دست‌آوردهای روان‌شناختی

چکیده هدف اصلی این مطالعه
بررسی تأثیر نوروفیدبک در افزایش عملکرد هوشی و توجه کودکان مبتلابه نارساخوانی می‌باشد.
جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه دانش‌آموزان پسر نارساخوان مراجعه‌کننده به مرکز
ویژه ناتوانی‌های یادگیری در شهرستان اردبیل در سال 1389 تشکیل می‌داد که تعداد 31
نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس از بین آن‌ها انتخاب شدند. ماهیت موضوع و اهداف
مطالعه ایجاب می‌کرد که از روش آزمایشی و طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه
پلاسیبو استفاده شود. ابزارهای مورداستفاده در این پژوهش شامل دستگاه نوروفیدبک (NFT)،
مقیاس ارزیابی ADHD وندربیلت (فرم والدین)، آزمون عملکرد پیوسته
(CPT)، آزمون اختلال در خواندن، مقیاس تجدیدنظر
شده هوش وکسلر کودکان و پرسشنامه محقق ساخته می‌باشد. نتایج تحلیل واریانسچندمتغیرهبهبودیمعنی‌داریرادر آزمون هوشی وکسلر درپس‌آزمون
و پیگیری دوماهه در گروه نوروفیدبک واقعی در مقایسه با گروه نوروفیدبک کاذب نشانداد. همچنین نتایج نشان‌دهنده بهبودیمعنی‌داریدر
زیر مقیاس‌های آزمون عملکرد پیوسته یعنی پاسخ‌های صحیح، خطای حذف و خطای ارائه درپس‌آزمون و پیگیری دوماهه در گروه نوروفیدبک واقعی در
مقایسه با گروه نوروفیدبک کاذببود.
نتایج این پژوهش حاکی از کارآیی نوروفیدبک و پایداری آن به‌عنوان یک شیوه اثربخش
در کاهش مشکلات توجه و افزایش عملکرد هوشی دانش‌آموزان مبتلابه نارساخوانی در
مقایسه با گروه پلاسیبو است.

چکیده پژوهش حاضر با هدف
بررسی اثربخشی آموزش برنامه رانندگی ایمن بر ادراک ریسک و نگرانی رانندگان موتورسیکلت
انجام شد. طرح پژوهش از نوع آزمایشی با پیش آزمون- پس آزمون و
گروه گواه و دوره­ی پیگیری بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه رانندگان موتورسیکلت
شهرستان بابل بود. با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی ساده 60 نفر انتخاب شدند
که این تعداد به صورت تصادفی 30 نفر در گروه آزمایش و 30 نفر در گروه گواه قرار
گرفتند. شرکت کنندگان پرسشنامه ادراک ریسک راندمو و اورسون را تکمیل کردند. برنامه
آموزش رانندگی ایمن به مدت هشت هفته، 16 جلسه و 32 ساعت به گروه آزمایش آموزش داده
شد و به گروه کنترل آموزش داده نشد. به منظور تجزیه و تحلیل داده­ها از تحلیل
واریانس چند متغیری استفاده شد. نتایج به دست آمده نشان داد بین نمرات ادراک ریسک و نگرانی رانندگان موتورسیکلت در
پیش آزمون با پس آزمون و پیگری گروه آزمایش تفاوت معنی‌دار وجود دارد (001/0P≤)، این تفاوت
در نمرات گروه کنترل مشاهده نشد. این نتایج نشان می‌دهد که برنامه آموزش رانندگی
ایمن در افزایش ادراک ریسکو نگرانی رانندگان موتور سیکلت مؤثر است.

