اثربخشی واقعیت‌درمانی مبتنی بر پذیرش‌مثبت بی‌قید و شرط خود بر کیفیت ارتباط‌ والدین و ترس از ارزیابی‌منفی مادران دارای فرزند با اختلالات طیف‌اوتیسم

ابراهیمی, مریم; طاهر, محبوبه; حسین خانزاده, عباسعلی

doi:10.22055/psy.2024.46768.3255

اثربخشی واقعیت‌درمانی مبتنی بر پذیرش‌مثبت بی‌قید و شرط خود بر کیفیت ارتباط‌ والدین و ترس از ارزیابی‌منفی مادران دارای فرزند با اختلالات طیف‌اوتیسم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مریم ابراهیمی ¹

محبوبه طاهر ²

عباسعلی حسین خانزاده ³

¹ دانشجوی دکترای تخصصی روان‌شناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

² استادیار، گروه روان شناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

³ دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

10.22055/psy.2024.46768.3255

چکیده

این پژوهش با هدف تدوین بسته واقعیت‌درمانی مبتنی بر پذیرش‌مثبت بی‌قید و شرط خود و تعیین اثربخشی آن بر کیفیت ارتباط‌والدین و ترس از ارزیابی‌منفی مادران فرزند با اختلالات طیف‌اوتیسم بود. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون_پس‌آزمون و دوره پیگیری 2 ماهه، با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش مادران دارای فرزند مبتلا به اوتیسم شهر ساری در سال 1401-1400 بودند. تعداد 30 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و سپس به دو گروه آزمایش و گواه به صورت تصادفی جایدهی شدند. گروه آزمایش 8 جلسه 60 دقیقه‌ای مداخله واقعیت‌درمانی مبتنی بر پذیرش‌مثبت بی‌قید و شرط خود را دریافت کرد و گروه گواه هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکردند. ابزار پژوهش پرسش‌نامه کیفیت روابط زناشویی کوندی و همکاران (2016) و مقیاس ترس از ارزیابی منفی توسط لیری (1983) بود. داده‌های گردآوری شده با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که بسته واقعیت‌درمانی مبتنی بر پذیرش‌مثبت بی‌قید و شرط خود از نظر متخصصان دارای روایی محتوایی کافی است. همچنین این بسته بر کیفیت ارتباط‌والدین، ترس از ارزیابی‌منفی مادران فرزند با اختلالات طیف‌اوتیسم تأثیر معنادار دارد (05/0>P). بر اساس یافته‌های پژوهش، بسته واقعیت‌درمانی مبتنی بر پذیرش‌مثبت بی‌قید و شرط خود می‌تواند به عنوان یک روش کارآمد جهت بهبود کیفیت ارتباط‌والدین و کاهش ترس از ارزیابی‌منفی مادران فرزند با اختلالات طیف‌اوتیسم مورد استفاده گیرد.

کلیدواژه‌ها

واقعیت‌درمانی

پذیرش‌مثبت

کیفیت ارتباط‌والدین

ترس از ارزیابی‌منفی

اختلالات طیف‌اوتیسم

موضوعات