بررسی‌ تأثیر آموزش‌ گروهی‌ مهارتهای‌ اجتماعی‌ در سازگاری‌ فردی‌- اجتماعی‌ نوجوانان‌ بزهکار در شهرستان‌ گنبد کاووس‌

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت‌ علمی‌ دانشکده‌ علوم‌ تربیتی‌ و روانشناسی‌ دانشگاه‌ شهید چمران‌ اهواز

2 عضو هیأت‌ علمی‌ دانشکده‌ علوم‌ تربیتی‌ و روانشناسی‌ دانشگاه‌ شهید چمران‌ اهواز

3 کارشناس‌ ارشد مشاوره‌ خانواده‌ دانشگاه‌ شهید چمران‌

4 عضو هیأت‌ علمی‌ دانشکده‌ علوم‌ تربیتی‌ و روانشناسی‌ دانشگاه‌ شهید چمران‌ اهواز

10.22055/psy.2005.16354

چکیده

   پژوهش‌ حاضر از جمله‌ پژوهشهای‌ آزمایشی‌ میدانی‌ با طرح‌ پیش‌ آزمون‌- پس‌ آزمون‌ با گروه‌ گواه‌ است‌ که‌ به‌ منظور بررسی‌ تأثیر آموزش‌ گروهی‌ مهارتهای‌ اجتماعی‌ در سازگاری‌ فردی‌- اجتماعی‌ نوجوانان‌ بزهکار در بند 3 ندامتگاه‌ شهرستان‌ گنبد کاووس‌ انجام‌ شده‌ است‌. 40 نفر نوجوان‌ زیر 18 سال‌ به‌ صورت‌ تصادفی‌ ساده‌ از میان‌ جامعه‌ پژوهش‌ انتخاب‌ و به‌ شیوه تصادفی‌ ساده‌ به‌ دو گروه‌ 20 نفری‌ گمارده‌ شدند. قبل‌ از انجام‌ مداخله آزمایشی‌ (ارائه‌ متغیر مستقل‌) دو گروه‌ با استفاده‌ از پرسشنامه‌ شخصیتی‌ کالیفرنیا (CTP) پیش‌ آزمون‌ شدند. سپس‌ گروه‌ آزمایشی‌ به‌ مدت‌ 10 جلسه‌ یک‌ ساعته‌ تحت‌ آموزش‌ مهارتهای‌ اجتماعی‌ به‌ صورت‌ گروهی‌ قرار گرفت‌ (مهارتها رفتارهای‌ مربوط‌ به‌ خود، رفتارهای‌ مربوط‌ به‌ دیگران‌، رفتارهای‌ مربوط‌ به‌ محیط‌ و رفتارهای‌ مربوط‌ به‌ کار). یک‌ هفته‌ پس‌ از انجام‌ مداخله‌ بار دیگر هر دو گروه‌ با استفاده‌ از آزمون‌ (CTP) پس‌ آزمون‌ شدند. نتایج‌ آزمون‌ تحلیل‌ واریانس‌ چندمتغیری‌ بر روی‌ تفاضل‌ نمره‌های‌ پیش‌ آزمون‌ و پس‌ آزمون‌ نشان‌ داد که‌: نوجوانان‌ بزهکار گروههای‌ آزمایشی‌ و گواه‌ از لحاظ‌ 12 خرده‌ مقیاس‌ آزمون‌ سازگاری‌ فردی‌- اجتماعی‌ کالیفرنیا (CTP) متفاوتند. در نهایت‌، یافته‌ها گواه‌ آن‌ است‌ که‌ که‌ آموزش‌ مهارتهای‌ اجتماعی‌ (مداخله‌ درمانی‌) باعث‌ افزایش‌ سازگاری‌ فردی‌ و اجتماعی‌ در نوجوانان‌ بزهکار شهرستان‌ گنبدکاوس‌ می‌شود.  

