دست‌آوردهای روان‌شناختی

اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری بر وزن افراد مبتلا به چاقی و نگران از تصویر بدنی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

ایوب اسدی 1
یداله زرگر 2
جلال مولودی 3

1 دانش‌آموخته دکتری روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران.

2 دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران.

3 استادیار، گروه علوم تغذیه، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی، کرمانشاه، ایران.

10.22055/psy.2024.46031.3215
چکیده
چاقی و بیماری‌های جسمی و روان‌شناختی که برای مبتلایان به وجود می‌آید، نشان می‌دهد که به درمان‌های تأثیرگذار، در دسترس و مقرون‌به‌صرفه‌ای نیاز است. درمان‌های روان‌شناختی به دلیل عارضه پایین و درمان پایدار می‌تواند تأثیر بسزایی در کاهش وزن داشته باشد. پژوهش حاضر از نوع آزمایشی بر روی نمونه‌ای به حجم 30 نفر از افراد مبتلا به چاقی و نگران از تصویر بدنی انجام شد. شرکت کنندگان به شیوه تصادفی در دو گروه مختلف درمان شناختی ـ رفتاری و گروه کنترل قرار گرفتند. هر دو گروه در مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون مورد سنجش قرار گرفتند. تصادفی سازی ساده براساس جدول اعداد تصادفی انجام شد. ابزار‌ سنجش شامل نمایه توده بدنی (BMI) و پرسشنامه روابط چند بعدی بدن ـ خود بود. برای توصیف و تحلیل داده‌ها از شاخص‌های فراوانی، میانگین، انحراف معیار و تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج نشان داد که بین گروه درمان شناختی ـ رفتاری در مقایسه با گروه کنترل در کاهش وزن افراد مبتلا به چاقی و کاهش نگرانی از تصویر بدنی تفاوت معناداری وجود دارد. تفاوت بین دو گروه از لحاظ آماری معنادار بود (001/0 > p) و مداخله درمان شناختی ـ رفتاری تأثیر بیشتری در کاهش وزن و کاهش نگرانی از تصویر بدنی داشت. به نظر می‌رسد درمان شناختی ـ رفتاری بر کاهش وزن افراد مبتلا به چاقی و نگران از تصویر بدنی تأثیرگذار است. به طوری که آزمودنی‌ها در گروه درمان شناختی ـ رفتاری نسبت به گروه کنترل کاهش وزن و کاهش نگرانی از تصویر بدنی بیشتری را تجربه کردند. این یافته‌ها از نظر تئوری و اهمیت آنها در مداخلات بالینی مورد بحث قرار می‌گیرند.

کلیدواژه‌ها

درمان شناختی ـ رفتاری
نمایه توده بدنی
نگرانی از تصویر بدنی

عنوان مقاله English

Effectiveness of Cognitive-behavioral Therapy on the Weight of People Suffering from Obesity and Concerned about Body Image

نویسندگان English

auob asadi 1
Yadollah Zargar 2
jalal Moludi 3
1 Ph.D. in Psychology, Department of Psychology, Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran.
2 Associate Professor, Department of counseling, school of humanities, Hazrate Masoumeh university, Qom, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Nutrition, University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran.
چکیده English

Background: Obesity is a significant health concern associated with psychological difficulties, including body dissatisfaction. Cognitive Behavioral Therapy (CBT) may contribute to weight management and improved body image by modifying maladaptive cognitive and behavioral patterns.
Objectives: This study aimed to investigate the effectiveness of an eight-session CBT intervention in reducing body mass index (BMI) and improving body image satisfaction among individuals with obesity.
Methods: This experimental study included 30 individuals with obesity who were randomly assigned to either a CBT intervention group or a control group using a random number table and sealed envelopes. The intervention consisted of eight CBT sessions focusing on psychoeducation, emotional eating management, modification of negative body-related thoughts, development of coping strategies, and goal setting for weight management. Data were collected using BMI measurements and the Multidimensional Body-Self Relations Questionnaire (MBSRQ) and analyzed using SPSS version 23.
Results: The findings indicated statistically significant differences between the intervention and control groups in weight reduction and body image satisfaction. The mean BMI was 32.47 in the intervention group compared with 34.81 in the control group (p < .001). Participants receiving CBT also demonstrated significantly greater improvements in body image satisfaction than those in the control group.
Conclusion: The findings suggest that an eight-session CBT intervention may be effective in reducing BMI and improving body image satisfaction among individuals with obesity. These results highlight the potential value of incorporating psychological interventions into comprehensive obesity management programs.

