دست‌آوردهای روان‌شناختی

چکیده پژوهش حاضر با هدف تعیین مسیر ارتباط دهنده دلبستگی نا ایمن و آزار عاطفی دوران کودکی با مشکلات بین فردی در افراد مبتلا به اختلالات شخصیت خوشه B از طریق نقش میانجی تحمل ناکامی انجام شد. این پژوهش به روش توصیفی- همبستگی و با استفاده از تحلیل مسیر در قالب یک طرح مقطعی انجام شد. جامعه پژوهش را تمامی مراجعه کنندگان متقاضی دریافت خدمات روان درمانی سرپایی و بستری در بخش اعصاب و روان بیمارستان زارع ساری و کلینیک‌های تخصصی روانپزشکی شهرستان‌های مرکزی استان مازندران در 1398 تشکیل داد که از بین آن‌ها 200 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ملاک تشخیص ابتلا به اختلالات شخصیت خوشه B، راهنمای تشخیصی DSM-5 بود. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه سبک‌های دلبستگی بزرگسال (Hazan & Shaver, 1987)، پرسشنامه ضربه دوران کودکی (Bernstein et al., 2003)، مقیاس تحمل ناکامی (Harrington, 2005) و پرسشنامه مشکلات بین فردی- فرم کوتاه (Barkham et al., 1996) بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها از طریق نرم افزار AMOS-23 و با استفاده از روش تحلیل مسیر انجام شد. نتایج نشان داد سبک‌های دلبستگی ناایمن اجتنابی و دوسوگرا، آزار عاطفی دوران کودکی و تحمل ناکامی اثر مستقیم مثبت و معنی دار بر مشکلات بین فردی شرکت کنندگان داشت. نتایج نشان داد که تحمل ناکامی می‌تواند به صورت معنی داری رابطه بین سبک‌های دلبستگی ناایمن و آزار عاطفی دوران کودکی با مشکلات بین فردی مبتلایان به اختلالات شخصیت خوشه B را میانجی گری کند. این نتایج برای اهداف پیشگیری، تشخیصی و درمانی مؤثر در محیط‌های بالینی و غیر بالینی، مفید است.

چکیده پژوهش حاضر به منظور بررسی مدل پیش بینی باج گیری عاطفی بر اساس دشواری تنظیم هیجان و هم جوشی شناختی با میانجی گری اصالت در رابطه در زنان متاهل انجام شد. این پژوهش از دسته پژوهش های همبستگی از نوع مدل سازی معادلات ساختاری می باشد. جامعه ی آماری پژوهش، زنان متاهل شهرستان نجف آباد در سال 1402 می باشد. نمونه ای به حجم 220 نفر به روش در دسترس انتخاب شد و پرسشنامه های باج گیری عاطفی (Rahmat et al, 2018)، دشواری تنظیم هیجان (Gratz and Roemer, 2004)، هم جوشی شناختی (Gillanders et al., 2014) و اصالت در رابطه (Lopez and Rice, 2006) را تکمیل نمودند. داده های به دست آمده با نرم افزار SPSS26 و AMOS24 با استفاده از مدل معادلات ساختاری با روش حداکثر درست نمایی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد بین دشواری تنظیم هیجان و هم جوشی شناختی با باج گیری عاطفی در زنان متاهل رابطه ی مثبت و معناداری وجود دارد. بین دشواری تنظیم هیجان و هم جوشی شناختی با اصالت در رابطه در زنان متاهل، رابطه ی منفی و معناداری وجود دارد. اصالت در رابطه ارتباط بین دشواری تنظیم هیجان و هم جوشی شناختی با باج گیری عاطفی در زنان متاهل را میانجی گری می کند. بنابراین بنظر می رسد برای غلبه بر قرار گیری در دام باج گیری عاطفی لازم است بر اصالت در رابطه به عنوان میانجی گر روابط بین باج گیری عاطفی با دشواری تنظیم هیجان و هم جوشی شناختی توجه شود.