چکیده هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی رابطه علّی بین تنیدگی تحصیلی ادراک شده و بهزیستی ذهنی با میانجیگری حمایت اجتماعی ادراک شده و باورهای خودکارآمدی تحصیلی در دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز و مقایسه مدل در دو گروه پسر و دختر بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز بود که به روش تصادفی چند مرحله‌ای 600 نفر به عنوان نمونه از میان آنها انتخاب شدند. ابزارهای استفاده شده در این پژوهش، پرسشنامه تنیدگی تحصیلی (ASQ)، مقیاس چند بُعدی حمایت اجتماعی ادراک شده (MSPSS) پرسشنامه باورهای خودکارآمدی تحصیلی (ASEBQ)، برنامه‌ی عاطفه‌ی مثبت و منفی  (PANAS) و مقیاس رضایت از زندگی (SWLS) است. ارزیابی مدل پیشنهادی با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری انجام گرفت. نتایج نشان دادند که تنیدگی تحصیلی ادراک شده هم به صورت مستقیم و هم غیرمستقیم از طریق حمایت اجتماعی ادراک شده و ترکیب باورهای خودکارآمدی تحصیلی و حمایت اجتماعی ادراک شده با بهزیستی ذهنی رابطه دارد. رابطه غیرمستقیم تنیدگی تحصیلی ادراک شده با بهزیستی ذهنی از طریق باورهای خودکارآمدی تحصیلی تأیید نشد. همچنین نتایج تحلیل مدل چندگروهی نشان داد که با وجود یکسان بودن نمودار مسیر دخترها و پسرها، از لحاظ ضرایب مسیر بین دو گروه تفاوت معنی‌دار وجود دارد.

چکیده هدف از پژوهش حاضر مطالعه‌ی تأثیر روش درمانی عقلانی- هیجانی رفتاری بر نمایه توده بدن، خودکارآمدی وزن و تصویر بدن در  وجوانان دختر 18-14 سال دارای اضافه‌وزن شهر اهواز بود. بدین منظور با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس و از طریق فراخوان عمومی و پس از ارزیابی‌های اولیه و تشخیص داشتن اضافه‌وزن توسط متخصص تغذیه 36 نفر انتخاب و در
سه گروه آزمایش، پلاسیبو و فهرست انتظار به صورت تصادفی قرار گرفتند. گروه آزمایش در 12 جلسه 90 دقیقه‌ای شرکت کردند و علاوه بر دریافت برنامه رژیم غذایی و وزن‌کشی هفتگی، مداخله‌ی روان‌شناختی نیز دریافت کردند. گروه پلاسیبو به تعداد جلسات گروه آزمایش در جلسات جداگانه شرکت کردند و علاوه بر دریافت برنامه رژیم غذایی و وزن‌کشی هفتگی، هر هفته نیز گزارش فرم‌های پایش خود را ارائه می‌دادند. اما گروه فهرست انتظار هیچ‌گونه پایش و مداخله‌ای دریافت نکردند. هر سه گروه در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری پرسشنامه‌های مربوط به متغیرهای پژوهش را تکمیل کردند. تحلیل داده‌ها با روش تجزیه‌وتحلیل کوواریانس در سطح معنی‌داری (05/0p<) نشان داد که در مرحله پس‌آزمون از نظر نمایه توده بدن بین گروه آزمایش و پلاسیبو با فهرست انتظار تفاوت معنی‌دار بود، اما بین گروه آزمایش و پلاسیبو در مرحله پس‌آزمون تفاوت معنی‌دار نبود. ولی در مرحله پیگیری تفاوت معنی‌دار بود. یعنی این که هر دو گروه در مرحله پس‌آزمون کاهش وزن داشتند ولی در مرحله پیگیری دو ماه و نیم‌گروه آزمایش وزن کاهش‌یافته خود را حفظ نمودند در حالی که گروه پلاسیبو بازگشت وزن داشتند. همچنین نتایج نشان داد که این درمان منجر به افزایش خودکارآمدی وزن و کاهش نارضایتی از تصویر بدن در گروه آزمایش در مرحله پس‌آزمون و پیگیری گردید.