کلیدواژه‌ها English

Cognitive Behavioral Therapy
Obesity
Body Mass Index
Body Image
Weight Management
Aryapouran, S., Rastgoo, E., & Abdollahzadeh Rafi, M. (2024). The effectiveness of emotion training on symptoms in mothers caring for children with intellectual disabilities during the COVID-19 pandemic. Psychological Achievements, 31(1), 1-22. https://doi.org/10.22055/psy.2022.40009.2788 [Persian]
Barros, R., Moreira, P., Padrao, P., Teixeira, V. H., Carvalho, P., Delgado, L., & Moreira, A. (2017). Obesity increases the prevalence and the incidence of asthma and worsens asthma severity. Clinical Nutrition, 36(4), 1068-1074. http://dx.doi.org/10.1016/j.clnu.2016.06.023
Beck, J. S., & Busis, D. B. (2015). The diet trap solution: Train your brain to lose weight and keep it off for good. Hay House, Inc., K. S. (1982). The relevance of hypnosis for cognitive-behavioral therapy. Clinical Psychology Review, 2(1), 67-78.‏
Cash, T. F. (1990). The multidimensional body-self relations questionnaire. Unpublished test manual, Old Dominion University, Norfolk, VA.
Cava, E., Neri, B., Carbonelli, M. G., Riso, S., & Carbone, S. (2021). Obesity pandemic during COVID-19 outbreak: Narrative review and future considerations. Clinical Nutrition, 40(4), 1637-1643. https://doi.org/10.1016/j.clnu.2021.02.038
Comșa, L., David, O., & David, D. (2020). Outcomes and mechanisms of change in cognitive-behavioral interventions for weight loss: A meta-analysis of randomized clinical trials. Behaviour Research and Therapy, 132, 103654.  https://doi.org/10.1016/j.brat.2020.103654
Dostkam, M., Pourheidari, S., & Hosseini, S. A. (2021). The effectiveness of single-process cognitive behavioral therapy on face interpretation bias and fear of negative evaluation in paranoid students. Psychological Achievements, 28(1), 91-110. https://civilica.com/doc/1891658/ [Persian]
Duarte, C., Pinto‐Gouveia, J., & Ferreira, C. (2017). Ashamed and fused with body image and eating: Binge eating as an avoidance strategy. Clinical Psychology & Psychotherapy, 24(1), 195-202. https://doi.org/10.1002/cpp.1996
Farahzadi, M., Madahi, M., … & Khalatbari, J. (2016). Comparing the effectiveness of group therapy based on acceptance and commitment and cognitive-behavioral group therapy on body image dissatisfaction and interpersonal sensitivity of women with body image dissatisfaction. Clinical Psychology and Counseling Research (Educational and Psychological Studies), 7(2), 69-89. https://doi.org/10.22067/ijap.v7i2.65791 [Persian]
Fitch, A. K., & Bays, H. E. (2022). Obesity definition, diagnosis, bias, standard operating procedures (SOPs), and telehealth: an Obesity Medicine Association (OMA) Clinical Practice Statement (CPS) 2022. Obesity Pillars, 1, 100004. https://doi.org/10.1016/j.obpill.2021.100004
Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43, 115-135.‏ https://doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8
Hofmann, S. G., Asnaani, A., Vonk, I. J., Sawyer, A. T., & Fang, A. (2012). The efficacy of cognitive behavioral therapy: A review of meta-analyses. Cognitive Therapy and Research, 36(5), 427-440. https://doi.org/10.1007/s10608-012-9476-1
Karami, H., Seif, M., Rezaianzadeh, A., Johari, M., Rezaeianzadeh, R., & Ghaem, H. (2023). A population-based study of obesity and its complications in southern Islamic Republic of Iran. Eastern Mediterranean Health Journal, 29(2), 100-109. https://doi.org/10.26719/emhj.23.014  [Persian]
Li, J., Chen, J., Qin, Q., Zhao, D., Dong, B., Ren, Q., ... & Sun, Y. (2018). Chronic pain and its association with obesity among older adults in China. Archives of Gerontology and Geriatrics, 76, 12-18. https://doi.org/10.1016/j.archger.2018.01.009