چکیده هدف پژوهش حاضر، اثربخشی طرحواره‌درمانی هیجانی برعزت نفس‌جنسی، کیفیت رابطه‌ زناشویی، الگوهای ارتباطی و ناگویی -هیجانی در زوج‌های متعارض مراجعه‌کننده به مراکز‌مشاوره خانواده در قم انجام شد. روش‌ پژوهش نیمه‌آزمایشی بود. جامعه-آماری، شامل کلیه‌ زنان دارای تعارضات‌زناشویی مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره استان قم در سال 1400 بود. از این جامعه ۱۶ زوج به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به شیوه جایگزینی تصادفی در دو گروه طرحواره‌درمانی هیجان‌مدار (8 زوج)، و گواه (8 زوج) قرار گرفتند. هر دو گروه آزمایش، طی جلسات 60 دقیقه‌ای آموزش دریافت کردند. ابزار‌ پژوهش، پرسشنامه‌ آلکسی‌تایمیای تورنتو (1986)، عزت‌نفس جنسی اسچوارز (1996)، کیفیت روابط زناشویی باسبی و همکاران (1995) و الگوهای ارتباطی کریستنسن و سالاوی (1984) بود. داده‌ها با کمک نرم‌افزار SPSS و با روش تحلیل‌ کوواریانس چند‌متغیره تحلیل شدند. یافته‌ها تفاوت معناداری را بین دو گروه آزمایش و گواه در عزت‌نفس‌جنسی، کیفیت رابطه زناشویی، الگوهای ارتباطی‌سازنده و ناگویی‌هیجانی در مرحله پس‌آزمون نشان دادند. نتایج نشان‌ داد مداخله طرحواره درمانی هیجانی موجب افزایش میانگین سه متغیر عزت نفس جنسی، کیفیت رابطه زناشویی و ارتباط سازنده متقابل شد و هم‌چنین موجب کاهش میانگین سه متغیر ارتباط توقع کناره گیری، ارتباط اجتناب متقابل و ناگویی هیجانی شد. لذا با توجه به یافته‌های‌ پژوهش می‌توان نتیجه گرفت طرحواره‌درمانی‌هیجان-مدار می‌تواند میزان عزت‌نفس‌جنسی، کیفیت‌روابط و الگوهای‌ارتباطی را افزایش و ناگویی‌هیجانی را کاهش دهند..

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی تفاوت ابعاد سرشت و منش در سالمندان با و بدون تجربه آزاردیدگی بود. پژوهش از نوع علی-مقایسهای بود. جامعه آماری پژوهش سالمندان مراجعه کننده به کانون‌های بازنشستگان شهر رشت در سال 1402-1401 بودند. نمونه پژوهش شامل 72 سالمند با و 92 سالمند بدون تجربه آزادیدگی بودند که به روش نمونه‌گیری در دسترس (براساس نقطه برش 4 در آزمون غربالگری سالمندآزاری والک و مصاحبه بالینی سالمندآزاری) انتخاب شدند. جهت جمع‌آوری داده از نسخه کوتاه پرسشنامه سرشت و منش کلونینجر استفاده شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین تمام ابعاد سرشت (به جز مؤلفه پاداش وابستگی) و منش سالمندان دو گروه تفاوت وجود داشت. به طوری که سالمندان با تجربه آزاردیدگی از ابعاد سرشت (به استثناء نوجویی و آسیب پرهیزی که بالاتر بودند) و منش پایین‌تری برخوردار بودند. براساس این یافته‌ها برخی ویژگی‌های شخصیتی به‌عنوان عامل خطر می‌تواند زمینه سالمندآزاری را فراهم سازد. همچنین ممکن است تجربیات مکرر آزاردیدگی آثار مخربی بر شخصیت سالمندان داشته باشد. بنابراین لازم است در طراحی برنامه‌های پیشگیری به این متغیرها توجه شود تا بتوان در حد ممکن از سالمندآزاری جلوگیری کرد و یا برنامه‌های مداخله‌ای مناسب‌تری را برای هر سالمند آزاردیده طراحی نمود.