چکیده این پژوهش با هدف تهیه جدول‌های هنجار مقیاس هوش وکسلر چهار (WISC-IV[1])، برای دانش‌آموزان 6 تا 16 سال استان چهارمحال و بختیاری انجام شد. با توجه به آمار دانش‌آموزان مناطق 16 گانه در دوره ابتدایی، راهنمایی و اول دبیرستان 872 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شد. ابزار اندازه‌گیری مقیاس هوش وکسلر چهار، مقیاس هوش وکسلر کودکان تجدید نظر شده و ماتریس‌های پیشرونده ریون بود. برای تهیه جدول‌های رتبه نمره‌ها با استفاده از تبدیل غیرخطی به Z و T تبدیل شد. سپس برای 15 زیر مقیاس نمره‌هایی با میانگین 10 و انحراف معیار سه تهیه و نهایتاً به نمره‌هایی با میانگین 100 و انحراف معیار 15 تبدیل شد و به این ترتیب جدول‌های هنجار خرده آزمون‌ها و هوشبهرها برای سنین مختلف از 6 تا 16 سال به دست آمد. مقیاس هوشی وکسلر کودکان چهار دارای روایی و پایایی مناسب بوده و از جدول‌های هنجار آن می‌توان برای ارزیابی هوشی کودکان 6 تا 16 سال در استان چهارمحال و بختیاری و هم‌چنین در ایران استفاده کرد.



[1]-  Wechsler Intelligence Scale for Children -IV

چکیده هدف پژوهش حاضر طراحی و آزمودن الگویی از برخی متغیرهای فردی (سرمایه روان‌شناختی و نیازهای روان‌شناختی اساسی)، متغیرهای شغلی (ویژگی­های شغل و استرس شغلی) و متغیرهای سازمانی (رهبری خدمت‌گزار و جو اخلاقی سازمان) به‌عنوان پیشایندهای بهزیستی سازمانی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه کارکنان شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب بود. با استفاده از روش نمونه­گیری مرحله­ای نسبی 384 نفر برای شرکت در پژوهش انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه فعالیت­های بیانگر شخصی (PEAQ)، پرسشنامه سرمایه روان‌شناختی (PCQ)، زمینه‌یابی رهبری خدمت‌گزار (SLS)، پرسشنامه جو اخلاقی سازمانی (OECQ)،
مقیاس استرس شغلی (JSS)، مقیاس نیازهای اساسی روان‌شناختی در محل کار (BPNWS) و پرسشنامه ویژگی‌های شغل (JCQ)
بودند. ارزیابی الگوی پیشنهادی با استفاده از روش الگویابی معادلات ساختاری (SEM) و نرم‌افزار AMOS-18 صورت گرفت. جهت آزمودن رابطه غیرمستقیم از روش بوت استراپ استفاده شد. نتایج نشان دادند که الگوی پیشنهادی دارای برازش مطلوبی با داده­هاست. همچنین، روابط مثبت مستقیم سرمایه روان‌شناختی، نیازهای اساسی روان‌شناختی، ویژگی‌های شغل، رهبری خدمت‌گزار، جو اخلاقی سازمانی با بهزیستی سازمانی و رابطه منفی مستقیم استرس شغلی با بهزیستی سازمانی مورد تأیید قرار گرفتند. یافته­های پژوهش حاضر حاکی از نقش واسطه­ای جو اخلاقی سازمانی در رابطه بین رهبری خدمت­گزار با بهزیستی سازمانی بودند.

چکیده این پژوهش با هدف بررسی نقش سبک‌های دلبستگی و ارتباط با همسالان در پیش‌بینی احساس غربت و ایجاد آن انجام شد. گروه نمونه شامل 293 دانشجوی دختر دانشگاه تبریز در سال تحصیلی 91-92 بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. مقیاس احساس غربت فن فلیت، پرسشنامه‌ی سبک دلبستگی هازن و شیور و خرده مقیاس ارتباط با همسالان از مقیاس مهارت‌های اجتماعی ماتسون (1983) ابزارهای پژوهش بودند. تحلیل رگرسیون چندگانه به شیوه هم‌زمان برای تحلیل داده‌های پژوهش استفاده گردید. نتایج نشان داد سبک دلبستگی اجتنابی و سبک دلبستگی دوسوگرا احساس غربت را پیش‌بینی می‌کنند. ارتباط با همسالان پیش‌بین معنی‌داری احساس غربت نیست.