کلیدواژه‌ها


احمدی‌، سیداحمد (1377). روانشناسی‌ نوجوانان‌ و جوانان‌. اصفهان‌: نشر نخستین‌، چاپ‌ هفتم‌.
ثابتی‌، فهیمه‌ و شهنی‌ییلاق‌، منیجه‌ (1377). تأثیر آموزش‌ مهارتهای‌ اجتماعی‌ در کاهش‌ ناسازگاریهای‌ اجتماعی‌- عاطفی‌ دانش‌آموزان‌ پسر ناسازگار دبستانی‌ اهواز. مجله‌ علوم‌ تربیتی‌ و روانشناسی‌ دانشگاه‌ شهید چمران‌، دوره‌ سوم‌، سال‌ پنجم‌، شماره‌های‌ 3 و 4 صص‌: 16-1.
خجسته‌مهر، غلامرضا (1373). مقایسه‌ ویژگیهای‌ شخصیتی‌ نوجوانان‌ بینا و نابینا. مجله‌ علوم‌ تربیتی‌ و روانشناسی‌ دانشگاه‌ شهید چمران‌، دوره‌ سوم‌، سال‌ اول‌ شماره‌های‌ 2 و 3.
سخندان‌ توماج‌، رسول‌ (1380). بررسی‌ اثربخشی‌ آموزش‌ گروهی‌ مهارتهای‌ اجتماعی‌ بر مشکلات‌ رفتاری‌- عاطفی‌ کودکان‌ دبستانی‌ شهرستان‌ گنبد کاووس‌. پایان‌ نامه‌ کارشناسی‌ ارشد مشاوره‌، دانشگاه‌ اصفهان‌، چاپ‌ نشده‌.
فرگاس‌، جوزف‌، پی‌ (   ). روانشناسی‌ تعامل‌ اجتماعی‌. ترجمه‌: خشایار بیگی‌ و مهرداد فیروزبخت‌ (1379). تهران‌: انتشارات‌ ابجد.
فروغ‌ الدین‌ عدل‌، ا (1372). تأثیر به‌ کارگیری‌ روش‌ آموزش‌ مهارتهای‌ اجتماعی‌ در بهبود رفتارهای‌ اخلال‌گرانه‌ کودکان‌. پایان‌ نامه‌ کارشناسی‌ ارشد روانشناسی‌ بالینی‌، انستیتو روانپزشکی‌ تهران‌، چاپ‌ نشده‌.
کارتلج‌، جی‌؛ میلبرن‌، اف‌ (1369). آموزش‌ مهارتهای‌ اجتماعی‌ به‌ کودکان‌. ترجمه‌: محمدحسین‌ نظری‌نژاد. انتشارات‌ آستان‌ قدس‌.
لیندزی‌، اس‌. جی‌. ئی‌؛ پاول‌، جی‌. ئی‌ (1994). روانشناسی‌ بالینی‌ بزرگسالان‌. ترجمه‌: محمدرضا نائینیان‌ (1378). تهران‌: انتشارات‌ درج‌.
ماسن‌، هنری‌ (1372). رشد و شخصیت‌ کودک‌. ترجمه‌: مهشید یاسایی‌. تهران‌: نشر مرکز.
منصور، محمود (1368). زمینه‌ بررسی‌ بزهکاری‌ کودکان‌ و نوجوانان‌. تهران‌ ؛ انتشارات‌ چهر، چاپ‌ سوم‌.
هارجی‌، اون‌. ساندرز، کریستین‌ و دیکسون‌، دیوید (1994). مهارتهای‌ اجتماعی‌ در ارتباطات‌ میان‌ فردی‌. ترجمه‌: خشایار بیگی‌ و مهرداد فیروزبخت‌ (1377). تهران‌: انتشارات‌ رشد.
هربرت‌، مارتین‌ (1976). روانشناسی‌ بالینی‌ کودک‌. ترجمه‌: مهرداد فیروزبخت‌ (1378). انتشارات‌ شناخت‌.
 
 
Adedapo, V.L. (1999). The effects of social skills training on the socially appropriate and anti social behaviors of elementary students with serious emotional disorders, Ph.D. Dissertation in Ohio State University, Non Published. Arthur, M.W. & Kuperminc, G.P. (1991). Social skills predictors of adolescent antisocial behavior. Available in http://www. google.com.
Bell, S. (1999). The application of a formal social skills training program to enhance the social skills of group of learning disabled adolescents. Psy. Dissertation in California school of professional psychology, Non Published.
Cairns, R.B., Leung, M., Buchanan, L. & Cairns, B.D. (1995). Friendships and social network in children and adolescence. Fluidity, reliability and interrelations, Child Development. 66(5): 1330-1343.
Chimienti, G & Trilivas, S. (1995). Cognitive and behavioral effects of social skills training on Greek and Lebanese elementary school children. International Journal of Mental health, 23(4): 53-68.
Cowen, E.L., Pederson, A., Babigon, H., Izzo, L.B. & Trost, M.A. (1973). Long term followup of early detected vulnerable children. Journal of counseling and clinical psychology. 13(4): 106-128.
Deniels, A.J. (1990). Social skills training of primary age children, Educational Psychology in practice, 6(3): 159-162.
Finch, M.K. (1998). Social skills training for preadolescents with problem behaviors, Ph.D. Dissertation in university of Illinoes a Chicago.
Gersham, F.M. & Elliot, S.N. (1984). Assessment and classification of children’s social skills. School Psychology Rivew. 13: 192-301.
Grasha, A. & Kirshenboum, D. (1985). Adjustment and competence: conceptions and application, New York: west publishing company.
Husson, D.N. (1996). Efficacy of social skills training in the improvement of childhood externalized disorder, psy. Dissertation in Miami inst: Non published.
Lyons, J. (2000). Effects of social skills training on self-perception in eight- to sixteen year- old outpatient clients, psy. Dissertation in university of Hartford. Non published.
Masters, J. (1991). Project KIND (Keeping Interfering Noncompliance Down): A social skills program for noncompliant primary students. Availble in www.google.com.
Morgan, V. & Pearson, S. (1994). Social skills training in a junior schoolsetting. Educational Psychology in practice 10(2): 99-108.
Ruff, M., Sells, B. & Golden, M. (1972). Social adjustment and personality development in children. Minneopolis University of Minneosota press.
Timberlak, T. (2000). A comprehensive approach to social skills training with Urban African- American adolescence. Ph.D. Dissertation in Temple university, Non published.
Verdyn, C.M., Lord, W. & Forrest, G.C. (1990). Social skills training in school: an evaluation study. Journal of adolescence, 13: 3-16.