چکیده هدف اصلی این پژوهش مطالعه نقش میانجی تاب‌آوری در رابطه بین فعالیت‌بدنی و اعتیاد به گوشی دانش‌آموزان می‌باشد. این پژوهش کاربردی بوده و برای اجرا نمودن آن از روش توصیفی از نوع همبستگی استفاده شد. تمامی دانش‌آموزان دختر متوسطه دوم شهرستان رامیان در سال تحصیلی 1402 تشکیل دهنده جامعه آماری پژوهش بودند (291 دانش‌آموز). برای انتخاب نمونه پژوهش از روش سرشماری استفاده گردید و در نهایت 259 پرسش‌نامه جمع‌آوری شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل 3 پرسش‌نامه فعالیت‌بدنی (Hagger et al)، تاب‌آوری روانشناختی (Van Der Meer et al) و اعتیاد به استفاده از تلفن همراه (Kown et al) بود. به منظور تحلیل داده‌ها، از آمار توصیفی و مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده شد و نرم‌افزارهای به کار رفته برای تحلیل داده‌ها SPSS نسخه 25 و Smart PLS نسخه 3 بود. نتایج پژوهش نشان داد بین فعالیت‌بدنی و تاب‌آوری روانشناختی دانش‌آموزان رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد. همچنین نتایج مشخص نمود رابطه بین فعالیت‌بدنی و اعتیاد به استفاده از گوشی همراه دانش‌آموزان منفی و معنی‌داری است. در نهایت یافته‌های پژوهش نشان داد ارتباط بین فعالیت‌بدنی و اعتیاد به استفاده از گوشی همراه در بین دانش‌آموزان با نقش میانجی تاب‌آوری روانشناختی معنی‌دار می‌باشد. با توجه به نتایج؛ ترغیب دانش‌آموزان دختر به انجام فعالیت‌بدنی منظم و در نظر گرفتن برنامه‌های ورزشی جذاب برای این دانش‌آموزان در فعالیت‌های فوق برنامه پیشنهاد می‌شود.

چکیده با توجه به پژوهش‌های اخیر در ارتباط بین دل‌بستگی با رفتارهای ارتقادهنده سلامت و یافته‌های روانشناسی مثبت در خصوص نقش میانجی عواملی نظیر بهزیستی روان‌شناختی در این رابطه، پژوهش حاضر با هدف بررسی برازش مدل در خصوص نقش سبک‌های دل‌بستگی بر رفتارهای ارتقادهنده سلامت با عامل واسطه‌ای بهزیستی روان‌شناختی انجام گرفت. طرح مطالعه‌ توصیفی مقطعی بود که در قالب همبستگی در استان‌های گیلان و قزوین به روش نمونه‌گیری در دسترس تعداد 550 نفر از دانشجویان پزشکی طی خردادماه تا اسفندماه 1401 انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. پس از اخذ رضایت آگاهانه کتبی و توضیح اهداف طرح پژوهش برای شرکت‌کنندگان، پرسشنامه دل‌بستگی بزرگ‌سالان Hazan & Shaver، مقیاس بهزیستی روان‌شناختی Ryffو نیمرخ سبک زندگی ارتقادهنده سلامت Walker et al. ارائه و تکمیل شدند. تحلیل داده‌ها با بررسی آماره‌های توصیفی، پیش‌فرض‌های آزمون‌های آماری و آزمون فرضیه‌های مطرح‌شده با SPSS-25 و مدل‌یابی معادلات ساختاری با LISREL-8.7 انجام شد. یافته‌ها نشان داد سبک‌های دل‌بستگی با رفتارهای ارتقادهنده سلامت رابطه مستقیم و معناداری دارند و بهزیستی روان‌شناختی در رابطه سبک‌های دل‌بستگی با رفتارهای ارتقادهنده سلامت میانجیگری می‌کند (001/0>P). با توجه به شاخص‌های به‌دست‌آمده در مدل آزمون شده (09/2=ϰ^2⁄df، 94/0=CFI، 92/0=GFI، 91/0=AGFI، 058/0=RMSEA، 96/0=NNFI، 96/0=NFI)، مدل از برازش مناسبی برخوردار است (05/0>P). طبق نتایج، سبک‌های دل‌بستگی نقش تعیین‌کننده‌ای در اقدام به رفتارهای مرتبط با سلامت دارد و بهزیستی روان‌شناختی در ارتباط سبک‌های دل‌بستگی با رفتارهای ارتقادهنده سلامت نقش واسطه‌ای دارد. این نتایج حاوی مضامین کاربردی در تدوین مداخلات مناسب برای ارتقای رفتارهای مرتبط با سلامت بر اساس انواع سبک‌های دل‌بستگی و بهزیستی روان‌شناختی است.

