارس خصوصی، استفاده کنندگان از مدارس خصوصی و سرانجام کارایی مدارس خصوصی برای زیستن در عصر جهانی شدن و بهره‌گیری از مزایای آن به رشته تحریر در آمده است.
نتایج حاصله نشان می‌دهد که اولاً، مدارس خصوصی در ایران بیشتر از دو جنبه تامین مالی و اداره مدارس مورد توجه قرار گرفته‌اند. ثانیاً فشارهای سیاسی و اجتماعی برای ایجاد مدارس خصوصی در کشور ایران از عوامل عمده به شمار می‌روند. لذا می‌توان گفت دیدگاههای انتقادی - که معتقدند خصوصی سازی مدارس به عنوان فرایندی برای تقویت گروههای غنی و مرفه و حفظ و تثبیت طبقه اجتماعی و موقعیت سیاسی و اجتماعی افراد و خانوادها است، تبیین مناسبی برای تفسیر دلایل و زمینه‌های شکل‌گیری مدارس خصوصی در ایران می‌باشند. ثالثاً، به لحاظ ماهیت ساختاری و عوامل شکل دهنده مدارس خصوصی در کشور ایران، این مدارس نمی‌توانند در راستای دستیابی به مزیتهای اقتصاد جهانی حرکت نمایند.
شیوه استفاده از کتابخانه و نوشتن مقالات تحقیقی
صفحه 129-132
https://doi.org/10.22055/psy.1999.16444
مرتضی کوکبی
چکیده یکی از دروسی که در برخی از دوره‌های کارشناسی تدریس می‌شود درسی است به نام "روش استفاده از کتابخانه و نوشتن مقاله تحقیقی" یا نامهایی مشابه آن در این درس، منابع کتابخانه و چگونگی استفاده از آنها در نوشتن مقاله تحقیقی و رساله‌ها آموخته می‌شود. کتاب "شیوه استفاده از کتابخانه و نوشتن مقالات تحقیقی" ظاهراً با هدف استفاده در چنین دوره‌هایی تألیف شده است. کتاب، دارای چهار فصل، سه پیوست، واژگان فارسی- انگلیسی، واژگان انگلیسی- فارسی و کتابشناسی است.