رابـطه سرسختی و مؤلفه‌های آن با سلامت روانی در دانشجویان پسر دوره کارشناسی دانشگاه
صفحه 1-18
https://doi.org/10.22055/psy.1996.16493
جمال حقیقی، یوسفعلی عطاری، سیدعلی سینا رحیمی، لیلا سلیمانی‌نیا
چکیده در این پژوهش، رابطه سرسختی و مؤلفه‌های سه گانه آن با سلامت روانی در دانشجویان پسر دوره‌های کارشناسی‌دانشگاه شهید چمران اهواز مورد بررسی قرار گرفت. در این تحقیق، مؤلفه‌های سرسختی- تعهد، کنترل و مبارزه جویی- به عنوان متغیرهای پیش‌بین یا مستقل و سلامت روانی به عنوان متغیر ملاک در نظر گرفته شد. نمونه تحقیق شامل 250 نفر از دانشجویان پسر دوره‌های کارشناسی دانشگاه بود که به طور تصادفی از میان دانشجویانی که در خوابگاههای دانشجویی سکونت داشتند، برگزیده شدند. برای بررسی فرضیه‌های تحقیق، از مقیاس سرسختی (مقیاس دیدگاههای شخصی) و پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ) استفاده به عمل آمد. تحلیل داده‌ها فرضیه‌های تحقیق را تأیید کردند و نشان دادند که بین سرسختی و مؤله‌های آن با سلامت روانی همبستگیهای ساده و چندگانه وجود دارد. همچنین معلوم گردید که "تعهد" بهترین متغیر پیش بین سلامت روانی است.
بررسی رابـطه خشنودی شغلی و عملکرد شغلی با توجه به متغیر تعدیل‌کننده عزت‌نفس
صفحه 19-26
https://doi.org/10.22055/psy.1999.16494
حسین شکرکن حسین شکرکن، فریبا حافظی
چکیده عزت نفس عاملی است که در بررسی رفتار سازمانی می‌تواند رابطه میان خشنودی شغلی و عملکرد شغلی را تعدیل کند. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه خشنودی شغلی و عملکرد شغلی بادر نظر گرفتن متغیر تعدیل کننده عزت‌نفس است. در واقع، هدف پژوهش حاضر، بررسی بخشی از نظریه خود هماهنگی کورمن (1977) است. نمونه پژوهش متشکل از تمام کارکنان شبکه های آبیاری کرخه و شاوور شهرستان اهواز با حجم نمونه 149 نفر است که از این تعداد 148 نفر مرد و 1 نفر زن بودند. فرضیه‌های پژوهش عبارتند از: 1ـ درافراد با عزت‌نفس پائین، میان خشنودی شغلی و عملکرد شغلی رابطه مثبت وجود دارد. 2ـ در افراد با عزت‌نفس بالا، میان خشنودی شغلی و عملکرد شغلی رابطه‌ای وجود ندارد. برای آزمون فرضیه‌ها از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است و نمونه تحقیق متشکل از دو گروه کارگران و مهندسان ـ مدیران است. نتایج حاکی از آنند که در افراد با عزت‌نفس بالا، در گروه کارگران و مهندسان ـ مدیران، میان خشنودی شغلی و عملکرد رابطه‌ای وجود ندارد. در گروه کارگران با عزت نفس پائین، میان خشنودی شغلی و عملکرد رابطه ای مثبت و معنی دار وجود دارد ولی در گروه مهندسان ـ مدیران رابطه‌ای وجود ندارد. به طور کلی، نتایج تحقیق در افراد با عزت نفس بالا در تمام گروهها با یافته‌های پژوهش کورمن (1977) مطابقت دارند. لیکن، نتایج تحقیق در افراد با عزت نفس پایین، تنها در گروه کارگران با با یافته‌های کورمن (1977) همسو است.