چکیده این پژوهش با هدف بررسی اثر محرومیت از خواب بر عملکردهای حافظه در مقیاس وکسلردر تیپ‌های خواب شبانگاهی دانشجویان دختر خوابگاهی شهر کرمانشاه انجام شد. پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون ـ پس آزمون و گروه گواه بود. جامعه‌ی پژوهش حاضر شامل تمامی دانشجویان دختر خوابگاهی بود. نمونه‌ی اولیه پژوهش شامل 200 نفر از دانشجویان دختر خوابگاهی بود که به شیوه‌ی نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و 35 نفر به عنوان تیپ خواب کاملاً شامگاهی (مطابق با دستورالعمل پرسشنامه که نشان دهنده‌ی تیپ خواب افراد بود به عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل آزمون حافظه وکسلر W.M.S (1939) و پرسشنامه صبحگاهی ـ شامگاهی MEQ هورن و استبرگ (1976) بود. یافته های تحلیل کوواریانس نشان داد که محرومیت از خواب بر عملکردهای حافظه در تیپ‌ خواب شبانگاهی اثر دارد و موجب اختلال در عملکردهای حافظه( حافظه کل، آگاهی در مورد مسائل روزمره و شخصی، جهت یابی، کنترل ذهنی، حافظه منطقی، تکرار ارقام رو به جلو و معکوس، حافظه بینایی و یادگیری تداعی ها) میشود (001/ 0>P). در نهایت نتایج نشان داد محرومیت از خواب موجب اختلال در عملکردهای مختلف حافظه از جمله حافظه کل، آگاهی در مورد مسائل روزمره و شخصی، جهت یابی، کنترل ذهنی، حافظه منطقی، تکرار ارقام رو به جلو و معکوس، حافظه بینایی و یادگیری تداعی ها میشو د.

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی تصویر بدن در ارتباط پیوند والدینی با اختلالات خوردن در دانش‌آموزان دختر بود. طرح پژوهش حاضر از نوع توصیفی و همبستگی بود . بدین منظور نمونه‌ای به حجم 215 نفر از دانش‌آموزان دختر متوسطۀ دوم شهرستان بابلسر در زمستان سال تحصیلی 02-1403 به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شد. جهت اندازه‌گیری متغیرها از پرسش‌نامه‌های پیوند والدینی پارکر (Parker, et al., 1979)، ترس از تصویر بدن (Littleton, et al., 2005) و مقیاس تشخیص اختلال خوردن (Stice, et al., 2000) استفاده شد. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از ماتریس همبستگی و مدل‌یابی معادلات ساختاری بر روی نرم‌افزارهای SPSS24 وAMOS24 استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که پیوند با مادر به‌صورت مستقیم (0/19-=P<0/05, β) و با میانجی تصویر بدن اختلالات خوردن را پیش‌بینی نموده است (0/11-=P<0/01, β). اثر مستقیمی برای پیوند با پدر با اختلالات خوردن یافت نشد، اما پیوند با پدر نیز به‌صورت غیرمستقیم اختلالات خوردن را پیش‌بینی نموده است (0/09-=P<0/01, β) . بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان برنامه‌های مداخله‌ای و توانمندسازی برای والدین و افراد در خطر به‌منظور اصلاح تصویر بدن و پیشگیری از اختلالات خوردن طراحی کرد.