Ohrnberger, J., Fichera, E., & Sutton, M. (2017). The relationship between physical and mental health: A mediation analysis. Social Science & Medicine, 195, 42-49. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2017.11.008
Pope, H. G., Khalsa, J. H., & Bhasin, S. (2017). Body image disorders and abuse of anabolic-androgenic steroids among men. Jama, 317(1), 23-24. https://doi.org/10.1001/jama.2016.17441
Rychescki, G. G., dos Santos, G. R., Bertin, C. F., Pacheco, C. N., Antunes, L. d. C., Stanford, F. C., & Boaventura, B. (2024). Online Cognitive-Behavioral Therapy-Based Nutritional Intervention via Instagram for Overweight and Obesity. Nutrients, 16(23), 4045. https://doi.org/10.3390/nu16234045
Riise, E. N., Haugland, B. S. M., & Wergeland, G. J. H. (2023). Cognitive Behavioral Therapy (CBT) with Children and Adolescents. In Handbook of Clinical Child Psychology: Integrating Theory and Research into Practice (pp. 407-424). Cham: Springer International Publishing.‏
Rodgers, R. F., Laveway, K., Campos, P., & de Carvalho, P. H. B. (2023). Body image as a global mental health concern. Cambridge Prisms: Global Mental Health, 10, e9. https://doi.org/10.1017/gmh.2023.2
Rosen, J. C. (2013). Body image disorder: Definition, development, and contribution to eating disorders. The etiology of bulimia: The individual and familial context, 1, 157-77.
Salmani, K., Amini, H., Bayatpour, M., Fazel Kalkhoran, J., ... & Salehi, M. (2016). The relationship between body image and body mass index with mental health in the context of transformation. Child Mental Health (Child Psychology), 4(3), 3-15. http://childmentalhealth.ir/article-1-145-fa.html [Persian]
Thompson, J. K. (2002). Obesity and Body Image Disturbance. Handbook of Obesity Treatment, 447.‏
Shafi Abadi, A, Hosni, J, & Yari, M. (2023). Comparing the effectiveness of emotion-oriented cognitive-behavioral therapy with cognitive therapy based on body image awareness and cognitive regulation of emotions in teenage girls who want cosmetic surgery. Psychological Achievements, 30(1), 19-36. https://doi.org/10.22055/psy.2022.34239.2569 [Persian]
Shamshadi, H., Shams, A., Sahaf, R., Shamsi Pourdehkordi, P., Zareian, H., & Muslim, A. (2019). Psychometric features of the Persian version of the multidimensional questionnaire of the person's attitude about his body in Iranian elderly. Senior, 15(3), 0 - 0. http://salmandj.uswr.ac.ir/article-1-1621-fa.html [persain]
Sørensen, T. I., Martinez, A. R., & Jørgensen, T. S. H. (2022). Epidemiology of obesity. In From Obesity to Diabetes (3-27).
Sujoldžić, A., & De Lucia, A. (2007). A cross-cultural study of adolescents–BMI, body image and psychological well-being. Collegium Antropologicum, 31(1), 123-130.
World Health Organization. (2022). WHO European regional obesity report 2022. World Health Organization. Regional Office for Europe.
Wu, T., Gao, X., Chen, M., & Van Dam, R. M. (2009). Long‐term effectiveness of diet‐plus‐exercise interventions vs. diet‐only interventions for weight loss: a meta‐analysis. Obesity Reviews, 10(3), 313-323. http://onlinelibrary.wiley.com/journal/121641535/abstract
Zwickert, K., Rieger, E., Swinbourne, J., Manns, C., McAulay, C., Gibson, A. A., ... & Caterson, I. D. (2016). High or low intensity text-messaging combined with group treatment equally promote weight loss maintenance in obese adults. Obesity Research & Clinical Practice, 10(6), 680-691. https://doi.org/10.1016/j.orcp.2016.01.001 
دست‌آوردهای روان‌شناختی
دوره 32، ویژه نامه روانشناسی بالینی
مقالات این ویژه نامه شامل دو بخش فارسی و انگلیسی در حوزه موضوعی روانشناسی بالینی می باشد.
آذر 1404
صفحه 175-192

  • تاریخ دریافت 18 بهمن 1402
  • تاریخ بازنگری 09 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 19 شهریور 1403

صفحه اصلی

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما