اثر بخشی درمان تنظیم هیجان بر نشخوار ذهنی، انعطاف ناپذیری شناختی، شرم بیرونی و عواطف منفی در نوجوانان دختر دارای نشانه‌های بدریخت انگاری بدنی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد روان شناسی بالینی کودک و نوجوان، گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی روانشناسی، دانشگاه تبریز

2 گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

10.22055/psy.2026.52395.3604
چکیده
The aim of this study was to investigate the effectiveness of emotion regulation-based therapy in reducing rumination, cognitive inflexibility, external shame, and negative affect among adolescent girls with symptoms of body dysmorphic disorder (BDD). This quasi-experimental study employed a pretest–posttest control-group design. The study population consisted of adolescent girls aged 16–18 years who exhibited symptoms of BDD in Tabriz during the 2025–2026 academic year. Initially, 300 students from two schools were screened using the Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale for Body Dysmorphic Disorder (Y-BOCS-BDD; Phillips et al., 1997). Students who scored above 20 were identified, and 40 eligible participants who agreed to participate were enrolled and randomly assigned to the experimental and control groups (n = 20 per group). Four participants subsequently withdrew, leaving 36 participants (n = 18 per group) in the final analysis. At pretest, participants completed the Ruminative Response Scale (Nolen-Hoeksema & Morrow, 1991), the Cognitive Inflexibility Scale (Dennis & Vander Wal, 2010), the External Shame Scale (Goss et al., 1994), and the Negative Affect subscale of the Positive and Negative Affect Schedule (Watson et al., 1988). The experimental group received emotion regulation-based therapy based on Gross’s (2002) model in eight 90-minute group sessions, whereas the control group received no intervention. Posttest data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) in SPSS. The results indicated that the intervention significantly reduced rumination, cognitive inflexibility, external shame, and negative affect compared with the control condition, F(4, 27) = 21.46, p < 0.001, ηp² = 0.76.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The Effectiveness of Emotion Regulation Therapy on Rumination, Cognitive Inflexibility, External Shame, and Negative Affect in Adolescent Girls with Body Dysmorphic Disorder Symptoms

نویسندگان English

Asma Pishkar Ahrab 1
Zeinab Khanjani 2
Touraj Hashemi 2
1 M.Sc. Graduate of Clinical Psychology of Child and Adolescent, Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, University of Tabriz, Tabriz, Iran.
2 Department of Psychology Faculty of Education and Psychology, University of Tabriz, Tabriz, Iran.
چکیده English

هدف از انجام این پژوهش، تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر تنظیم هیجان بر نشخوار ذهنی، انعطاف‌ناپذیری شناختی، شرم بیرونی و عواطف منفی در دختران نوجوان دارای نشانه‌های اختلال بدریخت‌انگاری بدنی بود. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دختران نوجوان 16 تا 18 ساله دارای نشانه‌های اختلال بدریخت‌انگاری بدنی در شهر تبریز در سال تحصیلی 1404-1405 بود. ابتدا 300 دانش‌آموز از دو مدرسه با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و با استفاده از مقیاس ییل-براون وسواس فکری-عملی برای اختلال بدریخت‌انگاری بدنی (Y-BOCS-BDD؛ Phillips et al., 1997) غربالگری شدند. پس از غربالگری، دانش‌آموزانی که نمره بالاتر از 20 کسب کردند شناسایی شدند و 40 نفر از افراد واجد شرایط که برای ادامه همکاری اعلام آمادگی کردند، وارد مطالعه شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 20 نفر) قرار گرفتند. در جریان پژوهش، 4 نفر از شرکت‌کنندگان ریزش کردند و در نهایت داده‌های 36 نفر (18 نفر در هر گروه) در تحلیل نهایی وارد شد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس پاسخ‌های نشخواری، مقیاس انعطاف‌پذیری شناختی، مقیاس شرم بیرونی و خرده‌مقیاس عاطفه منفی از مقیاس عاطفه مثبت و منفی بود. گروه آزمایش درمان مبتنی بر تنظیم هیجان بر اساس رویکرد Gross (2002) را طی 8 جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. پس از پایان درمان، از هر دو گروه پس‌آزمون به عمل آمد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان داد که درمان مبتنی بر تنظیم هیجان موجب کاهش معنادار نشخوار ذهنی، انعطاف‌ناپذیری شناختی، شرم بیرونی و عواطف منفی در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شد (F(4, 27)=21.46، p<0.001، ηp²=0.76).

کلیدواژه‌ها English

Cognitive Inflexibility
Emotion Regulation Therapy
External Shame
Negative Affect
Rumination

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 09 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 27 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 11 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 09 آبان 1405