چکیده هدف از پژوهش حاضر مقایسه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان راه‌حل محور بر خودکنترلی و انسجام درونی زنان دارای تعارضات زناشویی بود. روش پژوهش، نیمه آزمایشی و در قالب طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون-پیگیری با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی زنان دارای تعارض زناشویی مراجعه‌ کننده به کلینیک روان پلاس شهر مشهد در سال 1402 بودند. در این پژوهش، 45 نفر به شیوه نمونه‌گیری داوطلبانه و هدفمند انتخاب شدند و پرسشنامه‌های پژوهش را تکمیل کردند. آزمودنی‌ها ، به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. ابزارهای اندازه‌گیری شامل پرسشنامه‌های انسجام‌ درونی، پرسشنامه خودکنترلی و پرسشنامه تعارض زناشویی بودند. دو گروه آزمایش، درمان های گروهی راه‌حل محور و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را به مدت دو ماه دریافت کردند و گروه کنترل هیچ درمانی دریافت نکردند. به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش آماری تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر استفاده شد. نتایج نشان داد که درمـان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان راه‌حل محور در مقایسه با گروه کنترل بر خودکنترلی و انسجام درونی موثر بوده‌اند (001/0>P). همچنین، یافته‌ها نشان داد که تفاوت معناداری بین اثربخشی دو درمـان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان راه‌حل محور بر نمرات خودکنترلی و انسجام درونی وجود نداشت (05/0

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه‌ای افسردگی و تعارض زناشویی در رابطه رضایت زناشویی با استرس والدگری مادر و تعدیل‌کنندگی تمایل به همدلی پدر در این رابطه انجام شد. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه مورد مطالعه شامل تمامی زوجین شاغل و دارای فرزند شهر تهران در سال 1401 بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس تعداد 212 زوج به عنوان نمونه انتخاب شدند. مادران به مقیاس استرس والدگری (بری و جونز، 1995)، مقیاس خودگزارشی افسردگی (زونگ، 1965)، پرسشنامه رفتار تعارض زناشویی (راسبالت و همکاران، 1986 و اشتراوس، 1979) و پرسشنامه رضایت زناشویی (اولسون و همکاران، 1982) و پدران به مقیاس همدلی اساسی (جولیف و فارینگتون، 2006) پاسخ دادند. به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه (مدل‌های 6 و 85) در پردازشگر هایس در نرم‌افزار SPSS24 استفاده شد. یافته‌ها حاکی از آن بود استرس والدگری مادر با رضایت زناشویی آنها همبستگی منفی دارد، افسردگی و تعارض زناشویی در رابطه بین استرس والدگری مادران و رضایت زناشویی آنها نقش واسطه‌ای دارند و تمایل به همدلی پدر نیز این رابطه را تعدیل می‌کند. به این معنی که پدران می‌توانند با همدلی با مادران، افسردگی و تعارضات زناشویی ناشی از استرس والدگری و در نتیجه سطوح پایین رضایت زناشویی آنها را کاهش دهند. از یافته‌های این پژوهش می‌توان به‌منظور طراحی مداخله و رویکرد جامع به ارتقای بهزیستی روانی مادران استفاده کرد.

چکیده مطالعه حاضر با هدف نقش میانجی مشکلات رفتاری- هیجانی در رابطه‌ کنترل روان‌شناختی والدین و اعتیاد به اینترنت دانشجویان انجام شد. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دانشگاه خیام در سال تحصیلی 1402-1401 بودند که از این جامعه به شیوه‌ در دسترس، نمونه‌ای به حجم 244 نفر انتخاب و پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ (1999)، مقیاس کنترل روان‌شناختی سوننز و همکاران (2010) و پرسشنامه توانایی‌ها و مشکلات گودمن (2001) را تکمیل نمودند. داده‌های حاصل با استفاده از نرم‌افزار SPSS 26 و8.80 Lisrel و با شاخص‌های آمار توصیفی و تحلیل مسیر تجزیه‌وتحلیل شدند. نتایج نشان داد کنترل روان‌شناختی والدین با اعتیاد به اینترنت و مشکلات رفتاری-هیجانی و همچنین، مشکلات رفتاری-هیجانی با اعتیاد به اینترنت رابطه مثبت و معناداری داشتند (001/0p<). به‌علاوه، نتایج آزمون مدل اصلاحی پژوهش، نشان داد از بین انواع مشکلات رفتاری-هیجانی که به‌عنوان متغیرهای میانجی در مدل مفهومی بودند، فقط مشکلات هیجانی توانست نقش میانجی معناداری برای رابطه کنترل روان‌شناختی والدین و اعتیاد به اینترنت ایفا کند. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، کنترل روان‌شناختی والدین علاوه بر اثر مستقیمی که می‌تواند بر اعتیاد به اینترنت دانشجویان داشته باشد، با تأثیرگذاری بر مشکلات هیجانی نیز می‌تواند به صورت غیرمستقیم در بروز آن مؤثر باشد.