بررسی تأثیر فشار روانی بر برخی از متغیرهای سیستم ایمنی با توجه به نقش سرسختی روانشناختی
صفحه 27-42
https://doi.org/10.22055/psy.1999.16495
رضا زمانی، نجمه حمید
چکیده هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه میان فشار روانی، سر سختی(چالش، تعهد و کنترل) به عنوان منبع مقاومت در برابر فشار روانی با سیستم ایمنی بدن است. جامعه مورد مطالعه شامل دو گروه از دانشجویان پسر و دختر سال پنجم و ششم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران و شهید بهشتی در سال تحصیلی 78-77 بوده است. تعداد کل جامعه پژوهش شامل 340 نفر است. دانشجویان سال ششم پزشکی در امتحان پیش انترنی شرکت می‌کنند و در حقیقت با موقعیتی فشارزا مواجه می‌شوند، در حالیکه دانشجویان سال پنجم پزشکی در امتحان مزبور شرکت نمی‌جویند. از میان هر دو گروه، افرادی که مایل به همکاری نبوده و یا مبتلا به اختلالات و شرایطی بوده‌اند که سیستم ایمنی آنها را مخدوش می‌ساخت از جامعه پژوهش حذف شدند. در نهایت دو نمونه همسان حاصل شد. گروه آزمایشی (امتحان) شامل 147 نفر و گروه گواه (بدون امتحان) شامل 155 نفر بود. پس از توزیع پرسشنامه سرسختی میان دو گروه، تعداد 10 نفر از افراد واجد سرسختی بالا و 10 نفر از افراد واجد سرسختی پائین از هر دو گروه برگزیده شدند. بدین ترتیب نمونه مورد بررسی شامل 40 نفر بود. گروه آزمایشی (امتحان) و گواه (بدون امتحان) هر کدام شامل 20 نفر بود، که تعداد 10 نفر واجد سرسختی بالا و 10 نفر واجد سرسختی پائین در هر دو گروه وجود داشته است. سپس نمونه‌برداری خونی از افراد گروه آزمایشی به مدت نیم ساعت قبل از امتحان و در افراد گروه گواه، در همان زمان اما در شرایط عادی به عمل آمد. متغیرهای ایمنی مورد مطالعه شامل سلولT کمکی (CD4)، سلول Tمهاری / انهدامی (CD8)، نسبت ایمونوگلوبولین(M (IgM و هورمون کورتیزول بود. این تغیرها، به صورت کمّی مطالعه و ثبت شدند. نتایج حاصل آشکار ساخت که سرسختی با متغیرهای CD4، نسبت و IgM دارای رابطه مثبت و معنی‌دار بود. مؤلفه تعهد با متغیرهای CD4 و نسبت دارای رابطه مثبت و معنی‌دار بود. همچنین مؤلفه کنترل با متغیر CD4 دارای رابطه مثبت و معنی‌دار بود. اما مؤلفه چالش فقط با متغیر IgM، دارای رابطه مثبت و نزدیک به سطح معنی‌داری بود. همچنین میان سیستم ایمنی دو گروه آزمایشی (امتحان) و گواه (بدون امتحان) تفاوت معنی‌داری از لحاظ هورمون کورتیزول وجود داشت. میان سیستم ایمنی افراد واجد سرسختی بالا و پایین در دو متغیر CD4 و IgMتفاوت معنی‌داری وجود داشت. از سوی دیگر، تفاوت معنی‌داری میان افراد واجد سرسختی بالا و پائین در دو گروه آزمایشی و گواه از لحاظ متغیرهای IgM و کورتیزول وجود داشت. با مقایسه این نتایج می‌توان نتیجه گرفت که سرسختی در ارتباط میان فشار روانی حاد ناشی از امتحان، بر دو متغیر IgM و کورتیزول به طور معنی‌داری دارای نقش تعدیل کننده‌ای بود. همچنین، نقش ویژگی تعهد در سرسختی و سیستم ایمنی، از دو مؤلفه دیگر یعنی چالش و کنترل بیشتر است.
ساخت و اعتباریابی مقیاسی برای سنجش کمال‌گرایی
صفحه 43-58
https://doi.org/10.22055/psy.1999.16496
بهمن نجاریان، یوسفعلی عطاری، یدا... زرگر
چکیده پژوهش حاضر به منظور ساخت مقیاسی برای سنجش کمال گرایی با استفاده از تحلیل عوامل و تعیین پایایی و اعتبار آن انجام شد. 395 دانشجوی دختر و پسر دانشگاههای شهید چمران و آزاد اهواز یک پرسشنامه مقدماتی 95 ماده‌ای مربوط به کمال گرایی را تکمیل نمودند. بر اساس تحلیل عوامل پاسخهای آزمودنیها به پرسشنامه مقدماتی، مقیاس کمال گرایی اهواز (APS, Ahvaz Perfectionism Scale) با 27 ماده ساخته شد که پایایی آن به وسیله دو روش بازآزمایی و همسانی درونی (ضریب آلفای کرونباخ) و اعتبار آن از طریق تعیین ضرایب همبستگی مقیاس APS با مقیاس عزت نفس کوپر اسمیت و مقیاس الگوی رفتاری تیپA ، و خرده مقیاس شکایات جسمانی SCL90-R محاسبه شد. در کل، ضرایب پایایی و اعتبار مقیاس APS رضایت بخش و معنی دار بودند. مقایسه میانگینهای نمره‌های آزمودنیهای مؤنث و مذکر نشان دهنده بالاتر بودن میانگین نمره‌های دختران می‌باشد. بر اساس نتایج این تحقیق، مقیاس APS واجد شرایط لازم برای کاربرد در پژوهشهای روانشناختی می‌باشد.
بررسی رابطه رغبتهای شغلی، ارزشها و نگرش دبیران متوسطه و پیش‌دانشگاهی با عملکرد آموزشی آنان
صفحه 59-88
https://doi.org/10.22055/psy.1999.16497
فوزیه الهام‌پور، مهناز مهرابی‌زاده‌هنرمند، حسین شکرکن
چکیده در این پژوهش، رابطه رغبتهای شغلی، ارزشها و نگرش دبیران متوسطه و پیش‌دانشگاهی رشته‌های نظری دزفول با عملکرد آموزشی آنان در نیمسال اول سال تحصیلی 79-1378 بررسی گردید. نمونه‌های تحقیق 100 دبیر زن و 120 دبیر مرد بودند که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای از بین 800 دبیر انتخاب شدند. در پژوهش حاضر، روشهای آماری تحلیل داده‌ها، شامل همبستگی ساده و همبستگی چندگانه با روش ورود و گام به گام (مرحله‌ای) می‌باشند. در این تحقیق از پرسشنامه رغبت‌سنج هالند، پرسشنامه نظام ارزشی آلپورت، ورنون و لیندزی، و نگرش‌سنج معلم مینه‌سوتا استفاده گردید. نتایج تحقیق نشان می‌دهند که بین رغبت هنری با عملکرد آموزشی در نمونه دبیران مرد و کل آزمودنیها رابطه مثبت و از نظر آماری معنی‌دار وجود دارد. بین ارزش اقتصادی با عملکرد آموزشی در دبیران زن رابطه منفی و معنی‌دار آماری و بین ارزش اجتماعی با عملکرد آموزشی آنها رابطه مثبت و معنی‌دار وجود دارد. اما بین ارزش اجتماعی دبیران مرد با عملکرد آموزشی آنان رابطه منفی معنی‌دار آماری مشاهده شد. بین سایر رغبتهای شغلی، ارزشها و نگرش با عملکرد آموزشی رابطه‌ای مشاهده نگردید. همچنین بین متغیرهای پیش بین و متغیر ملاک همبستگی چندگانه وجود دارد.
کودکی به مثابه پدیداری اجتماعی
صفحه 89-104
https://doi.org/10.22055/psy.1999.16498
عبدالرضا نواّح
چکیده این مقاله عمدتاً در چارچوب مکتب نظری "پدیدارشناسی" (آلفرد شوتز) و متأثر از نظریه کنش متقابل نهادی است. امروزه با توجه به تلفیقی که کمابیش در شکل علوم میان رشته‌ای صورت گرفته نگرش انتزاعی جامعه شناسانه قاره‌ای متمایل به تلفیق و ادغام با رویکردهای عملی‌تر علوم اجتماعی انگلوساکسون گردیده که نتیجه روشن آن را در رویکردهائی از نوع مفاهیم و روشهای به کار گرفته مقاله پیش رو می‌توان ملاحظه نمود. هدف اساسی روش مذکور قابل فهم نمودن زندگی بعضاً حاشیه‌ای کودکان از طریق استخراج قوانین اجتماعی معطوف به ظواهر اعمال آنها در شکل پدیداری، اما مبتنی بر کنشهای عمدتاً چهارگانه (عقلانی، ارزشی، سنتی و عاطفی) وبری بوده است.
بررسی کمی فعالیتهای علمی اعضای هیأت علمی دانشگاه شهید چمران طی سالهای 1378 ـ 1363
صفحه 107-122
https://doi.org/10.22055/psy.1999.16499
فریده عصاره، زُیا آبام
چکیده هدف اصلی این پژوهش، بررسی کمی وضعیت تولید اطلاعات علمی در دانشگاه شهید چمران اهواز طی سالهای 1378ـ1363 است. در این پژوهش، میزان اطلاعات علمی تولید شده توسط اعضای هیأت علمی دانشگاه شهید چمران و روند رشد آنها به تفکیک چهار مدرک علمی (کتاب، مقاله، پایان نامه و گزارش طرح تحقیقاتی) در طول سالهای مورد مطالعه بررسی شده است. مجموعاً تولیدات علمی 431 عضو هیأت علمی در قالب 11 دانشکده مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است که ازاین تعداد 51 (83/11 درصد) نفر را زنان و380 (17/88 درصد) نفر را مردان تشکیل می‌دهند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهند که 90/51 درصد از اطلاعات علمی در فاصله سالهای 1378 ـ 1373 تولید شده است. وضعیت کتابها و مقالات تولید شده از لحاظ تألیف، ترجمه و سایر موارد و نیز ارائه مقالات در نشریات و سمینارهای داخلی و خارجی مورد بررسی قرار گرفت. همچنین میزان مشارکت اعضای هیأت‌علمی در تولید اطلاعات به صورت گروهی بررسی‌شد.