بررسی دیدگاههای فلسفی- عقیدتی دانش‌آموزان پسر پایه سوم مقطع متوسطه شهر اهواز در مورد نماز
صفحه 1-10
کریم سواری، مسعود صفائی‌مقدم، عبدالکاظم نیسی
چکیده در پژوهش حاضر، دیدگاههای فلسفی- عقیدتی (دلائل گرایش) دانش‌آموزان پسر پایه سوم متوسطه شهر اهواز در مورد اقامه نماز مورد بررسی قرار گرفت. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانش‌آموزان پسر پایه سوم متوسطه شهر اهواز می‌باشد. در این پژوهش از دو نمونه استفاده گردید. نمونه اول شامل 120 نفر جهت ساخت پرسشنامه مقدماتی و نمونه دوم 320 نفر بودند که به صورت تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب شدند. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از تحلیل عاملی استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان داد که چهار عامل در گرایش دانش‌آموزان به نماز مؤثر بوده‌اند. این عوامل عبارتند از: فردی- روانشناختی، عبادی- تکلیفی، فرهنگی- اجتماعی و رستگاری- فلاح.
تأثیر آموزش ابراز وجود بر ابراز وجود، عزت‌نفس، اضطراب اجتماعی و بهداشت روانی دانش‌آموزان پسر مضطرب اجتماعی دبیرستانی شهرستان اهواز
صفحه 11-30
https://doi.org/10.22055/psy.2001.16464
عبدالکاظم نیسی، منیجه شهنی‌ییلاق
چکیده در این پژوهش به بررسی تأثیر آموزش ابراز وجود بر ابراز وجود، عزت نفس، بهداشت روانی و اضطراب اجتماعی در دانش‌آموزان پسر مضطرب اجتماعی سال اول دبیرستان پرداخته شده است. جامعه آماری دانش‌آموزان پسر مضطرب اجتماعی سال اول دبیرستانهای اهواز می‌باشند. از بین 400 نفر نمونه اولیه 90 دانش‌آموز مضطرب اجتماعی انتخاب و به طور تصادفی به سه گروه آزمایشی، دارونما و گواه گمارده شدند. ابزارهای مورد استفاده عبارتند از: مقیاس خودگزارشی مداد-کاغذی ابراز وجود برای نوجوانان، مقیاس عزت نفس کوپر اسمیت، مقیاس اضطراب اجتماعی و فهرست تجدید نظر شده علایم روانی (SCL 90-R). طرح پژوهشی طرح پیش آزمون- پس آزمون با دو گروه کنترل می‌باشد. نتایج تحلیل فرضیه‌ها با استفاده از روش آماری تحلیل واریانس نشان داد که آموزش ابراز وجود باعث افزایش ابراز وجود، عزت نفس و بهداشت روانی و کاهش اضطراب اجتماعی می‌شود. این تأثیر فقط در گروه آزمایشی مشاهده شد و دو گروه دیگر تفاوت معنی داری در پیش آزمون و پس آزمون نداشتند. نتایج این پژوهش مؤثر بودن آموزش ابراز وجود را در افزایش جسارت‌ورزی، عزت نفس و بهداشت روانی و کاهش اضطراب اجتماعی نشان می‌دهد.
بررسی رابطه ساده و چندگانه پیشایندهای مهم و مربوط با هدفگرایی تبحری و رابطه آن با عملکرد تحصیلی در دانش‌آموزان پسر سال اول دبیرستانهای اهواز
صفحه 31-48
https://doi.org/10.22055/psy.2001.16465
علیرضا حاجی یخچالی، جمال حقیقی، حسین شکرکن
چکیده هدف از انجام این پژوهش بررسی رابطه ساده و چندگانه پیشایندهای مهم هدفگرایی تبحری و رابطه‌اش با عملکرد تحصیلی در دانش‌آموزان پسر سال اول دبیرستانها اهواز می‌باشد. در این پژوهش عزت نفس مثبت، هدف مسئولیت پذیری اجتماعی، تعلق به مدرسه، نگرشهای مثبت درباره تعلیم و تربیت، ادراکات دانش‌آموزان از هدفهای تبحری معلم، والدین و ساختار کلاس به عنوان متغیرهای پیش بین و هدفگرایی تبحری دانش‌آموزان به عنوان متغیر ملاک محسوب می‌شوند. از سوی دیگر هدفگرایی تبحری دانش‌آموزان به عنوان متغیر مستقل و عملکرد تحصیلی، به عنوان متغیر وابسته محسوب می‌شوند. نمونه تحقیق مشتمل بر 360 دانش‌آموز پسر پایه اول دبیرستانهای اهوازند که در سال 80-79 به تحصیل اشتغال داشتند: برای گزینش نمونه تحقیق از روش نمونه‌گیری «تصادفی چند مرحله‌ای استفاده به عمل آمد. از چندین مقیاس از مجموعه مقیاسهای الگوهای یادگیری سازگار برای سنجش متغیرهای مورد نظر استفاده شد. بر اساس نتایج این پژوهش، کلیه متغیرهای پیشایند با هدفگرایی تبحری رابطه مثبت معنی‌داری نشان دادند. همچنین ترکیب متغیرهای پیشایند با هدفگرایی تبحری همبستگی چندگانه داشتند. از سوی دیگر هدفگرایی تبحری با عملکرد تحصیلی، رابطه مثبت معنی دار داشت.