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی ویژگی‌های روانسنجی مقیاس احساس گناه والدینی بود. شرکت کنندگان این پژوهش، 218 نفر از مادران شاغل شهر تهران که فرزند 2 تا 12 سال دارند، بودند که بر اساس نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. مادران در این پژوهش به پرسشنامه احساس‌گناه والدینی هزلم، فیلوس و فینچ (2019)، پرسشنامه‌‌ی تعارض کار_خانواده کارلسون و همکاران (2019) و پرسشنامه فرزندپروری ذهن‌آگاهانه مک‌کافری،ریتمن و بلک (2018) پاسخ دادند. جهت بررسی ساختار عاملی پرسشنامه از شاخص قابلیت اعتماد سازه، شاخص روایی محتوا، نسبت روایی محتوا و تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. نتایج تحلیل عامل تأییدی نشان داد که بار عاملی گویه‌ها بیشتر از 56/0 است و همة مسیرها از گویه‌ها به متغیر پنهان در سطح 001/0 معنادار بودند و مقیاس از روایی سازة مناسبی برخوردار بود. شاخص‌های برازش مدل (CMIN/DF=2.37 , RMSE=0.073 , GFI=0.93 , CFI=0.93 , IFI= 0.95) در محدودة قابل قبولی قرار داشتند. آلفای کرونباخ مقیاس 9/0 بدست آمد و مقدار CR برابر با 8/0 بود که نشان‌دهنده پایایی و قابل اعتماد بودن سازه است. نتایج نشان می‌دهد که نسخه فارسی مقیاس احساس گناه والدینی یک مقیاس معتبر و قابل اعتماد است.

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیر تقویت حافظه کاری بر امواج آلفا و تتا در ناحیه پیش‌پیشانی و گیجگاهی در تفکر واگرا در افراد راست برتر بود. این پژوهش از نظر هدف جزء پژوهش‌های کاربردی و از لحاظ روش، نیمه آزمایشی است. به منظور اجرای این پژوهش 32 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور تهران- جنوب و پژهشکده علوم شناختی پردیس (16 مرد و 16 زن) با توجه به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب گردیدند. به منظور سنجش تفکر واگرا از تکلیف استفاده‌های متناوب و شمارش مارها استفاده گردید.برای تقویت حاظه کاری از نرم افزار ان بک استفاده شد. امواج مغزی آزمودنی‌ها با استفاده از دستگاه الکتروآنسفالوگرام ۶۴ کاناله ثبت شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس مختلط مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از تحلیل واریانس مختلط دراین پژوهش نشان داد در تفکر واگرا، افزایش توان نسبی امواج آلفا و تتا در نواحی گیجگاهی و پیش‌پیشانی (0/01> P) معنی‌دار بود. مقایسه جفتی میانگین‌ها نیز نشان داد امواج آلفا و تتا در مراحل پیش‌آزمون با پس‌آزمون و پیگیری تفاوت معنادار داشتند (0/01 >P)، اما تفاوت امواج در مرحله پس‌آزمون با پیگیری معنادار نبود (0/05< P). بر اساس نتایج می‌توان گفت با تقویت حافظه کاری می‌توان توان نسبی امواج آلفا و تتا را افزایش و تفکر واگرا را بهبود بخشید.