چکیده پژوهش حاضر به‌منظور بررسی اثر درمان شناختی - رفتاری گروهی کودک و مادر - کودک بر اضطراب اجتماعی، عزت‌نفس و جرات ورزی دانش‌آموزان پایه‌های پنجم و ششم شهر اهواز صورت گرفت. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان پسر پایه‌های پنجم و ششم مدارس شهر اهواز در سال تحصیلی 1393-1392 بود. از بین 525 دانش‌آموزا که به صورت تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب‌ شده بودند تعداد 36 نفر که دارای 1 انحراف استاندارد اضطراب اجتماعی بالاتر از میانگین بودند در سه گروه 12 نفره گمارده شدند. گروه یک، در درمان شناختی – رفتاری کودک و گروه دو در درمان شناختی – رفتاری مادر – کودک شرکت کردند، درحالی‌که گروه کنترل در هیچ درمانی شرکت داده نشدند. ابزارهای مورداستفاده شامل آزمون اضطراب اسپنس فرم کودکان، سیاهه اضطراب و فوبی اجتماعی کودکان و پرسشنامه عزت‌نفس روزنبرگ است. طرح پژوهش، آزمایشی از نوع پیش‌آزمون – پس‌آزمون با گروه کنترل می‌باشد. نتایج تحلیل فرضیه‌ها با استفاده از روش تحلیل واریانس چند متغیری نشان داد که درمان شناختی – رفتاری مادر –کودک باعث کاهش معنی دار اضطراب اجتماعی، افزایش جرات ورزی و عزت‌نفس گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل گردید، درحالی‌که گروه شناختی – رفتاری کودک در مقایسه با گروه کنترل  فقط
سبب کاهش معنی‌دار اضطراب اجتماعی و افزایش جرات ورزی گردید. مرحله پیگیری بین گروه‌های آزمایشی (کودک و مادر – کودک) و گروه گواه در متغیر اضطراب اجتماعی وجود دارد درحالی‌که در دو متغیر دیگر تفاوت معنی‌دار نیست.

چکیده در تحقیق حاضر،رابطه علّی تعاملات آموزشی با رضایت تحصیلی از طریق میانجی‌گری خودتنظیمی‌تحصیلی مورد مطالعه قرار گرفت. دانشجویان دانشگاه پیام نور اهواز (1392) جامعه آماری تحقیق حاضر را تشکیل داده‌اند که از بین آن‌ها 500 نفر به صورت تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های تعاملات آموزشی، رضایت تحصیلی و خودتنظیمی ‌تحصیلی استفاده
گردید. نتیجه نشان داد که تعاملات آموزشی (تعامل دانشجو- دانشجو، تعامل دانشجو- استاد و تعامل دانشجو- محتوا) با رضایت تحصیلی رابطه علّی مثبت و رابطه تعامل دانشجو- دانشجو و دانشجو- محتوا با رضایت تحصیلی از طریق خودتنظیمی ‌تحصیلی معنی‌دار اما مسیر تعامل دانشجو- استاد به رضایت تحصیلی از طریق یادگیری خودتنظیمی‌معنی‌دار نشد. بر مبنای تحقیق حاضر پیشنهاد می‌شود
برای ‌ایجاد رضایت تحصیلی، تقویت تعامل دانشجو- دانشجو و دانشجو- محتوا در دانشجویان بسیار ضروری است.

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش هوش هیجانی بر مهارت‌های حل مشکل خانواده در دانشجویان متأهل دانشگاه شهید چمران بود. طرح پژوهشی حاضر، نیمه تجربی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پی‌گیری با گروه کنترل بود. از بین افراد داوطلب 40 نفر به‌صورت تصادفی انتخاب شد و به‌صورت تصادفی در گروه آزمایش و گروه کنترل گمارده شدند. ابزار مورداستفاده در این پژوهش مقیاس حل مشکل خانواده بود. ابتدا روی هر دو گروه پیش‌آزمون اجرا گردید، سپس آموزش هوش هیجانی به مدت 8 جلسه‌ی 90 دقیقه‌ای و یک‌بار در هفته روی گروه آزمایش اجرا و پس از اتمام برنامه آموزشی، دو گروه در مرحله پس‌آزمون و پی‌گیری یک‌ماهه به ابزار پژوهش پاسخ دادند. نتایج حاصل از تحلیل واریانس چند متغیری نشان داد آموزش هوش هیجانی باعث افزایش توانایی حل مشکل خانواده و بهبود رابطه در دانشجویان متأهل گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، در مرحله پس‌آزمون و پی‌گیری شده است.