بررسی اثربخشی روشهای درمان‌شناختی، تن‌آرامی و رفتاری در بهبود کمردرد مزمن در دبیران مرد دبیرستانهای شهر اهواز
صفحه 49-72
https://doi.org/10.22055/psy.2001.16466
ا... کرم پولادی ریشهری، بهمن نجاریان، حسین شکرکن، مهناز مهرابی‌زاده هنرمند
چکیده تحقیق حاضر اثربخشی درمانهای شناختی، تن‌آرامی و رفتاری را در گروهی از دبیران شهر اهواز که مبتلا به کمردرد مزمن بودند مورد ارزیابی قرار داد. روش این تحقیق آزمایشی بود. جمعیت هدف این تحقیق را دبیران مرد شهر اهواز تشکیل می‌دادند. نمونه تحقیق شامل 100 نفر بیمار مبتلا به کمردرد مزمن می‌باشد که به طور تصادفی از بین بیماران مبتلا به کمر درد مزمن انتخاب و به گروههای آزمایشی (شناخت درمانی، رفتار درمانی، تن آرامی) و گروه گواه گمارده شدند (هر گروه 25 نفر). شیوه‌های مداخله (درمان) در این تحقیق عبارت بودند از: الف) مصون‌سازی در مقابل درد (میکنبام و ترک، 1976)، ب) کنترل محرک (کانفر، 1980)، ج) تن آرامی عضلانی پیشرونده (جاکوبسن، 1962). چهار شاخص بهبودی در تحقیق حاضر در نظر گرفته شد که شامل بهبود باورهای درد، بهبود رفتار درد، بهبود خودکفایی درد و بهبود افسردگی بود. ابزارهای درد (زارکوفسکا، 1988)، آزمون خودکفایی درد (نیکولاس، 1989)، آزمون افسردگی (بک، 1961) و آزمون درد مزمن (اصغری‌مقدم، 1374) بودند. نتایج مرحله اول تحقیق بیانگر پایایی و اعتبار مطلوب و رضایت‌بخش این آزمونها می‌باشد. نتایج آماری نشان داد که روشهای درمان در بهبود کمردرد مزمن در آزمودنیها مؤثر بوده‌اند. تحلیل واریانس یک راهه تفاضل میانگین نمره‌های آزمودنیهای گروههای مختلف، در دو مرحله اجرای آزمونهای مربوط به درد مزمن، حاکی از تفاوت معنی‌دار بین گروههای درمانی در شاخصهای بهبودی بود. آزمون توکی، نشان داد که گروه شناخت درمانی و گروه تن آرامی عضلانی در بهبود باورهای درد و کاهش افسردگی تفاوتهای معنی‌داری با گروه گواه ظاهر ساختند. حال آنکه، چنین یافته‌ای در گروه رفتاردرمانی دیده شد. وانگهی، هر سه گروه درمان‌شناختی، تن آرامی و رفتاری در خودکفایی درد و بهبود رفتارهای درد، تفاوتهای معنی‌داری با گروه گواه نشان دادند. افزون بر آنچه گفته شد، نتایج آماری حاصل از بررسی مقایسه‌ای روشهای درمانی نشان داد که این روشها از لحاظ میزان کارایی تفاوتهای معنی‌داری با یکدیگر داشتند
بررسی و مقایسه انواع هویت در ابعاد اعتقادی و روابط بین فردی در دانشجویان دختر و پسر دانشگاه شهید چمران اهواز
صفحه 73-98
https://doi.org/10.22055/psy.2001.16467
حسین شکرکن، بهمن نجاریان، مرتضی امیدیان، جمال حقیقی
چکیده پژوهش حاضر به منظور بررسی وضعیت هویت از نظر نحوه توزیع افراد در چهار حالت هویت سردرگم، زودهنگام، مهلت‌خواه و کسب شده در دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز طراحی و اجرا شد. فرضیه اصلی این پژوهش یعنی تفاوت معنی‌دار در فراوانی چهار نوع هویت ذکر شده در کل نمونه و دانشجویان دختر و پسر با استفاده از روش آماری مجذور خی مورد تحلیل قرار گرفت و فرضیه پژوهشی در کل نمونه و در دانشجویان دختر و پسر تأیید گردید. همچنین در ابعاد هویت- اعتقادی و روابط بین فردی در کل نمونه و دانشجویان دختر و پسر تأیید گردید. نتایج با توجه به دیدگاه اریکسون و مارسیا مورد بحث قرار گرفت.