چکیده این پژوهش با هدف تدوین بسته واقعیت‌درمانی مبتنی بر پذیرش‌مثبت بی‌قید و شرط خود و تعیین اثربخشی آن بر کیفیت ارتباط‌والدین و ترس از ارزیابی‌منفی مادران فرزند با اختلالات طیف‌اوتیسم بود. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون_پس‌آزمون و دوره پیگیری 2 ماهه، با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش مادران دارای فرزند مبتلا به اوتیسم شهر ساری در سال 1401-1400 بودند. تعداد 30 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و سپس به دو گروه آزمایش و گواه به صورت تصادفی جایدهی شدند. گروه آزمایش 8 جلسه 60 دقیقه‌ای مداخله واقعیت‌درمانی مبتنی بر پذیرش‌مثبت بی‌قید و شرط خود را دریافت کرد و گروه گواه هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکردند. ابزار پژوهش پرسش‌نامه کیفیت روابط زناشویی کوندی و همکاران (2016) و مقیاس ترس از ارزیابی منفی توسط لیری (1983) بود. داده‌های گردآوری شده با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که بسته واقعیت‌درمانی مبتنی بر پذیرش‌مثبت بی‌قید و شرط خود از نظر متخصصان دارای روایی محتوایی کافی است. همچنین این بسته بر کیفیت ارتباط‌والدین، ترس از ارزیابی‌منفی مادران فرزند با اختلالات طیف‌اوتیسم تأثیر معنادار دارد (05/0>P). بر اساس یافته‌های پژوهش، بسته واقعیت‌درمانی مبتنی بر پذیرش‌مثبت بی‌قید و شرط خود می‌تواند به عنوان یک روش کارآمد جهت بهبود کیفیت ارتباط‌والدین و کاهش ترس از ارزیابی‌منفی مادران فرزند با اختلالات طیف‌اوتیسم مورد استفاده گیرد.

چکیده هدف پژوهش حاضر مقایسه‌ی لگو درمانی و نقاشی درمانی بر کارکردهای اجرایی و حافظه ی دیداری کودکان پیش دبستانی بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی کودکان پیش دبستانی شهر اهرم و نمونه آماری نیز 27 نفر کودک پیش دبستانی در بازه ی سنی 5/6-5/4 سال بودند که به روش در دسترس انتخاب شدند. جلسات نقاشی درمانی براساس پروتکل محمدی(1387) 10 جلسه بود و همچنین جلسات لگو درمانی براساس پروتکل اصل و اسدیان (1394) نیز ده جلسه بود و هر جلسه به مدت 40 دقیقه به صورت هفته‌ای دو جلسه برگزار شدند. جمع آوری داده ها با آزمون حافظه‌ی دیداری آندره ری (1942) و آزمون استروپ ریدلی(1935) انجام گرفت. نتایج نشان داد که نقاشی درمانی و لگو درمانی بر حافظه دیداری و کارکردهای اجرایی کودکان تأثیر گذار می باشد (P<0/05) و میان این دو روش نیز از نظر میزان اثرگذاری بر حافظه دیداری و کارکردهای اجرایی تفاوت معنی داری مشاهده نشد .(P>0/05) مداخلات نقاشی درمانی و لگودرمانی می تواند در سنین پیش دبستانی سبب رشد فرایندهای شناختی در کودکان شوند و می توان به عنوان دو ابزار سودمند از آنها بهره مند شد.