ساخت و اعتباریابی مقیاسی برای سنجش تحریف واقعیت
صفحه 99-114
https://doi.org/10.22055/psy.2001.16468
بهمن نجاریان، منصور سودانی
چکیده در این پژوهش با استفاده از روش آماری تحلیل عوامل، یک مقیاس 10 ماده‌ای موسوم به مقیاس تحریف واقعیت اهواز[1] (ARDI) برای سنجش سازه تحریف واقعیت ساخته شد که از ضرایب همسانی درونی و بازآزمایی رضایت بخشی برخوردار می‌باشد. اعتبار مقیاس ARDIبه وسیله اجرای همزمان آن با مقیاسهای مقبولیت اجتماعی مارلو- کران، تعریف سازه‌ای مقیاس تحریف واقعیت، خرده مقیاس دروغ سنج مقیاس شخصیتی آیزنک، خرده مقیاس دروغ سنج پرسشنامه شخصیتی چند وجهی مینه سوتا، و خرده مقیاس دروغ سنج آزمون عزت‌نفس کوپراسمیت در بین دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز سنجیده شد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهند که ARDI از خصوصیات روانسنجی بسیار رضایت بخشی برخوردار است و در نتیجه می‌تواند ابزار مناسبی برای ارزیابی تحریف واقعیت باشد.
[1] - Aahvaz Reality Distortion Inventory
تأثیر مشاوره بر کاهش افسردگی و ناامیدی نوجوانان لوسمیک افسرده در بیمارستان شفای داشگاه علوم پزشکی اهواز
صفحه 115-126
https://doi.org/10.22055/psy.2001.16469
منیجه شهنی‌ییلاق، شرافت اکابریان
چکیده در این پژوهش تأثیر مشاوره بر کاهش افسردگی و ناامیدی نوجوانان لوسمیک افسرده در بیمارستان شفای دانشگاه علوم پزشکی اهواز بررسی شده است. بدین منظور 100 نفر دختر و پسر بیمار (20-11 ساله) مورد بررسی قرار گرفتند که از این تعداد 26 نفر افسرده تشخیص داده شدند. نوجوانان لوسمیک افسرده به طور تصادفی به دو گروه آزمایشی و گواه تقسیم شدند. گروه آزمایشی به مدت 8 جلسه مشاوره شدند. فرض بر این بود که میزان افسردگی و ناامیدی نوجوانان لوسمیک بعد از مشاوره به طور معنی‌داری کاهش می‌یابد. آزمودنیها به سه پرسشنامه: افسردگی بک، افسردگی کودکان و ناامیدی بک، پاسخ دادند. پرسشنامه افسردگی بک برای تشخیص مورد استفاده قرار گرفت. برای تحلیل داده‌ها از روش آماری تحلیل واریانس با اندازه‌های مکرر استفاده شد. نتایج نشان داد که، پس از مشاوره، بین میزان افسردگی و ناامیدی گروه آزمایشی و گواه تفاوت معنی‌دار وجود دارد. این یافته‌ها بر اهمیت مشاوره در کاهش افسردگی و ناامیدی بیماران لوسمیک افسرده تأکید دارد.
پیدایش و گسترش خدمات مرجع در کتابخانه‌ها
صفحه 125-154
https://doi.org/10.22055/psy.2001.16470
زاهد بیگدلی
چکیده بخش مرجع در کتابخانه‌هااز مهمترین بخشهاست و خدمات مرجع نمود عینی کلیه تلاشهایی است که در یک کتابخانه به عمل می‌آید. تاریخچه خدمات مرجع به قرنهاپیش می‌رسد، لیکن خدمات مرجع به مفهوم امروزی از اواخر قرن نوزدهم میلادی متداول شد. ارائه مناسب این خدمات علاوه بر مهارتهای فنی و دانش، ارتباط فردی صحیح را می‌طلبد. توسعه دانشگاهها و به ویژه تأکید بر امر پژوهش از عوامل شکوفایی خدمات مرجع در امریکا بوده است و کتابداران مرجع را از موقعیت و اعتبار خاصی برخوردار نموده است. امروزه با پیدایش تکنولوژی جدید اطلاعاتی این بحث پیش آمده است که کتابداران مرجع چگونه می‌توانند علی رغم ظهور امکانات الکترونیکی جدید که امکان جستجوی اطلاعات توسط کاربر را به طور مستقیم فراهم آورده است، موقعیت و پایگاه اجتماعی خویش را حفظ نمایند. مقاله حاضر، ضمن بررسی سیر تاریخی پیدایش و گسترش خدمات مرجع و نشان دادن تأثیر پیشرفتهای اخیر فناوری اطلاعات بر خدمات مرجع پیشنهادهایی در این ارتباط ارائه نموده است.