چکیده این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی آموزش تاب‌آوری مثبت‌گرا و آموزش مبتنی بر ذهنی‌سازی در بهبود مؤلفه‌های تعامل والد-فرزند در مادران کودکان کم‌توان ذهنی انجام شد. این پژوهش از نوع مطالعات نیمه آزمایشی با طرح پیش‌‎آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش در‌برگیرنده کلیه مادران دارای کودکان کم‌توان ذهنی شهر تبریز در سال 1401 به تعداد 4500 نفر بوده است. ابتدا از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی استفاده شد و یکی از پنج مرکز بهزیستی شهر تبریز انتخاب گردید. سپس برای بهبود کیفیت داده‌ها و انتخاب مادران دارای کودکان کم‌توان ذهنی که بیشترین تطابق با اهداف پژوهش را داشتند، از روش نمونه‌گیری هدفمند استفاده شد. در این مرحله، ۴۵ نفر بر اساس معیارهای خاص پژوهش (معیارهای ورود و خروج) انتخاب شدند و به تصادف در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه جایگزین شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات شامل پرسشنامه تعامل والد–فرزند پیانتا (1994) بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیره و آزمون تعقیبی بونفرونی در برنامه SPSS نسخه 26 انجام شد. نتایج نشان داد که هر دو مداخله بر مؤلفه‌های نزدیکی، وابستگی و تعارض تأثیر دارند، به عبارتی، آموزش تاب‌آوری مثبت‌گرا و آموزش مبتنی بر ذهنی‌سازی اثربخشی قابل توجهی بر بهبود مؤلفه‌های نزدیکی، وابستگی و تعارض داشته ست (01/0>P)؛ همچنین، اثربخشی آموزش مبتنی بر ذهنی‌سازی در مقایسه با آموزش تاب‌آوری مثبت‌گرا بر بهبود مؤلفه‌های نزدیکی و تعارض بیشتر بوده است (در مقایسه اثر دو روش بر مؤلفه‌های نزدیکی و تعارض، سطح معنی‌داری ذهنی‌سازی 001/0>P و تاب‌آوری مثبت‌گرا 01/0>P بوده است).

چکیده اختلال نارسایی‌توجه- فزون‌کنشی یکی از شایع‌ترین اختلالات عصبی- تحولی دوران کودکی است. مطالعه حاضر تعیین اثربخشی برنامه تجربه زیسته محور پذیرش و تعهد هیجان های تحصیلی مثبت و منفی دانش آموزان دارای اختلال لکنت زبان بود. طرح پژوهش از نوع تک آزمودنی با خط پایه ناهمزمان بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان مقطع دوم متوسطه دارای اختلال لکنت زبان شهرستان خوی بودند. در این راستا نفر 3 نفر از آنان به شیوه‌ی نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. از پرسشنامه هیجان‌های تحصیلی پکران، فرنزل و پری (2020) در پیش و پس‌آزمون و پیگیری برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده شد. برنامه تجربه زیسته محور پذیرش و تعهد (بدری و همکاران، 2022) در 8 جلسه‌ مداخله‌ای اجرا گردید. نتایج تحلیل نشان داد که برنامه تجربه زیسته محور پذیرش و تعهد هیجان های تحصیلی مثبت و منفی دانش آموزان دارای اختلال لکنت زبان را به‌صورت معنی‌داری بهبود داده است. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با آموزش و بهبود راهبردها و تکنیک های مؤثر باعث می شود دانش آموزان نگرش واقع بینانه نسبت به مشکل خود پیدا کنند و بر پیامدهای سخت اختلالشان فائق آیند؛ بنابراین اجرای این برنامه برای افراد دارای اختلال لکنت زبان و سایر نارسایی‌های تحولی پیشنهاد می‌شود.

چکیده هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش(ACT) و تعهد و درمان متمرکز بر هیجان (EFT) بر کیفیت زندگی بیماران دیابتی نوع دو بود. طرح پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون-پیگیری و گروه گواه بود. جامعه آماری شامل کلیه بیماران مبتلا به دیابت نوع دو ساکن شهر تهران در سال 1400 بودند. 45 نفر از افراد واجد شرایط و داوطلب به صورت در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه ACT، EFT و گواه جایگزین شدند. ابزار پژوهش مقیاس‌ کیفیت زندگی بود. ACT به‌صورت گروهی به‌مدت 12 جلسۀ 60 دقیقه‌ای و EFT به‌صورت گروهی به‌مدت 8 جلسۀ 60 دقیقه‌ای اجرا شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS-26 و تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر (تحلیل واریانس آمیخته) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که ACT و EFT بر بهبود کیفیت زندگی تأثیر معنادار داشتند؛ بین اثر دو درمان تفاوت معنادار مشاهده نشد. علاوه براین، نتایج نشان داد که ACT با کمک انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و EFT با کمک کارآمدی هیجان بر بهبود کیفیت زندگی بیماران دیابت نوع 2 اثربخش بوده‌اند. با توجه به نتایج می‌توان گفت استفاده از این دو درمان برای بهبود کیفیت زندگی بیماران دیابت نوع 2 مفید خواهد بود.